Yunus Sûresi - Mustafa Çevik Meali (Ayetler Konu Bütünlüğü İçinde)

Elif. Lâm. Râ. Bu ilahi davet, birbirinizi anlamak için kullandığınız dilinizin harflerinden oluşan hikmetli sözlerle hükümler içeren kitabın âyetleridir.

Kendi içlerinden birine, “Allah adına, insanları yaratılış sebeplerine uymaya davet et ve buna iman edip yaşamak için çaba sarf edenlerin ödüllendirileceğini müjdele.” diye vahyetmemiz onların birçoğu tarafından yadırgandı. Bu davetin kabul edilmesi halinde kendi hayat nizamlarının değişeceğini anlayanların birçoğu buna karşı çıkıp, Peygamber’i büyücülük ve sihirbazlıkla suçladılar.

Gerçek şu ki, sizin Rabbiniz gökleri ve yeri altı günde yaratıp, nizamlarını kurup, yasalarını yapan, sonra da sınırsız ilmi ve kudretiyle hükümranlık makamından yarattıklarını yönetendir. Rabbinizin davetine yönelip, yalnız O’nu ilah edinip O’na kulluk edin. Unutmayın ki Allah kendisinden başka hiç kimseye kulları için şefaat etme, hayat nizamı kurma yetkisi vermemiştir. İşte Rabbiniz olan Allah budur, o halde O’nu layıkıyla tanıyın. O’ndan başka gerçek ilah olmadığını hâlâ düşünmez misiniz?

Hepiniz sonunda Allah’a döndürülüp, davetine karşı takındığınız tavrınızdan hesaba çekileceksiniz. Bu, Allah’ın gerçekleşmesi kesin vaadidir. İnsanı yaratan ve nasıl yaşaması gerektiğini belirleyip, bildiren O’dur. Allah, iman edip gereklerini yerine getirmek için gayret edenleri hak ettiklerinden çok daha fazlasıyla ödüllendirecektir.

Hakikati inkâra kendilerini şartlandırmış olanlara ise cehennemde kaynar sudan bir içecek ve can yakıcı ateşten bir azap vardır.

Güneşi bir ışık kaynağı, ayı ise ışığın yansıtıcısı olarak yaratan da Allah’tır. Yılların sayısını ve hesabını bilesiniz diye, Ay’a yörüngesinde uğraklar koyup, evirip çeviren de O’dur. Allah bütün bunları boşuna değil, ilminin, kudretinin layıkıyla bilinmesi ve davetinin öneminin kavranması için apaçık bildirmektedir.

Gece ve gündüzün birbirini takip etmesinde, uzayıp, kısalmasında, Allah’ın göklerde ve yerde yarattığı her şeyde O’nun ilmine ve gücüne işaret eden sayısız deliller vardır. Ancak doğruyu arayan ve Allah’a karşı sorumluluk bilinci taşıyanlar bu misallerden alınması gereken dersleri alırlar.

Bu uyarılara rağmen, dünya hayatının geçici ve basit zevkleri ile oyalanıp yaşamaya devam eden, Hesap Günü’ne inanmayan ve âyetlerimizi umursamayanlara gelince, onların bu tercihlerinden dolayı varacakları yerleri de cehennem olacaktır.

İman edip imanlarının gerektirdiği güzellikleri yaşamak uğrunda ellerinden geleni yapmaya çalışanlar ise, içlerinde ırmakların çağıldadığı, nimetler yurdu cennetlere kavuşacaklar ve orada, “Allah’ım Sen tek yüce olansın, Sana şükürler olsun.” diye niyaz eder, birbirleri ile selamlaşır, Rablerine hamd ederler.

Âhiret Günü’ne ve Peygamber’in Allah adına yaptığı çağrıya inanmayanların tehdit edildikleri azabın bir an önce başlarına gelmesini istedikleri gibi, Allah da onlara hak ettikleri cezayı vermekte acele etseydi, hemen helak edilip, sonları getirilirdi. Biz böylelerini kibirli, azgınlıkları içinde körce, bataklıklarında debelenir halde bırakırız.

İnsanın başına ne zaman bir musibet gelse; yatarken, oturup kalkarken kendisini kurtarmamız için Bize yalvarıp yakarmaya başlar, ama ne zaman ki onu sıkıntısından kurtarsak, sanki Bize yalvarıp yakaran kendisi değilmiş gibi hemen nankörleşip Bize sırt döner, küfür ve şirkine devam eder. Allah’ın verdiği nimetlere ve yardımına karşı haddi aşanlara bu yaptıkları güzel görünür.

Sizden önce kendilerine kitap ve mucizelerle gelen peygamberleri reddedip, onlara düşmanlık eden nice kavimleri helak ettik. Sonra da sizi, onların ardından yeryüzüne mirasçı ve halifeler kıldık. Böylece sizi davetimize karşı tutumunuzla imtihan ediyoruz.

Allah adına yapılan çağrıyı umursamayan ve âhirete inanmayan kimselere ne zaman Kur’an âyetleri okunsa, derler ki: “Bu okudukların bize uymaz! Sen bize, bizim hayat tarzımıza uyan, onu tasvip eden bir kitap getir ya da elindekini değiştirip bize uygun hale getir.”

Ey Peygamber! Sen onlara de ki: “Allah’ın kitabını kendime ya da size göre değiştirmek benim ne haddime, bu olacak iş değil. Ben yalnızca bana vahyedilenlere uyarım! Sizin dediklerinize uyacak olursam Rabbime isyan etmiş olurum ve ben Hesap Günü’nün azabından korkarım.”

De ki: “Şayet Allah istemeseydi ben bu âyetleri size okuyup tebliğ edemezdim. Bunca yıl içinizde yaşamış olmama rağmen, bana inanmamanıza şaşıyorum, hâlâ aklınızı kullanıp bu gerçeği anlamaz mısınız?

Hem söyleyin bakalım, kendi uydurduklarını Allah’a isnat edip, ‘Bunlar Allah’ın âyetleridir.’ diyen insandan daha zalim ve cahil kim olabilir? Benim öyle biri olmadığımı da en iyi siz bilirsiniz.

Üstelik Allah’ı bırakıp da kendilerine hiçbir yarar ya da zarar verebilme gücüne sahip olmayan, kendileri de yaratılmış olanların peşlerinden gidenler ve onları Allah katında şefaatçiler olarak kabul edenler asla iflah olmazlar.”

Yine onlara de ki: “Allah göklerde ve yerde kimseye şefaat izni ya da yetkisi vermemişken bir kısım insanların şefaatçi olması gerektiğini O’na siz mi öğreteceksiniz?

Allah’tan sakının ve böylesi boş şeylerden uzak durun. Allah sınırsız ilim ve kudretiyle yarattıkları üzerinde hak sahibi tek yüce ilahtır.”

İnsanlar kurallarını Allah’ın belirlediği hayat nizamı ile yaşayan tek bir ümmetti. Sonra aralarındaki anlaşmazlıklar nedeniyle farklı farklı hayat nizamları icat edip yaratılış sebeplerinden kopuk yollara saptılar, Rabbinizin katında önceden belirlenmiş ve yasaya bağlanmış bir karar olmasaydı hesapları çoktan görülüp, hak ettikleri cezaları verilirdi.

Müşrikler bir de kalkmış Peygamber’e diyorlar ki: “Sana Rabbinden mucizevi birtakım deliller de verilmeli değil miydi?” Sen de onlara de ki: “Mucizevi deliller gösterip göstermemek Allah’ın bileceği iştir. O’nun neye karar vereceğini ben bilemem, sizin de benim de akıbetimizi beklemekten başka yapacağımız bir şey yok.”

Böylelerini başlarına gelen sıkıntılardan ne zaman rahmetimizle kurtarıp rahatlatsak, bu rahatlamaya Allah’tan başka ilahlaştırıp, putlaştırdıkları sayesinde kavuştuklarını söyler, Allah’ın âyetlerine sırtlarını dönüp bozuk inançlarına sarılırlar. Sen onlara de ki: “Allah, sizin şirke dayalı inanç ve iddialarınızın içinin boş ve değersiz olduğunu âyetleriyle ortaya çıkarır. İyi bilin ki yapıp ettiklerinizi ve söylediğiniz her sözünüzü elçi melekler kayda geçirmekteler.”

Sizi karada gezdirip, denizde yüzdüren de Allah’tır. İnsanlar denizde yelkenli bir gemi ile tatlı tatlı esen rüzgârla, sevinç ve güven içinde yolculuk ederken aniden çıkan bir fırtına ile gemi dalgalar arasında kalıp da içindekiler ölüm korkusuyla yüz yüze geldiklerinde, Allah’a ortak koştuklarının kendilerine hiçbir yararı olmayacağını kavrayıp, hemen Rablerine dönerek, “Bizi bu felaketten kurtarırsan, yemin ediyoruz ki dini yalnız Sana has kılıp Senden başkasını ilah edinmeyeceğiz, davetine sarılıp Sana şükredenlerden olacağız.” diye dua ederler.

Fakat Allah onları bu felaketten kurtarır kurtarmaz tekrar o eski şirke dayalı hayatlarına döner, nankörlük edip azgınlıklarını sürdürürler. Ey müşrikler! Yaptığınız nankörlük ve azgınlıklarınızın sonunda ancak kendinize zarar vermiş olursunuz.

Dünya hayatının zevkleri kısa ve geçicidir, sonunda Bize döndürüleceksiniz. Biz de O Gün yaptıklarınızın, yapmanız gerekirken de yapmadıklarınızın hesabını tek tek soracak, hak ettiğiniz karşılıklarını vereceğiz.

Bu geçici dünya hayatı tıpkı şu misale benzer; gökten indirdiğimiz yağmurla insanları ve hayvanları beslediğimiz bitkiler, ekinler yetişir, bağlar bahçeler yeşerir, süslenir, buna sahip olan insanlar da elde edecekleri ile sevinip hayaller kurarken, bir gece ya da gündüz aniden gönderdiğimiz bir afetle o güzelim mahsulleri sanki orada hiç olmamışlar gibi kökünden biçilmiş çer çöpe çeviririz. İşte Biz, aklını kullanıp düşünen bir toplum için âyetlerimizi böyle apaçık misallerle dile getiriyoruz.

Ey insanlar! Allah sizi daimi mutluluk, güvenlik ve güzellik yurduna çağırmakta ve dileyene de oraya gidilecek yolu göstermektedir.

Allah’ın rızasına uygun yaşama gayretiyle dünya hayatlarını tamamlayanlar, yaptıklarının çok daha fazlası ile ödüllendirilecekler, Hesap Günü de yüzleri ağaracak, başları öne eğilmeyecek.

Öte yandan Allah’ın razı olacağı hayat nizamından yüz çevirip, nankörlük edenler, yaptıklarının misli olan azapla cezalandırılacaklar. Aşağılanmaya mahkûm olacak yüzleri de gece karanlığı gibi utançtan kararacak, başları yere eğilmiş, zillete düşmüş olarak ebedî kalacakları cehennemi hak etmiş olacaklar.

İşte O Hesap Günü şirkin ve küfrün elebaşlarını ve onlara tabi olup arkalarından gidenlerin hepsini bir araya toplayıp diyeceğiz ki: “Ey insanları Allah’a kul olmaktan uzaklaştıranlar ve onlara tabi olanlar! Şöyle birbirinizden ayrılın ve söyleyin bakalım, sizler niçin Allah’tan başka Rab ve ilahlar edinip de O’na ortaklar koştunuz?” Elebaşları kendilerine tabi olanlar için şöyle diyecekler: “Bunlar aslında bizim değil, kendi çıkarlarının boş heves ve arzularının peşinde oldukları için peşimize takıldılar.” Sonra da kendilerine uyanlara dönüp, “Allah şahittir ki, bizim, sizin bizi Allah’a ortak koştuğunuzdan haberimiz bile yoktu, bunun farkında değildik. Bu sizin seçiminizdi, kimse sizi buna zorlamadı.” diyecekler.

İşte O Gün herkes dünya hayatlarındaki tercihlerinin hesabını vermek üzere Yüce Allah’ın huzurunda toplanacak ve müşrikler sözde ilahları tarafından yapayalnız bırakılacaklar.

Sen onlara de ki: “Göklerden ve yerden sizi rızıklandıran kimdir, kulaklarınızın işitme, gözlerinizin görme sistemini oluşturup, bahşeden gerçek sahibiniz kimdir? Ölüden diriyi, diriden de ölüyü çıkaran kimdir? Kimdir, kâinatı yaratıp nizamını kurup, dengesini oluşturan ve kusursuz yöneten?” Onlar hemen diyecekler ki: “Allah’tır.” Arkasından da onlara de ki: “O halde niçin Allah’ın sizi davet ettiği mükemmel hayat nizamını kabule yanaşmıyorsunuz?”

Şüphesiz işte O Allah’tır sizin gerçek Rabbiniz ve ilahınız. O’nun davetinin dışında yaşanan hayat, bâtıl ve sapıklıktan başka bir şey değildir. Bu gerçeğe rağmen Allah’a nankörlük ederek ortak koşanlar için Allah’ın hükmü kesindir, onlar cehennem azabına çarptırılacaklar.

Yaratılışlarındaki mükemmel sistemi görmezden gelenlere şunu da sor: “Allah’tan başka ilah edindiklerinizden hiçbiri insanı yoktan yaratıp, öldükten sonra da onu tekrar diriltebilir mi?” De ki: “İnsanı yaratan ve öldükten sonra tekrar diriltecek olan Allah’tır. Bu gerçeğe rağmen nasıl oluyor da Allah’ı bırakıp başka ilahlar ediniyorsunuz?”

De ki: “Söyleyin bakalım o ilah kabul ettiklerinizin içinde, sizi doğru olana, adalete, mutluluğa, güven içinde yaşamaya yöneltebilecek var mı?” De ki: “İnsanları doğruya, adil ve güvenli olana davet edip yönelten yalnızca Allah’tır. O halde doğru olana yönelten mi uyulmaya daha layıktır, yoksa kendisine doğru yol gösterilmedikçe kendi başına onu bulması imkânsız olan mı? Gerçek bu kadar açık iken nasıl oluyor da bunu düşünemiyor ve buna göre seçiminizi yapmıyorsunuz?”

İnsanların çoğu hayat nizamlarını seçerken zanna uymaktalar, oysa zan hiçbir zaman gerçeğin, hak olanın yerini tutmaz. Allah her insanın seçimini neye göre yaptığını en ince ayrıntılarına kadar bilmektedir.

Şüphesiz bu Kur’an Allah’tandır ve kesinlikle başkaları tarafından uydurulmuş bir kitap değildir. O kendisinden önce Allah’ın gönderdiği kitaplardan geriye kalan doğruları tasdik eden ve ilâhî hükümleri ayrıntılı bir biçimde açıklayan, ilahi bir kitaptır. Müşrik kalmakta inatla direnenler, “Onu Muhammed uydurdu.” diyorlar. Sen onlara de ki: “Şayet bu iddianızda samimi ve dürüst iseniz, haydi Kur’an’ın sûrelerine benzer bir sûre de siz ortaya koyun bakalım, bunu yaparken de Allah’tan başka yardım alabileceğiniz kim varsa, onların hepsini de yardımınıza çağırın.”

Gerçek şu ki, böyle diyenler iyice düşünüp tartmadan, âyetlerin ayrıntılı açıklamalarını dinlemeden reddedip yalanlamayı tercih ettiler, onlardan öncekiler de böyle yapmışlardı. Bunların sonunda nasıl helak edildiklerine dönüp de bir bakın.

Gerçeği kabule yanaşmayanların içinde düşünüp, doğru olana yönelenlerin olacağı gibi, bir kısmı da karşı durup, reddetmeye, inkâra ve yalanlamaya devam edeceklerdir.

Ey Peygamber! Senin Allah adına yaptığın çağrıya inanmazlarsa, onlara de ki: “Benim yapıp ettiklerimin sorumluluğu bana, sizin yapıp ettiklerinizin sorumluluğu da size aittir, herkes kendi tercihlerinden sorumlu tutularak karşılığını görecektir.”

Onların arasında bir de seni dinliyor gibi görünmekle birlikte, söylediklerin üzerinde aklını hiç kullanmayanlar vardır. Bunların durumu sağırların durumuna benzer, aklını kullanmayanların sağırlardan farkı yoktur, sen onlara duyuramazsın. İçlerinde bir de senin yapıp ettiklerine bakıyormuş gibi yapanlar vardır fakat senin yaptıklarını görüp amacını ve anlamını kavrayamazlar, bunların durumu da körlerden farklı değildir, sen körlere de doğru yolu gösteremezsin.

Şüphesiz Allah insanlara zerre kadar haksızlık yapmaz fakat Allah’ın davetini kabul etmeyenler kendi kendilerine zulmedip zarar verirler.

Allah Hesap Günü insanları bir araya toplayacak ve O Gün onlar dünyada sanki gündüzün bir vaktinde ayaküstü birbirleriyle tanışacak kadar kısa bir süre kaldıklarını düşünecekler.

Allah’ın huzuruna çıkarıldıkları gün, dünya hayatlarındaki yaşayış biçimlerinden hesaba çekileceklerine inanmayanlar büyük bir hüsrana uğrayacaklar.

Ey Peygamber! Onların hak ettikleri azabın bir kısmını bu dünyada sana göstersek ya da bunu görmeden seni vefat ettirsek de şu kaçınılmaz bir gerçek ki, onlar er geç Bize döndürülecekler ve işledikleri suçlarının karşılığını görecekler.

Her ümmete mutlaka bir peygamber gönderilmiş ve doğru olan hayat nizamı ile yaşamaya davet edilmişlerdir. Sonra da Allah onlar hakkında adaletle hükmünü vermiş ve asla kimseye haksızlık yapılmamıştır.

Şimdiki müşrikler de geçmiştekiler gibi peygamber ve beraberindekilere, “Sizler doğru sözlü insanlarsınız, söyleyin bakalım bizi tehdit ettiğiniz azap ne zaman başımıza gelecekmiş.” diyerek alay ediyorlar.

Sen onlara de ki: “Allah dilemedikçe ben de kendim için ne bir yarar sağlayabilirim, ne de başıma gelecek olan bir zararı önleyebilirim, her şey Allah’ın iradesine, O’nun dilemesine bağlıdır, her ümmetin Allah’ın yasaları ile belirlenmiş bir ömür süresi, eceli vardır. Süresi dolanın eceli ne bir an geciktirilir ne de süre dolmadan öne alınır.”

De ki: “Allah’ın azabının, gecenin ya da gündüzün bir vaktinde ansızın başınıza gelmesi halinde ne duruma düşebileceğinizi hiç düşündünüz mü? Onun zamanını belirleyecek olan Allah’tır. Sizin ‘Bir an önce başımıza gelsin de görelim’ demenizle de Allah onun zamanını değiştirmez. Anlaşılan o ki, azap başınıza gelmeden iman etmeyeceksiniz.” Azap gelip çattığında da size şöyle denilecek: “Önceden size haberi verilip de uyarıldığınıza şimdi mi inanacaksınız? Hâlbuki azap gelsin de görelim diye alay ediyordunuz.” O Gün Âhiret ve Hesap Günü’ne inanmayanlara, “Ebedî kalmak üzere girin şu hak ettiğiniz cehenneme de, görün azabın ne olduğunu.” denilecek.

İçlerinden bir kısmı da kendilerine bildirilmekte olan bu âyetler için şüpheyle sana, “Bu azap gerçek mi?” diye soruyorlar. Sen de onlara de ki: “Evet, Rabbime yemin olsun ki bu gerçeğin ta kendisidir ve sizler bundan asla kurtulamayacaksınız.”

Dünya hayatını müşrik ve kâfir olarak tamamlayanlar, dünya kadar malları da olsa, bunların hepsini cehennem azabından kurtulmak için gözlerini kırpmadan fidye olarak vermek isterlerdi, fakat o zalimler kendilerini bekleyen azabı görünce, pişmanlıklarını ifade edebilecek gücü bile kendilerinde bulamayacaklar, onlar için ilahi adalet hak ettiklerinin tam karşılığını verecek.

İyi bilin ve aklınızdan çıkarmayın ki, göklerde ve yerde ne varsa hepsi Allah’ındır. O’nun Kıyamet ve Hesap Günü ile ilgili vaadi de mutlaka gerçekleşecektir. Her insan yaşayış biçiminden hesaba çekilecek fakat insanların çoğu hâlâ bunun bilincinde değiller. Oysa hayatı da ölümü de yaratan Allah’tır ve sonunda hepiniz O’na döndürüleceksiniz.

Ey insanlar! İşte size Rabbinizden bir öğüt, kalplerdeki hastalıklara şifa, yaratılış sebeplerine uygun yaşamak isteyenlere bir rehber ve rahmet kaynağı olmak üzere Kur’an gelmiştir. Ey Peygamber! Sen insanlara bunu müjdele, Allah’ın rahmet ve şifa kaynağı olan kitabından dolayı sevinip mutlu olsunlar ve Allah’ın bu nimetinin sahip oldukları mal ve servetin hepsinden daha değerli olduğunu bilsinler.

Ey Peygamber! Kitap Ehline de ki: “Size ne oluyor ki Allah’ın bahşettiği nimetlerden bir kısmını kendi kendinize helal, bir kısmını da haram sayıyorsunuz? Bu konuda Allah’tan bir yetki mi aldınız, yahut Allah böyle emretti diyerek O’na iftira mı atıyorsunuz? Yarattıkları üzerinde hüküm koyma yetkisi yalnızca Allah’a aittir, dolayısıyla neyin helal, neyin de haram olduğunun belirleyicisi O’dur.”

Allah’ın yarattıkları üzerinde hükümler koymaya çalışanlar Kıyamet ve Hesap Günü başlarına gelebilecekleri hiç düşünmüyorlar mı?

Allah, insanlara sınırsız ikramlarda bulunmuştur, fakat nankör insan bunlar için şükretmek yerine, nimetler üzerinde kendisini hak sahibi görüp hükümler koymaya kalkıyor.

Ey Peygamber! Biz senin de hangi şartlar altında Allah’ın daveti konusunda neler yaptığını, yapmakta olduğunu, görüp bilmekteyiz. Sizin de ey insanlar! Allah adına yapılmakta olan davete karşı tutumunuzu, nereye yönelip, kimleri Rab ve ilahlar edinerek nizamlarına uyduklarınızı ayrıntılarıyla bilip şahitlik etmekteyiz, göklerde ve yerde zerre kadar, hatta daha küçük olan şeyler bile, Rabbinizin bilgisinden saklı kalamaz, küçük büyük her ne yaparsanız hepsinin kaydı tutulmaktadır.

Allah’ın dostluğunu kazananlara, gelecekten ve geçmişten dolayı kaygı ve korku yoktur, böyleleri mahzun ve mahcup da olmayacaklar. Bunlar Allah’a karşı sorumluluklarının bilinci ile yaratılışlarının sebebi olan, sınırlarını Allah’ın belirlediği nizam ile ahlakı yaşamak ve yaşatmak uğrunda ellerinden geleni yapanlardır. Onlar için hem bu dünya hem de âhiret hayatları ile ilgili müjdeler vardır.

Elbette Allah’ın vaadi gerçekleşecektir. Bu sebeple gerçeği inkâr edenlerin sözleri seni üzmesin, şeref, itibar, güç ve üstünlük tamamen Allah’a ve O’na yakın olanlara aittir. Allah her şeyi işiten, her şeyi bilen ve her şeye güç yetirendir.

Gerçek şu ki, göklerde ve yerde ne varsa hepsi Allah’a aittir, yaratıp, sistemlerini kurup yöneten de O’dur. Bu mükemmel nizam gözler önündeyken Allah’ın davetinden yüz çevirenler sadece zanna uymaktalar.

Dinlenesiniz diye geceyi karanlık, işlerinizi göresiniz diye de gündüzü aydınlık kılıp yasalarını koyan Allah’tır, aklını kullanıp da düşünenler için bunlar Allah’ın ilmini ve kudretini apaçık gösteren âyetlerdir.

Hiçbir bilgiye dayanmayan, Allah’ı layıkıyla tanımayan ve Kur’an ile bildirilmekte olanlara inanmayan bir kısım kimseler de “Allah kendine bir oğul edindi.” diyorlar. Asla Allah evlat edinmemiştir. O yüce yaratandır. Allah’ın evlat edinmeye ve hiçbir şeye de ihtiyacı yoktur. O böylesi yakıştırmalardan uzaktır. Göklerde ve yerde olanların hepsi O’nun olduğu halde, Allah’a nasıl böyle bir iftirada bulunurlar?

Ey Peygamber! Sen onlara de ki: “Kendi uydurdukları yalanı Allah’a yakıştıranlar asla iflah olmazlar.” Onlar kısacık dünya hayatının sonunda Bize döndürülüp bu yalan ve iftiralarından dolayı şiddetli bir azaba çarptırılacaklar.

Ey Peygamber! Sen onlara Nûh’un kıssasını da anlat. Nûh, kavmine şöyle demişti: “Ey kavmim! Benim peygamber olarak seçilmiş olmamı ve sizleri yaratılış sebebiniz olan fıtratınıza uygun bir hayatı yaşamaya davet etmemi içinize sindiremiyor da bu sebepten bana zarar vermek istiyorsanız, şunu unutmayın ki, ben sırtını Allah’a dayamış biri olarak Allah’ın mesajlarını sizlere iletiyorum. Beni susturmak için o sözde ilahlık yakıştırdıklarınızla birlikte toplanıp kararınızı verin ve elinizden geleni ardınıza koymayın, aldığınız karar ne ise ortaya koyun da görelim. Şayet inatla davetten yüz çevirmeye devam ederseniz, benim kaybedecek bir şeyim yok, üstelik Allah adına yaptığım bu davet karşılığında sizden bir beklentim ve ücret talebim de yok. Benim mükâfatımı verecek olan Allah’tır. Ben Allah’a teslim (müslüman) olmakla emrolunanlardan biriyim.”

Bütün uyarılara ve öğütlere rağmen Nûh’un kavmi ilahi nizam ve ahlaka uygun yaşamayı reddettiler. Biz de Nûh ve onunla birlikte iman edenleri gemiye bindirerek tufandan kurtardık ve onları yeryüzünün yeni halifeleri, vârisleri kıldık. Allah’ın âyetlerini yalan sayıp, umursamayanları da suda boğulmaya terk edip helak ettik.

Daha sonra da Nûh’un arkasından gelen kavimlerin her birine, kendi içlerinden peygamber gönderdik. Apaçık âyetler ve mucizelerle hakikati yaşamaya davet ettik fakat onlar da öncekiler gibi yalan saydıkları âyetler üzerinde bir kez düşünüp de anlam ve önemini kavramadan hemen reddettiler. Bu sebepten geçmişte onlar gibilerinin kalpleri nasıl katılaşıp mühürlendiyse, nankörleşip azgınlaşan bu müşriklerin de kalpleri öylece katılaşıp mühürlenir.

Bu peygamberlerin ardından Musa ve Harun’u âyetlerimizle, Firavun başta olmak üzere, onun çevresindeki yöneticilerine, seçkinlerine ve kavmine peygamber olarak gönderdik, onlar da Allah’ın âyetlerine karşı kibirli davranıp, büyüklük taslayıp sırtlarını döndüler, inatla müşrik kalmayı sürdürdüler. Öyle ki Musa’nın peygamberliği ve Allah’ın âyetleri kendilerine apaçık delillerle gösterilmesine rağmen, “Bunlar düpedüz sihirdir.” dediler.

Musa da onlara, “Sizi doğru olan hayat nizamına bu mucizelerle çağırmak sihirbazların ne işidir, ne de görevleridir, onlar bu âyetleri ne bilir ne söyler, ne de bu mucizeleri gerçekleştirebilirler.” dedi.

Musa’dan bunları dinleyen Firavun’un meclisinin üyeleri, Musa’ya dediler ki: “Ne yani, sen bize atalarımızdan miras kalan ve bizim de devam ettirmekte olduğumuz hayat nizamımızdan vazgeçip onu yürürlükten kaldırmamızı ve senin davet ettiğin nizama dönmemizi, yönetimi kardeşin Harun’la sana bırakmamızı mı istiyorsun, bunun için mi geldin? Ey Musa! İyi bilesin ki bizler senin söylediklerine asla inanmayacağız.”

Sonra da Firavun, adamlarına ülkedeki bütün sihirbazların toplanıp getirilmesini emretti. Nihayet sihirbazlar toplanıp getirildiler. Önceden kararlaştırılan yerde ve zamanda halkla birlikte Firavun, sihirbazlar ve Musa karşı karşıya geldiler. Musa, sihirbazlara seslenerek “Ne hüneriniz varsa koyun ortaya da görelim.” dedi.

Böylece sihirbazlar göz boyama sanatlarının aletleri olan iplerini ve asalarını ortaya çıkarınca, Musa da onlara, “Sizin bu yaptıklarınız sadece göz boyamadan ibaret sihirbazlıktır. Hiç şüpheniz olmasın ki Allah bunu boşa çıkaracaktır çünkü Allah fesatçıları, bozguncuları asla amaçlarına ulaştırmaz. Müşrik ve kâfirler istemese de Allah gerçeği apaçık ortaya çıkarır. Böylece benim peygamberliğimi ve daveti Allah adına yapmakta olduğumu size gösterir.” dedi.

Musa’nın Allah’ın izni ile ortaya koyduğu mucizeler ve Allah’ın âyetleri ile yaptığı çağrıya, kavminden ancak çok azı iman etti, halkın geri kalanı ise Allah’ın bildirdiği sınırları tanımayan Firavun’un ve adamlarının zulmünden korkup, davetten uzak durdular. Bunun üzerine Musa kavmine, “Ey halkım! Şayet gerçekten ve yürekten Allah’a iman edip O’na güveniyorsanız, o halde davetine teslim olup sorumluluklarınızı yerine getirmenin gayreti içinde olun.” dedi.

Bu ilâhî çağrıya iman eden mü’minler, “Biz yalnız Rabbimiz olan Allah’a güvenip dayanmaktayız, Rabbimiz bizi bu zalim kavmin zulmü ile sınama, bizi bunların elinde rüsvay etme ve rahmetinle bizi bu müşriklerin elinden kurtar.” diye dua ettiler.

Bunlar yaşanırken Biz de Musa ve Harun’a şöyle vahyettik: “Şehirde sıklıkla bir araya gelebileceğiniz evler oluşturun, birliğinizi pekiştirin, evlerinizi Allah’ın mesajlarının öğretildiği mescitlere çevirin ve namazlarınızı kılın. Ey Musa! İmanlarından taviz vermeden bunu görev bilip yerine getirenlere de zaferin Allah’ın yardımıyla kendilerine ulaşacağını müjdele.”

Bunun ardından Musa da ellerini açıp şöyle dua etti: “Ey Rabbim! Sen Firavun ve onun ileri gelenlerine, bu dünyada görkemli bir zenginlik ve saltanat verdin, onlar da bu imkânlar ve güçle insanları doğru yoldan uzaklaştırmaya çalışıyorlar. İşte bu sebepten Sen onların servetlerini ve güçlerini yok edip kökünü kazı. Yüreklerinde bunun acısını ve sıkıntısını duyup zelil olsunlar. Rabbim, anlaşılan o ki bunlar can yakıcı azabı görmeden gerçeği kabul etmeyecekler.”

Allah da Musa’ya şöyle vahyetti: “Senin ve kavminden iman edenlerin, duanız kabul edildi. Mü’minlerle birlikte Allah’ın davetine sabırla, sebatla sarılmaya devam edin ve sakın bundan vazgeçip de Allah’a başkaldıranların yolunu izlemeyin.”

Sonra da İsrailoğullarını denizin öte yakasına geçirdik. Firavun ve askerleri de hışımla, kinle onların arkasından denizde açılan yoldan takibe koyulunca, denizi üzerlerine kapatıp hepsini suda boğduk. Firavun boğulmak üzereyken, “Ben anladım ki İsrailoğullarının inandığı gibi Allah’tan başka gerçek ilah yoktur, ben de artık O’na teslim olanlardanım.” dedi. Sonra da ona şöyle seslenildi: “Şimdi mi aklın başına geldi ve Allah’tan başka ilah olmadığını anladın ey Firavun? Oysa sen kendini ilah kabul edip, halkına da bunu kabul ettirmeye çalışıyor, gerçeğe karşı çıkıp Allah’a başkaldırıyordun. Bugün senin cesedini insanlara bir ibret vesikası olsun diye sudan çıkaracağız fakat bütün delilleri görüp bilmelerine rağmen insanların çoğu, Allah adına yapılan davete karşı duyarsız kalmaya devam ederler.”

Bu yaşananların ardından İsrailoğullarını, verimli, güzel ve güvenli bir yurda yerleştirdik, temiz, helal rızıklar ikram ettik fakat kendilerine kurallarını Allah’ın belirlediği nizam ve ahlaka uygun yaşamaları tebliğ edilip Allah’ın hükümlerini içeren âyetler bildirilince işte o zaman da ilahi yasalara uymak konusunda aralarında ihtilafa düşüp tartışmaya ve çekişmeye başladılar. Elbette Allah, bu tutumlarından dolayı onları hesaba çekecek.

Sana indirdiğimiz kitap ile bildirdiğimiz kıssaların doğruluğundan şüphe edersen, içinizde sizden öncekilere gönderdiğimiz kitaplardan geride kalan gerçekleri okuyanlar da var, onlardan sor! Hiç şüphen olmasın ki Rabbinden sana ulaştırılan vahiy, hidayetin ta kendisidir. Sakın şüphecilerden olma!

Allah’ın âyetlerini “Bunlar uydurmadır” diye yalan sayanlardan olma, sonra hüsrana ve ziyana uğrayanlardan olursun.

Böyleleri kendilerine gerçeğin her türlü delili ve mucizesi gösterilse bile yine de inanmazlar ta ki can yakıcı azap ile karşılaşıncaya kadar. Keşke azap başlarına gelmeden, yaratılış sebepleri olan hayat nizamına dönselerdi!

Yunus’un kavmi dışında, davete önce karşı çıkıp, sonra da azapla karşılaşacaklarını akledip ilahi nizama sarılan başka bir toplum çıkmadı. Onlar Allah adına yapılan davet ile yaşamaya dönünce, Biz de onları dünya hayatlarında zelil ve perişan olacakları azaptan kurtardık ve onlara bu süre içinde hidayet üzere yaşamanın gücünü, şerefini ve mutluluğunu tattırıp nimetlerimizden bolca yararlandırdık.

Şayet Rabbiniz dileseydi, yeryüzündeki tüm insanları, iman etmeye zorla mecbur ederdi. Elbette buna gücü yeter ama böyle olmasını istemedi. Allah diledi ki her insan kendi iradesiyle seçimini yapsın ve karşılığını hak etsin. Hal böyleyken şimdi siz insanları buna zorlayacak mısınız?

Allah, aklını kullanıp yaratılış sebebini düşünüp de ona göre yaşamak isteyenleri hakikate ulaştırır. O’nun rehberliği olmadan hiç kimse doğruya ulaşamaz. Allah, aklını hakikati aramak uğrunda kullanmayanları pislik içinde bırakır.

Ey insanlar! Göklerde ve yerde nelerin yaratılmış olduğuna ve nasıl bir düzen içinde yaşatıldıklarına bir bakın, Allah’ın ilminin ve gücünün sınırsızlığını görüp, davetine sarılın fakat ne yazık ki insanların çoğu görüp, işitmelerine rağmen yaratılış sebepleri olan hayat nizamına sırtlarını dönerler.

Anlaşılan o ki bu müşrikler de kendilerinden önce, Allah’ın Rabliği ve ilahlığının üstünü örtüp inkâr etmeye çalışanların başlarına gelen azabın kendi başlarına gelmesini bekliyorlar. Sen onlara de ki: “O halde olacakları bekleyin bakalım. Ben de sizinle birlikte bekleyeceğim.”

Biz değişmez kanunumuz ve vaadimiz gereği davetimizden yüz çevirenleri dünyada da hak ettikleri azap ile cezalandırır, elçilerimiz ve onlarla birlikte iman edenleri ise helak olmaktan kurtarırız.

Ey Peygamber! Âyetlerimizi yalan sayanlara de ki: “Şayet siz benim Allah adına yaptığım davetten vazgeçip de size uyacağımı düşünüyorsanız, iyi bilin ki ben sizin Allah’la birlikte ilah edindiklerinize asla itaat etmem. Ben, ancak sizin de benim de canlarımızı alacak, sonra da tekrar diriltip hesap soracak olan Allah’ı ilah edinir ve yalnız O’na itaat ederim. Bana emredilen, O’na güvenip teslim olmaktır.

Yine bana emredildi ki, şirkten ve küfürden arınmış olarak bütün gücünle Allah’a yönel ve sakın O’ndan başka bir ilah kabul edip de şirk koşanlardan olma! Yüzünü hak dine çevir!

Size bir hayrın dokunmasını ya da uğradığınız bir musibetten kurtulmayı istiyorsanız, Allah’tan başkasına dua edip yardım dilemeyin. Şayet Allah’tan başkasından yardım dilerseniz hiç şüphesiz zalimlerden olursunuz.”

Allah seni uyarmak, ya da sınamak için bir sıkıntı ve musibetle karşı karşıya getirirse, iyi bilesin ki onu yine Allah’tan başka kimse gideremez, eğer hakkında bir hayır dilerse, O’nun bu lütfuna kimse engel olamaz. Allah lütfunu kullarından layık görüp, dilediklerine ihsan eder.

Allah mü’minlere karşı çok merhametli, şefkatli ve bağışlayıcıdır.

Ey Peygamber! De ki: “Ey insanlar! İşte size yaratılışınızın sebebini bildiren ve ona uygun nasıl yaşamanız gerektiğini açıklayan Kur’an geldi. Bundan sonra kim ona uyarsa, elbette bu seçimi hayrına olacaktır. Fakat her kim de buna rağmen başka bir hayat tarzı ile yaşamayı seçerse kendine zarar vermiş olacaktır. Ben asla sizin tercihlerinizden sorumlu değilim.”

Ey Peygamber! Sen de yalnız sana indirilenlere uy ve Allah hükmünü verinceye kadar sabret, Allah herkes hakkında en doğru hüküm verendir.