Hac Sûresi - Mustafa Çevik Meali (Ayetler Konu Bütünlüğü İçinde)

Ey insanlar! Sizi yaratıp bunca nimetlerle donatan Allah’tan başka ilah edinmeden O’na karşı sorumluluğunuzu yerine getirin. Böylece Son Saat’in çok korkunç olacak sarsıntısının azabından kendinizi koruyun.

O Günün dehşetinden yavrusunu emzirmekte olan anne, kucağındakinin çocuğu olduğunu unutup, onu fırlatıp kendini kurtarmanın derdine düşer, hamile kadın karnındakini düşürür. İnsanların, O Gün sarhoş olmadıkları halde ne yaptıklarını bilmez sarhoşlar gibi kendilerini kaybettiklerini görürsün fakat cehennemdeki azap bundan çok daha korkunç olacak, zira Allah’ın azabı çok şiddetlidir.

Hal böyleyken, insanların bir kısmı hiçbir bilgiye sahip olmadıkları halde, Allah hakkında tartışıp ileri geri konuşuyor ve kibirlenip azgınlaşmış şeytanın ve şeytanlaşmış kimselerin daveti olan hayat nizamlarını yaşamaya yöneliyorlar.

Gerçek şu ki böyleleri, kendileri ile birlikte, kendilerini dost edinenleri de cehenneme sürükleyecektir.

Ey insanlar! Öldükten sonra tekrar diriltileceğiniz konusunda şüphe içindeyseniz, iyi bilin ki, Biz sizi önce topraktan sonra bir damla döl suyundan, sonra onu rahim duvarına yapıştırdığımız döllenmiş yumurtadan, daha sonra onu bir et parçasına dönüştürüp gelişimini süreç içinde olgunlaştırarak yarattık. Bununla size Allah’ın ilminin, kudretinin sınırsız yüceliğini bildiriyoruz ki, ölümünüzden sonra da sizi kolayca diriltmeye kâdir olduğumuzu anlayabilesiniz. Derken dünyaya gelmesini dilediğimizi belirlediğimiz bir süreye kadar ana rahminde tutarız, sonra onu bir bebek olarak dünyaya getiririz ve olgunluk çağına ulaştırırız. Kimilerinize ölüm erken yaşlarda tattırılır, kimilerinize ise düşkünlük çağı olan ihtiyarlıkta... İhtiyarlık çağına erişenler daha önce bildiklerini bilemez, hatırlayamaz duruma gelirler.

Ölüm sonrasında nasıl diriltileceğinizle ilgili bir de dönüp yeryüzünü kupkuru haldeyken yağdırdığımız yağmurla nasıl canlandırıp kabarttığımıza, binbir çeşit bitkiyi orada nasıl yarattığımıza bakarak düşünün. Bütün bunlar Allah’ı layıkıyla kavramak isteyenlere, yaratmaya ve öldükten sonra diriltmeye de kâdir olanın, yalnız Allah olduğunu apaçık göstermektedir.

Allah yaratan, yarattıklarının tek ve gerçek Rabbi (sahibi), nizamlarını kuran tek ilahtır.

Ey insanlar! Hiç şüpheniz olmasın, Son Saat mutlaka gelip çatacak ve Allah, toprağa karışmış herkesi diriltip kaldıracak, hesabı ile yüz yüze getirecektir. Birçokları Kur’an ile bildirilenlere rağmen ellerinde de doğru yolu gösterecek başka bir kitapları olmadığı halde, bilgisizce tartışıp durmakta ve başkalarını da davetten uzak tutmaya çalışmaktalar. Bunlar dünya hayatlarında rezil rüsvay olarak yaşayacak, Kıyamet ve Hesap Günü de yakıp kavurucu bir azaba mahkûm edilecekler.

O Gün onlara “Bu ceza sizin kendi seçiminizle, önden gönderip hak ettiklerinizin karşılığıdır, yoksa Allah kullarına asla haksızlık etmez” denilecek.

İnsanlar içinde öyleleri de var ki Allah’ın davetine iman ettik demelerine rağmen iman, şirk ve küfür arasında kararsız bir biçimde Allah’a ibadet ve itaat ederler. Mü’min gözükmekle dünyevi bir fayda elde edeceklerse mü’min gözükürler fakat bir zorlukla, sıkıntıyla sınandıklarında ise, hemen inanıp iman ettik dediklerinden vazgeçerler. Böyleleri hem dünya hem de âhiret hayatlarında kaybedenlerdir, işte gerçek hüsran da budur.

Bunlar sıkıntılarından kurtulmak için, Allah’ın davetine sarılıp, çareyi O’nun yardımında aramak yerine kendilerine hiçbir yararı dokunmayan, başlarına gelen sıkıntıdan onları kurtarmaya güçleri yetmeyen kimselerden yardım beklerler. Oysa yardımına başvurduklarından fayda yerine zarar görür, sapıklıkları da büsbütün artar.

Allah’ın daveti olan hayat nizamı ile yaşamak uğrunda canla başla gayret edenleri de Allah, içlerinden ırmaklar akan cennetlerde nimetlerle ödüllendirecek. Allah vaadini mutlaka gerçekleştirir.

Her kim de, Allah’ın dünyada ve âhirette kendisine yardım edeceğinden şüphe içinde yaşıyor ve Allah’a güvenmiyorsa, göğe yükselip de orada kendine yardım edecek birilerini arasın. Bu da mümkün olmayacağına göre, insanın Allah’tan başka dost ve yardımcısının olamayacağı gerçeğine dönsün.

Biz bu Kur’an’ı, insanlar Allah’ı layıkıyla tanısınlar diye misallerle, dersler çıkarılacak, delil ve bilgilerle apaçık âyetler olarak indirdik.

Kâinat ve hayat gerçeğini anlamak ve nasıl yaşamak gerektiğini öğrenmek isteyeni, Allah Kur’an ile doğru olana kavuşturur.

Allah, Kıyamet ve Hesap Günü iman edenlerle; müşrikler, Yahudiliği, Sâbiliği (yıldıza tapanlar), Hıristiyan ve Mecusiliği seçip de yaşamış olanlar hakkında hükmünü verecek. Allah herkesin seçiminin şahididir.

Ey insanlar! Gökler, yer ve aralarında olan her şeyin, güneşin, ayın, yıldızların, dağların, ağaçların, hayvanların, canlı cansız ne varsa hepsinin, Allah’ın kendileri için kurduğu nizamların yasalarına tabi olarak birbirleriyle uyum içinde görevlerini yerine getirdiklerini (secde ettiklerini) görüp, düşünüp de içinizden mü’min olmayı seçenler olduğu gibi, birçoğu da bunlara sırt dönüp müşrik ve kâfir olmayı seçip azabı hak etmişlerdir. Bu sebeple, alçaltılıp hor ve hakir düşürülmeyi hak edenleri, dünyada ve âhirette düştükleri bu durumdan kurtaracak kimse yoktur. Allah dilediğini yapmaya kâdirdir.

Yalnız Allah’ı rab ve ilah kabul edenler ile O’ndan başkasını rab ve ilah edinenler arasında, hakkın mı yoksa bâtılın mı hükmedeceği hususunda her zaman ve her yerde bir çatışma vardır. Allah’ın davetine başkaldıranlara cehennemde ateşten elbiseler giydirilecek, başlarından kaynar sular dökülecektir. Derileri ve iç organları eriyip çürüyecek; demir topuzlar ve kırbaçlarla azap göreceklerdir. Bu dayanılmaz azaptan kaçmaya her yeltendiklerinde geri itilecek ve kendilerine, ‘Buradan çıkış yok, boşuna çırpınmayın!’ denecektir.

Allah, İslamî hayat nizamını hakim kılmak için canla başla gayret edenleri ise içlerinden ırmaklar akan nimetler yurdu cennetlere yerleştirecek, onlara altın ve incilerle bezenmiş ipekten elbiseler giydirilecek. Yapılan bu ikramların sebebi, Allah’ın davetine kulak verip fıtratlarına uygun olanı seçmeleridir.

Allah’ın davetinden yüz çeviren ve başkalarını da davetten uzaklaştırmaya çalışan, bu da yetmezmiş gibi Kâbe’yi de İslâm nizam ve ahlakının öğrenildiği yer olmaktan çıkaran ve oraya gelenlere engel olmaya çalışanlar iyi bilsinler ki, cehennemde çok çetin bir azap onları beklemektedir.

Biz inşa edip ihya etmesi için İbrahim’e Kâbe’nin yerini gösterdiğimizde, ona şöyle buyurmuştuk: “Buraya gelenlerin öğrenmesi gereken hakikat, yeryüzünde kurallarını Allah’ın belirlediği bir nizam kurup onun ahlakıyla yaşamak olmalıdır. Kıyam edip, rükû ve secde ile Allah’a ibadet ederek teslim olmaya gelenler için Kâbe’yi şirkten, küfürden ve her türlü maddi manevi kirden uzak tutun. İnsanları hacca davet edip, Kâbe’nin bu vasıflarını duyur ve onu haccetmek için yaya ya da binekleriyle, uzaklardan gelsinler. Gelenler de kendilerine doğru yolu gösterdiği için Allah’a şükür maksadı ile belli günlerde üzerlerine Allah’ın adını anarak kurbanlarını kessinler. Bu kurbanların etinden hem kendileri yesin hem de darlık içindeki ihtiyaç sahiplerine ikram etsinler. Sonra da hac için uymak zorunda oldukları yasaklara son verip Kâbe’yi tavaf ederek ibadetlerini yerine getirsinler.”

Her kim Allah’ın belirlediği sınırlar içinde O’na karşı sorumluluklarını bilinçle yerine getirirse, bu kendi hayrınadır.

Ey mü’minler! Size etlerinin yenilmesi haram olduğu bildirilenlerin dışındaki hayvanların etleri helal kılınmıştır.

O halde Allah’ın yasakladığı şeyleri yemekten sakındığınız gibi, putlardan medet ummaktan ve yalan söylemekten de sakının. Şirkten ve küfürden arınmış, Allah’a teslim olmuş mü’minler olarak yaşama kararlılığınızı ortaya koyun. Her kim de Allah’la birlikte başka ilahlar edinerek yaşamaya inatla devam ederse, onun durumu gökten yere düşüp yırtıcı kuşların parçalayıp yediği yahut rüzgârın sağa sola savurduğu leşe benzer.

Kim de, kurallarını Allah’ın belirlediği İslam nizamının yasalarına uyar, sembollerine saygı gösterirse, bu da onun samimiyetini ve takvasını gösterir.

Haccın sembolü olan kurbanlık hayvanların kurban edilecekleri zamana kadar, meşru bir biçimde sütünden, yününden, gücünden, yavrusundan yararlanabilirsiniz. Sonra da sizi doğru yola ulaştıran Rabbinize şükrünüzün ifadesi olarak onları Mescid-i Haram’da kurban edebilirsiniz.

Biz her ümmete, kurbanı Allah’a ibadetin bir sembolü olarak emrettik. Bu amaçla kendilerine rızık olarak yarattığımız hayvanları keserken, üzerine Allah’ın adını ansınlar. Unutmayın ki sizin ilahınız yalnızca Allah’tır. O yüzden de O’nun emrettiklerini eksiksiz olarak yerine getirmenin gayreti içinde olun.

Ey Peygamber! Sen de Allah’ın emirlerine yürekten boyun eğenleri cennetle müjdele. Böylesi mü’minlerin kalpleri, Allah’ın adı anıldıkça saygıyla ürperir ve hemen dikkat kesilirler. Başlarına gelen musibetlerde Allah’ın yardımına sığınarak, imanlarından taviz vermeden, umutlarını yitirmeden direnip sabrederler ve Allah’ın kendilerine verdiği nimetlerden O’nun rızası yolunda harcar, namazlarını da titizlikle ve bilinçle kılarlar.

Büyükbaş hayvanları da (deve, sığır) kurban edebilirsiniz. Onların kurban edilmelerinde sizin için hayırlar vardır, kurban edilmek üzere sıra sıra dizildiklerinde üzerlerine Allah’ın adını anın, ön ayaklarından birini bağlayıp boğazlamak için yere çökünce de Allah’ın adı ile tekbir getirerek kesin, yanları üstüne düşüp ölünce de etlerinden yiyin ve yoksullara da verin. Biz bunu Allah’a şükrünüzün sembolü kıldık, bunda sizin için birçok fayda vardır. Bu hayvanların ne etleri ne de kanları Allah’a ulaşır, O’na ulaşacak olan yalnızca sizin Allah’ın emirlerine karşı samimiyetiniz ve sorumluluklarınızı yerine getirme gayretinizdir. Allah bu kurbanlıkları sizin faydanız için emrinize amade kıldı. Allah’ın sizi fıtratınıza uygun olan hayat nizamı ile yaşamaya kavuşturduğu için şükrünüzün gereklerini yerine getirerek, O’nun ilminin ve kudretinin yüceliğini aklınızdan çıkarmayın.

Allah, iman edenleri kötülere ve kötülüklere karşı korur, verdiği bunca nimete karşı nankörlük edenleri ise sevmez.

Haksız yere saldırıya uğrayan mü’minlere, zulme karşı savaşmaları için izin verilmiştir. Allah mü’minlere yardım edip, müşrik ve kâfirlere karşı muzaffer kılmaya elbette kâdirdir.

Mü’minler sırf “Rabbimiz Allah’tır” dedikleri ve İslam nizam ve ahlakı ile yaşamak istedikleri için yurtlarından çıkarıldılar. Şayet Allah bu durumda onlara savaşma izni vermeyip de, savunmasız bıraksaydı, o zaman içlerinde Allah’ın çokça anılması, yalnız O’nun ilah olduğunun öğretilmesi ve insanların doğru yola (sırât-ı müstakîme) davet edilmesi için yapılmış olan manastırlar, havralar, kiliseler ve mescitler yıkılır, yok olur giderdi.

Allah, yaratılış sebepleri olan nizam ile yaşamak ve onu yaşatmak uğrunda canla başla gayret edenlere elbette yardım edecektir. Allah’ın gücü her şeye yeter. Kulları için nizam (din) oluşturma ve yasalar belirleme hakkı yalnızca O’na aittir.

Yurtlarından sürülüp çıkarılan mü’minlere yurt edindirip iktidar olmayı bahşetsek, onlar şımarmadan, azmadan ve nankörlük etmeden namazlarını titizlikle kılar, zekâtlarını bilinçle gönülden verir ve marufu emreder, kötülükten men eder ve Rablerine şükretmeye devam ederler.

Ey Muhammed! Şayet kavmin senin peygamberliğini kabul etmeyip, davetini yalan saymaya devam ederse, bilmelisin ki senden önce Nûh, Âd ve Semûd halkı, İbrahim’in ve Lût’un kavmi, Medyen ahalisi de peygamberlerini yalanlamışlardı. Musa da Firavun ve adamları tarafından yalanlanmıştı.

Ben de bunlara peygamberlerinin daveti olan hayat nizamına dönüp, doğru yola girmeleri için süre verdim. Sonra da müşrik ve kâfirlikte inatla direnenleri azabımla yakaladım. Böylece nankörlük edip hakikati inkâr etmek ne demekmiş gördüler.

Geçmişte, peygamberlerin Allah adına yaptıkları daveti reddedip, şeytan ve şeytanlaşmış insanların ortaklaşa kurdukları nizamları hayat tarzı edinen nice toplumları bu yüzden helak ettik. Bunların kuyuları körelmiş, sarayları yerle bir olmuş, şehirleri yok olup gitmiştir.

Allah’ın davetini inatla reddetmeleri sebebi ile azabımızla helak ettiğimiz toplumların, üzerinde yaşamış oldukları topraklardan gelip geçerken, akıbetlerini düşünüp de ibret almanız gerekmez mi? Fakat ne yazık ki sadece kulaklar sağır, gözler kör olmuyor, asıl kör olan göğüslerdeki kalplerdir.

Ey Peygamber! Gerçeği düşünmeden inkâr edenler, uyarıldıkları ve tehdit edildikleri azap için sana “Bir an önce gelsin de görelim” diyorlar. Onlar şunu iyi bilsinler ki Allah asla sözünden dönmez. O azabın bir gün mutlaka başınıza geleceğini aklınızdan çıkarmayın.

Şunu da bilin ki Rabbinizin katındaki bir gün, sizin hesabınıza göre bin yıldır.

Halkı Allah’ın daveti olan hayat nizamı ile yaşamayı reddeden nice şehirler vardı ki, onlara doğru yola dönmeleri için mühlet verdim, zamanları dolunca da müşrik ve kâfirlikte direnenleri kıskıvrak yakalayıp azabımla cezalandırdım.

Herkesin sonunda mutlaka huzurumuzda toplanıp tercih ettiği hayat tarzından dolayı hesaba çekileceğini aklınızdan çıkarmayın.

Ey Peygamber! Sen insanlara de ki: “Ben sizi yaratılışınızın sebebi olan nizam ve ahlak ile yaşamaya davet eden Allah’ın bir elçisi, apaçık bir uyarıcıyım. Allah, bu davete iman edip sorumluluklarını yerine getirenleri eşsiz güzellikteki cennet nimetleriyle ödüllendirecektir.”

İnsanları âyetlerimizden uzak tutmaya ve onların anlamını çarptırıp özünden saptırmaya çalışanlar ise cehennem ateşine mahkûm olacaklar.

Ey Peygamber! Senin ve senden önce gönderdiğimiz peygamberlerin, Allah adına yaptığınız davet sırasında şeytan ve yoldaşları, daveti asıl amacından saptırmak ve insanların aklını karıştırmak için Allah’ın âyetlerinin içine başka sözler karıştırmaya çalışırlar. Ama Allah onların bu çabasını boşa çıkarmış, böylece peygamberler Allah’ın âyetlerini amacına uygun, kendi içlerinde tutarlı ve birbirlerini açıklayıcı mahiyette tebliğ etmişlerdir. Her şeyin tek ve mutlak doğrusunu bilen ve bildiren yalnız Allah’tır.

Şeytanın vesvesesine uyan şeytanlaşmış kimselerin, Allah’ın âyetlerini asıl amaçlarından koparıp bozarak ortaya koydukları sahte inanç ve hayat tarzlarının peşine ancak müşrik ve kâfir olmaya yatkın olanlar takılırlar. Bunlar derin bir yanılgı içindedir. Allah’ın buna izin vermesi ise imtihanın gereğidir.

Allah’a gönülden iman edip, davetine teslim olan kimseleri, şeytanın vesvesesi ve şeytanlaşmış kimselerin uydurdukları yalanlar şüpheye düşürüp, yollarından çeviremez. Samimiyetle ve yürekten Allah’a yönelenlerin kalpleri, Rablerinden gelip kendilerine iletilmiş olan âyetlerle tatmin olup, huzura kavuşmuştur.

Şüphesiz Allah, yürekten kendisine yönelenlerin kavrayışını güçlendirir ve gerçeği anlamalarını kolaylaştırıp doğru yoluna ulaştırır.

Müşrik ve kâfirlikte direnip, kendilerini hakikati inkâra şartlandırmış olanların, Son Saat gelip Kıyamet ansızın kapılarını çalıncaya kadar Kur’an hakkındaki şüpheleri devam edecek, bu tutumları değişmeyecek. Fakat O Gün geldiğinde, insanları davet ettiği hayat nizamı ile yönetme hakkının yalnız Allah’a ait olduğunu görecek ve anlayacaklar. Ancak gerçeği anlamış olmanın onlara hiçbir yararı olmayacak, böylelikle hak ettikleri alçaltıcı azap ile cezalandırılacaklar. Allah’ın daveti nizam ve ahlak ile yaşayan, onu yaşatmaya gayret edenler ise nimetler yurdu cennetlere yerleştirilip ödüllendirilecekler.

Peygamber’in Allah adına yaptığı davete iman etmeleri sebebi ile zulme uğrayıp, yurdundan yuvasından hicret eden, bu uğurda öldürülen ya da eceliyle ölenleri Allah cennette nimetlerin en güzelleriyle rızıklandıracak.

Allah rızık verenlerin en hayırlısıdır. Mü’minleri cennetlerde en güzel mekânlara yerleştirecek, mutluluğa kavuşturacak. Allah sınırsız ilim ve kudret sahibidir. Kimin neye ve nereye layık olduğunu da en iyi O bilir.

İşte Allah’ın mü’minlerle, müşrik ve kâfirler hakkındaki hükümleri bunlardır. Kim haksızlığa uğrar da ona denk gelecek bir karşılık verirse ve sonra tekrar saldırıya uğrarsa, Allah saldırıya uğrayana mutlaka yardım edecektir. Fakat saldırıya uğrayan, saldırganı affederse, Allah affedeni sever ve günahlarını bağışlar.

Allah’ın gücü her şeye yeter. O, geceyi kısaltarak gündüze, gündüzü de kısaltarak geceye katar. Allah haksızlığa uğrayanların duasını işitir ve her şeyi görür.

Allah’ın ilmi ve kudreti sonsuzdur ve itaat edilmeye tek layık olan O’dur. O’nun daveti olan nizam ve ahlak dışındaki sahte, uydurulmuş nizamlardan yardım ve adalet beklemek insanın hüsranını artırır, kula kulluk ettirip zillete düşürür.

Allah her şeyin mutlak doğrusunu bilen ve tek yüce olandır.

Ey insanoğlu! Allah’ın gökten indirdiği yağmurla yeryüzünü nasıl canlandırıp, tarifsiz güzelliklerle bezediğini görüp de senin için indirdiği Kitapla yaptığı davetin hayatına katacağı güzellikleri düşünemiyor musun? Allah, sonsuz lütuf sahibi ve latif olandır, her şeyin mükemmel olanını yapan, yaratan ve yerli yerine koyandır. Göklerin ve yerin gerçek ve tek sahibi Allah’tır, O’nun hiçbir şeye ve hiç kimseye ihtiyacı yoktur. Her türlü övgüye layık olan yalnız O’dur ve her şey O’na muhtaçtır.

Göklerde ve yerde olan her şey, Allah’ın kurduğu nizam ve koyduğu yasaların sınırları içinde görevlerini yerine getirmektedir. Denizlerde gemileri yasalarına bağlı yüzdürüp, emrinize amade kılan, gökyüzünün yere çökmemesinin yasalarını yapan Allah’tır. Bunlara bakıp da O’nun sizi davet ettiği nizamının mükemmelliğini görmez misiniz? Allah kullarına karşı çok merhametli ve şefkatlidir, bu yüzden de onlara mutlu olacakları bir nizam ve ahlak önermektedir.

Sizi yaratıp, vücut azalarınızla donatıp sizlere hayat bahşeden Allah, vakti gelince sizi öldürecek, sonra da diriltip dünya hayatınızı yaşayış biçiminizden hesaba çekecektir. Şüphesiz bunu idrak etmeyen insan çok cahil ve nankördür.

Biz her toplumu, peygamber ve Kitap ile yaratılış sebepleri olan hayat nizamı ile yaşamaya çağırdık. Ey Peygamber! Bu konuda müşriklerin seni boş ve anlamsız tartışmaların içine çekmesine izin verme. Sen onları, Rabbinin yoluna çağırmaya devam et. Şayet onlar seninle tartışmakta ısrar ederlerse, onlara de ki: “Allah sizin hangi niyetlerle tartışma çıkardığınızı çok iyi bilmektedir. Tartışıp durduğunuz ve icabet etmekten kaçtığınız davetle ilgili tutumunuzdan dolayı, Hesap Günü hak ettiğiniz karşılığı göreceksiniz.”

Unutmayın ki Allah, göklerde ve yerde olup biten her şeyden haberdardır, yapıp ettikleriniz kayıt altına alınmaktadır. Allah için bu çok kolaydır.

Bütün bu gerçeklere rağmen müşrik ve kâfirler, Allah’la birlikte başka ilahlar edinerek Allah’ın kullarını yönetme hakkına müdahale edip Allah’a ortak koşarlar. Oysa Allah, kendisi dışında hiç kimseye kulları üzerinde nizam kurma yetkisi vermemiştir. Hesap Günü böyle kimseleri ve bunlara uyanları Allah’ın azabından hiç kimse kurtaramaz.

Kendilerine ne zaman Allah’ın âyetleri okunsa, müşrik ve kâfirlerin yüzlerinde hemen bir öfke belirir. Allah’ın âyetlerine uymaya davet eden kimseye ateş püskürür, üzerine yürümeye kalkarlar. Sen onlara de ki: “Size bu ateş püskürmenizden daha beter ve gerçek ateş püskürten bir şeyin haberini vereyim mi? İşte o şey, Allah’ın sizin gibi müşrik ve kâfirlere vadettiği cehennemdeki ateştir. O Gün çok kötü bir yüzleşme olacaktır.”

Ey insanlar! Şimdi size verilmekte olan şu misal üzerinde iyice bir düşünün. Sizin Allah ile birlikte ilah edindiklerinizin hepsi bir araya gelseler, bir sinek bile yaratamazlar. Sinek onlardan bir şey kapsa onu da sinekten geri alamazlar. İşte bakın peşlerine takılıp nizamlarına uyup da kendilerini ilah edindiklerinizin hali budur. Onlar buna rağmen Allah’ı layıkıyla kavramak, gücünün ve ilminin yüceliğini, sonsuzluğunu görmek istemiyorlar.

Allah üstün hüküm ve hikmet sahibidir ve O’nun gücü her şeye yeter.

Allah meleklerden de insanlardan da elçiler seçer ve O her şeyi işitir, her şeyi görür, her şeyi bilir. Allah geçmişte olan ve gelecekte olacakları da bilir ve bütün işlerin son kararını O verir.

Ey iman edenler! Bilinçle ve isteyerek Allah’a rükû ve secde edin ve Rabbinizi razı edecek salih ameller işleyin ki mutluluğa erişebilesiniz.

Allah yolunda yaşamak uğrunda malınız ve canınızla üstün gayretler gösterin. Böyle yaşamanız konusunda Allah size dinde bir zorluk yüklememiştir. O halde babanız İbrahim’in de dini olan İslâm nizamına sımsıkı sarılın. Allah, gönderdiği kitaplar ve peygamberlerle bildirdiği hayat tarzını din edinenlere Müslümanlar adını verdi. Peygamberlerde bu konuda sizin için güzel örnekler vardır. Siz de insanlar için güzel örnekler, modeller olun, namazlarınızı titizlikle kılın, zekâtınızı verin.

Sizin tek ve gerçek Rabbiniz, ilahınız, veliniz ve yardımcınız Allah’tır.