Şuarâ Sûresi Açıklamalı Meali

¹Nasıl yaratılan âyetleri yaratmada tüm insanlık âciz kalmışsa, indirilen âyetleri içinde toplayan Kur’an’ın benzerini ortaya koymada da tüm insanlık âciz kalmıştır. İşte Ta. Sin. Mim. Bunlar sizin dilinizi oluşturan seslerin harfleridir. Bu harfler, Allah ile Resulü arasında birer şifredir ve gizemli hikmet formüllerini içermiş olabilir.

²Dinle bak, Ey dünya işlerine dalmış insan. Bunlar insanlığa mutluluk ve kurtuluş yollarını gösteren ve gerçeği bütün açıklığıyla apaçık şekilde ortaya koyan Kitab’ın ayetleridir. Kur’an ile sizlere konuşup, anlaştığınız, dilinizin seslerinden oluşan sözlerle gerçekler açıkça bildirilmektedir.

³Ey Peygamber! İnsanları o kadar çok seviyor, onların ebedi hayatlarını öylesine dert ediniyorsun ki, onlar bu kitabın âyetlerine ve çağrına uymayıp iman etmiyorlar diye üzüntüden neredeyse kendini kahredeceksin. Bu kadar niçin üzülüyorsun? Ayetlerimizle bütün gerçekleri açıkladık. Yine de inkâr mı ediyorlar? Nasılsa günü gelince inkârlarının hesabını verecekler.

⁴Şayet biz onları zorla imana getirmeyi istesek, onların üzerlerine gökten öyle müthiş bir mucize indirirdik ki. O zaman mecburen hepsi Allah’ın hükmüne derhal teslim olup boyun eğerlerdi. Ayı, güneşi dünyaya yakınlaştırsaydık, engellemeye güçleri yeter miydi? Güneş onlara birazcık yaklaştırılsa veya birazcık uzaklaştırılsa halleri nice olurdu? Ama buna gerek duymadık. Biz sana onların istedikleri mucizeleri değil, insanlara tevhit hakikatini açık seçik anlatan Kur’an ayetlerini vahyediyoruz. Biz insanların zorla değil, özgür bir şekilde iman etmelerini isteriz. O hâlde, iman etmiyorlar diye kendini daha fazla perişan etme.

⁵Hakikati inkâra kendilerini şartlandırmış olan müşriklere, Rahman’dan ne zaman yeni bir uyarı, bir peygamber veya kitap gelse, mutlaka inkâr edip ondan yüz çevirirler. Hâlbuki Rabbin belki düşünüp yanlışlarından vazgeçerler diye onları bağışlamak için öğüt veriyor.

⁶Nitekim onlar kıyâmet ve öldükten sonra dirilme gibi gerçekleri yalanlıyor ve Kur’an’ı alaya alıp yüz çeviriyorlar. Kendilerine tevhit hakikatini ve senin peygamberliğini açıkça gösteren o kadar ayet geldiği halde ısrarla hepsini reddetmektedirler. Fakat ne yaparlarsa yapsınlar yalanladıkları ve alaya aldıkları bu şeylerin gerçek olduğuyla ilgili azap haberleri pek yakında yakalarına yapışacaktır. Onlar alay edip yüz çevirdikleri davetin, gerçeğin ta kendisi olduğunu ve nasıl bir hüsranla karşılaşacaklarını yakında göreceklerdir.

⁷Bu gerçeğin şahitliğinde, yeryüzüne ibretle ve dikkatle bakmazlar mı? İnsanların faydasına sunduklarımız üzerinde hiç düşünmezler mi? Biz orada ilim ve kudretimizle her canlıdan çift çift güzel türler ve cansız topraktan nice değerli bitkiler yaratıp da yetiştirdik. Toprağa yeniden hayat veren Allah, elbette ki toprağa girmiş insan bedenini yeniden diriltip hayat vermeye de muktedirdir.

⁸Şüphesiz aklını işletenler için bunların her birinde Allah’ın kudretine ve ahiretin varlığına işaret eden, apaçık deliller ve araştırılıp çıkarılacak nice dersler vardır. Fakat insanların çoğu gerçeklere karşı gözlerini kapatırlar ve şartlanmış oldukları için yine de ibret alıp iman etmezler. Dünyadaki olayları izleseler, yarattığımız her şeyde alınacak dersler olduğunu görecekler! Hiç düşünmüyorlar mı? Gördükleri her şey gücümüzü yansıtmaktadır. Ama onlar yine de inkârı seçiyorlar.

⁹Şüphesiz yalnız senin Rabbin vaad ettiği her şeyi yerine getiren ve karşı konulmaz bir kudret sahibidir. Gerçeği görmek ve bilmek isteyenlere karşı da çok merhametli ve şefkatlidir. Merhameti sebebiyle inkarcıları derhal cezalandırmıyor ve, tövbe etmeleri için onlara süre ve fırsat veriyor.

¹⁰Ey elçimiz Muhammed! Müşriklerin ısrarlı inkarları seni üzmesin! Onlardan önce de nice toplumlar, gönderdiğimiz elçilere benzer şekilde davranmışlardı. İşte bu elçilerimizden biri, daha önce de sana kıssasını anlattığımız Musa idi. Hani biz ona peygamberlik görevi vermiş ve halkını ezen zalim Firavun’u ve kavmini uyarmak üzere göndermiştik. Firavun İnsanlara zulmediyor, haklarına saldırıyor, onları kendi hizmetinde kullanmak için köleleştiriyordu ve şımararak iyice azmıştı. O nedenle Rabbin vaktiyle Musa’ya şöyle seslenmişti: Ey Musa! ” Âyetlerimi tebliğ etmek üzere yaratılış gayesi dışında yaşayan zalimler topluluğu olan Firavun’un kavmine git.

¹¹Firavun’un kavmini yaratılış sebepleri olan Allah merkezli bir hayatı yaşamaya davet et ve Allah’ın emrine karşı gelmekten dolayı sakınmayacaklar mı? Başlarına geleceklerden korkmuyorlar mı ki, hâlâ azgınlıktan vazgeçmiyorlar diye sor bakalım demiştik.”

¹²Mûsâ’nın birtakım çekinceleri vardı. Firavun ve erkanının kendisini yalanlamasından çekinmiş, daha önce yanlışlıkla bir Mısırlıyı öldürdüğü için oraya tekrar dönmekten korkmuştu. Mesajı yeterince anlatamayacağını düşünen Musa demişti ki: “ Ey Rabbim! Doğrusu onların beni peygamber olduğuma ve söyleyeceklerime inanmayıp yalancılıkla suçlamalarından ve beni yakalamalarından korkuyorum.

¹³Ayrıca korku ve heyecandan düzgün ve etkili konuşamıyorum. Onların suçlamalarına karşılık ne söyleyeceğimi şaşırabilirim. Göğsüm daralır ve dilim dolaşıp dönmez diye endişe ediyorum. Onun için bana yardımcı olarak ağabeyim Harun’a da elçilik görevi ver. Bana destek çıksın. O zalim kavme onunla beraber iki elçi olarak gidelim.

¹⁴Hem ben, onların gözünde suçluyum. Vaktiyle istemeyerek de olsa içlerinden birini öldürmüştüm. Zaten bu yüzden Mısır’dan kaçıp Medyen’e gelmiştim. Dolayısıyla ellerinde bana karşı kullanacakları deliller var beni öldürmelerinden korkuyorum.”

¹⁵Bunun üzerine Allah Musa’ya: Hayır korkma asla zarar veremezler. O hâlde her ikiniz apaçık mûcize ve ayetlerimle o zâlim topluma gidin ve onları hak dine dâvet edin. Şüphesiz biz yardımımızla sizinle beraberiz. Her şeyi görüp gözeterek işitmekteyiz dedi.

¹⁶Böylece Mûsâ Mısır’a geldi ve olup bitenleri Harun’a anlattı. Bunun üzerine Allah her ikisine şöyle buyurdu. Şimdi hemen ikiniz mûcize ve ayetlerimle Firavun’a gidin ve ona deyin ki: “Biz her şeyi varlık gayesine en uygun şekilde yaratıp, terbiye eden alemlerin Rabbi Allah tarafından gönderilmiş elçileriz. Seni O’nun âyetleri ile insanların yaratılış sebebi olan nizam ve ahlak ile yaşamaya davet ediyoruz.

¹⁷Haksızlıkla mallarını aldığın ve çocuklarını öldürdüğün İsrailoğullarının kadınlarını hizmetçi, erkeklerini de yıllardır köle olarak kullandığın yeter. Mısır’dan ayrılıp özgürlüğümüze doğru gitmek istiyoruz. Onları serbest bırak bizimle beraber Filistin’e gelmelerine izin ver diye söylemelerini emretmiştik.

¹⁸Musa bunları söyleyince Firavun da ona şöyle dedi: “Sen şu sarayda büyüttüğümüz çocuk değil misin? Biz seni bebekken nehirde bulup aramıza alarak içimizde yetiştirmedik mi? Ömrünün nice yıllarını bizim aramızda geçirmedin mi?

¹⁹Üstelik bizden suçsuz bir adamı öldürerek yapacağın kötü işi de yaptın. Görünen o ki sen yaptığımız iyilikleri unutan nankörün tekisin.” Şimdi de karşıma çıkıp peygamber olduğunu mu iddia ediyorsun?

²⁰Musa hatasını kabul ederek Firavun’a dedi ki: ” “O bahsettiğin olay bir kaza idi. Ben onu cahillerden bilgisizlerden olduğum zamanda istemeyerek yaptım. O adam İbranilerden birini tartaklıyordu, ona engel olmak için sadece bir yumruk vurdum. Amacım kesinlikle öldürmek değildi.

²¹Sizden bazıları o gün benim öldürülmeme karar vermişti. Onların adaletle hüküm vermeyip yargısız infaz yapmasından korkunca da aranızdan kaçtım. Sonra Rabbim bana ayetleriyle doğru düşünme ve doğruyla eğri arasında hüküm verebilme yeteneğini öğretip hikmet verdi ve beni peygamberlerden kıldı.

²²Nankörsün diyerek benim başıma kaktığın sarayında besleyip yetiştirmek gibi göstermeye çalıştığın iyilikler ise İsrailoğullarını kendine köleleştirmenin bir sonucuydu.” Sen, kavmimin mallarını aldın, kadınlarını hizmetçi, erkeklerini en ağır işlerde kullanmak üzere köle yaptın ve büyük bir zalimlikle onların çocuklarını öldürdün. Sen bu zulümleri yapmasaydın, annem beni Nil nehrine bırakmaz ve senin sarayında yetişmek zorunda kalmazdım. Dolayısıyla beni besleyip büyütmenden dolayı üzerimde hiçbir hakkın yok. Senin sarayında büyümüş olmam senin iyiliğine değil, zulmüne delildir. Dolayısıyla sana herhangi bir minnet borcum yoktur.

²³Bu cevaplar üzerine Firavun konuyu değiştirip Musa’ya şöyle dedi: “ Peki söyler misin ben Rab olarak burada dururken, şu Alemlerin Rabbi dediğin de kim oluyormuş ey Musa?” Bu sözünü ettiğin Allah, bu ülkenin de mi sahibi ve yöneticisi oluyor?

²⁴Musa dedi ki: “. Eğer gerçekten doğru olanı kesin bir şekilde öğrenmek ve O’na yürekten inanıp, O’na göre yaşamak istiyorsan söyleyeyim” Allah sadece bu ülkenin değil göklerin, yerin ve bu ikisi arasında olan ve şu etrafında gördüğün her şeyin gerçek sahibi, yöneticisi ve Rabbidir. Yeter ki sizler kâinata bu gözle bakmasını ve ondan ders almasını bilin” diye cevap verdi

²⁵Firavun etrafındakilere alaycı bir tavırla: “Duydunuz mu bu adam neler saçmalıyor?” dedi. Bunu söylerken Musa’ya küçümseyerek bakıyordu.

²⁶Musa onların alay etmesine aldırmadan: ” Allah hem sizin Rabb’ inizdir, hem de sizden önceki atalarınızın yani tüm insanların Rabbidir ” dedi.

²⁷Firavun bu sözlere çok öfkelenmişti. Söylenenler onun ülke üzerindeki otoritesini sarsıyordu. Onun için Musa’yı toplumun gözünden düşürmek istedi. Alaycı bir tavırla yanındakilere dönerek: “ Size Allah tarafından peygamber olarak gönderildiğini iddia eden Musa, kesinlikle aklını kaçırmış ve ne söylediğini bilmeyen bir delidir” dedi.

²⁸Musa tebliğine devam ederek: “ Allah doğunun, batının ve bu ikisi arasında ne varsa her şeyin Rabbidir ve ibadet edilmeye layık yegâne kudret O’dur. Eğer aklınızı kullanırsanız ve anlattıklarım üzerinde biraz düşünürseniz bunu anlarsınız.” dedi.

²⁹Bunları duydukça daha çok hiddetlenen Firavun, Mûsâ’nın sözleri karşısında verecek cevap bulamayıp çaresiz kalınca, tehditler savurarak: “Eğer ben varken benden başka Rab ve ilâh edinirsen yemin ederim seni zindana atarım, orada çürürsün dedi.

³⁰Firavun’un bu tehdidi karşısında Musa şöyle dedi: “Sana Allah’ın bana lütfettiği mucizelerle Peygamber olduğumu, kanıtlayacak apaçık bir delil getirirsem de mi inanmayıp beni zindana atacaksın?”

³¹Kendine aşırı güveni olan Firavun, bu soruya cevabı vermeyip ona: “Eğer söylediklerin doğru ise şu delillerini ve mucizelerini göster bakalım da görelim ” dedi.

³²Musa bunun üzerine sihirde ve sihirbazlıkta kendini çok üstün gören Firavunu en güçlü yanından vurmak için asasını yere attı ve sıradan bir sopa gibi görünen o asa Allah’ın izniyle herkesin gözleri önünde bir anda koca bir yılana dönüşüverdi.

³³Ardından elini koynuna sokup çıkardı. O el bakanlara göz kamaştırıcı bir ışık kaynağı gibi bembeyaz görünüverdi. O el aslında bir semboldü: Eğer bir insan geçmişte eliyle, diliyle herhangi bir günah işlemiş ve sonrada onun tövbesini yapmış ve pişmanlığını yaşamışsa, Allah’ın o insanı dilerse affedeceğinin sembolüydü. Böylece ne Firavunun ne de adamlarının, Mûsâ’nın doğru söylediğine dair en ufak bir şüpheleri kalmadı. Fakat kibir ve ihtirasları, onları imandan alıkoydu. Bu yüzden, Mûsâ’nın dâvetini etkisiz kılmak amacıyla plânlar kurmaya başladılar.

³⁴Mûsâ’nın gösterdiği mucizeler karşısında âdeta kanı donan Firavun şaşkınlık içinde çevresindekilere dedi ki: Şüphesiz bu çok usta bir sihirbaz olmuş.

³⁵Belli ki sihir numaralarıyla insanları etkileyip çevresine toplamak ve bizi yurdumuzdan çıkarmak gibi bir amacı var. Böylece malımıza mülkümüze konmak ve nizamımızı ortadan kaldırıp iktidarımıza sahip olmak istiyor. Ey ileri gelenler buna göre görüşünüz nedir? Ne yapmamı ve nasıl bir tedbir almamı tavsiye edersiniz? diye sordu.

³⁶Bunun üzerine, Firavun’un kurmayları olan çevresindekiler Firavuna dediler ki: “ Mûsâ’nın elinde bu asa olduğu sürece, onu öldürmemize imkân yok. Hadi öldürdük diyelim, o zaman Musa halkın gözünde kahraman olur. İsrail Oğulları da isyan edecektir. Bunu asla göze alamayız. Öyle yapmak yerine onu halkın gözünde küçük düşürelim. Böylece hem gücümüzü göstermiş oluruz hem de onun itibarını sıfırlamış oluruz. En iyisi onu ve kardeşini şimdilik burada tutup insanlarla temastan alıkoy ve oyalayarak beklet. Sonra bütün şehirlere en kısa zamanda haber sal.

³⁷Mûsâ’yı yenebilecek hüner sahibi bütün usta sihirbazları toplayıp sana getirsinler. Sonra onlarla Mûsâ’yı halkın huzurunda yarıştıralım. Sihirbazlar Mûsâ’ya karşı kesin bir üstünlük elde edemeseler bile, Mûsâ’nın mucizelerinin, büyücülerin yaptıkları türden ilginç bir gösteriden ibaret olduğunu insanlara göstermiş oluruz. Nasıl olsa halk, sihirbazların göz boyaması ile Peygamberin mucizesi arasındaki farkı ayırt edemez. Mûsâ’nın taraftar toplamasına, ancak bu şekilde engel olabiliriz diyerek Firavunu yönlendirdiler. Bu plan Firavunun kafasına yatmıştı. Güya hem halka gücünü gösterecek, hem Mûsâ’yı ezecek hem de iktidarını pekiştirecekti.

³⁸Böylece plân uygulanmaya kondu. Halka, sihirbazlar ile Musa arasında büyük bir düello yapılacağı duyuruldu ve herkes davet edildi. Ülkenin farklı yerlerinden toplanan en usta sihirbazlar halk tarafından bayram olarak belirlenen bir günde ve saatte Mûsâ ile kozlarını paylaşmak üzere büyük meydanda toplandılar.

³⁹Artık her şey hazır gibiydi. Zaten olayı duyan halk da sabırsızlıkla bugünü bekliyordu. Beklenen büyük gün geldi. Tellallar sokağa çıktı ve Halka: “ Haydi ne duruyorsunuz? Sizde bu muhteşem gösteriyi izlemek ve büyücüleri desteklemek üzere çabuk toplanın” dediler. Ve halkın da toplandığı meydanda karşı karşıya geldiler. Firavunun amacı belliydi. Musa’yı halkın önünde küçük düşürmekti. Sihirbazlar Musa’ya galip gelirlerse onun sıradan bir sihirbaz olduğu ortaya çıkacak ve kimsenin ona uymasına gerek kalmayacak diye ümit etmekteydiler.

⁴⁰Ardından da Firavun ve adamları sanki adalet sahibiymiş gibi etrafındakilere şöyle dediler: “ Bir araya toplanalım da sihirbazlara arka çıkalım. Umarız ki, sahip olduğumuz ideolojiyi ve hayat tarzını savunmak için mücadele eden bu sihirbazlar Musa’ya galip gelirler. Böylece Musa’nın da sihirbaz olduğu ortaya çıkar ve halk onun peygamber değil, aslında kendilerini aldatan biri olduğunu görüp peşine düşmez. Bizde ondan kurtulmuş oluruz ve daha güçlü bir şekilde inançlarımız uğrunda mücadele eden sihirbazlara uyarız onların yolundan gideriz.”

⁴¹Şehirlerden toplanan sihirbazlar son talimatlar için Firavunun yanına geldiklerinde iktidarını ayakta tutmak için Firavunun kendilerine muhtaç olduğunu çok iyi biliyorlardı. O yüzden: Firavuna hayır” diyemeyeceği bir teklif yaparak dediler ki; “Ey efendimiz! Eğer Mûsâ’ya karşı galip gelirsek bize yakışır bir ödül olacak değil mi” diye sordular ve iyi bir ücret istediler?

⁴²Firavun ise onlara: “Evet, elbette ödül alacaksınız. Yeter ki siz Musa’nın sihrinden daha güçlü bir sihir yapın! Onun peygamber değil de sihirbaz olduğunu ortaya koyun. O takdirde siz en yakınımdaki gözde ve seçkin kimselerden olacaksınız. Hiç şüphe etmeyin, sizleri yanımda yüksek mevkilere getiririm diye vaatte bulundu.

⁴³Sihirbazlar, yüksek bir moralle meydana çıkıp, ilk kimin başlayacağını Mûsâ’ya sordular. Allah’ın izniyle kendine güvenen Musa meydana gelen sihirbazlara meydan okurcasına: “ Haydi hünerlerinizi ortaya koyun bakalım ne atacaksanız atın” dedi.

⁴⁴Böylece sihirbazlar da ellerindeki iplerini ve asalarını yere attılar ve: “ Firavun’un gücü ve büyüklüğü adına yemin ediyoruz ki mutlaka biz galip geleceğiz. Böylece Firavun’un izzet ve şerefini daha da güçlendirip yücelteceğiz.” dediler. Onların attıkları ipler ve sopalar kendisine koşar gibi göründüğünde Mûsâ korktu. Allah “korkma” diyerek onu sakinleştirdi.

⁴⁵Sihirbazların bu sözleri ardından Musa da asasını yere attı. Bir de ne görsünler Musa’nın asası korkunç bir yılana dönüştü ve onların uydurdukları hile ve düzenbazlıkları yalanlayıp doğruları anlatarak yutuverdi. Firavunun adamları, uydurdukları yalanların gerçekler karşısında kaybolup gittiğini görünce hatalarını anladılar. Ama Firavun hakîkati kabule yine yanaşmadı.

⁴⁶Böylece Musa’nın yaptığı şeyin sihir değil, Allah tarafından verilen bir mucize olduğu, sihirbazların yaptıklarının ise sadece aldatmaca ve göz boyama olduğu açıkça ortaya çıkmış oldu. Bunu gören ve mucize ile büyü arasındaki farkı iyi bilen sihirbazlar, Mûsâ’nın sihirbaz olmadığını, bilakis, göstermiş olduğu mucize ile peygamber olduğunu anlayınca derhal secdeye kapandılar.

⁴⁷Dediler ki: “Alemlerin Rabbine iman ettik.

⁴⁸. Musa ile Harun’un Rabbinin bizim de Rabbimiz olduğuna ve kendisinden başka ilah olmayan Allah’ın gerçekten de Musa ile Harun’u elçi olarak gönderdiğine iman eder, O’na secde ederiz.” dediler.”

⁴⁹Firavun gördükleri karşısında otoritesinin sarsılmasını engellemek için etrafına tehditler savurmaya başladı ve hırçın şekilde sihirbazlara seslenerek dedi ki: “Benden izin almadan ona iman mı ettiniz? O sadece büyücülükte sizden biraz daha ileri giden bir kişiden başkası değildir. Demek ki size sihirbazlığı öğreten ustanız oymuş. Büyük ihtimal onunla iş birliği yaptınız. Siz Musa ile birlikte bana tuzak kurarak ülkeyi ele geçirip bizi alaşağı etmeyi hedeflediniz öyle mi? Çok yakında ihanetinize karşılık size nasıl bir ceza vereceğimi muhakkak göreceksiniz. Sizin ellerinizi ve ayaklarınızı çaprazlama keseceğim. Sonra bununla da kalmayıp hepinizi feci şekilde hurma ağaçlarına asacağım.” Mûsâ’nın Rabi’nin azabı mı, yoksa benim azabım mı daha çetin ve daha sürekliymiş, o zaman göreceksiniz diye tehditler savurdu.

⁵⁰Allah’ın Rabliği ve ilahlığına iman eden sihirbazlar bu tehdit ve tehlikelere hiç aldırmadan Firavun’a dediler ki: ” Hiç önemli değil. İster as ister kes, ne yaparsan yap, imanımızdan ve davamızdan asla vazgeçmeyeceğiz. Senin tehditlerin bizi imanımızdan asla döndüremez, Çünkü biz er ya da geç zaten öleceğiz ve Rabbimize döneceğiz ve kimin haklı olduğunu hesap gününde göreceksin.

⁵¹Bizler bugün Firavuna yakın insanlar içinde, Rabbimize iman eden mü’minlerin ilkiyiz. Bizim için önemli olan senin tehditlerin değil; Allah’ın şirk, sihir ve diğer günahlarımızı affetmesidir. Bundan dolayı umarız ki Rabbimiz bizim şimdiye kadar olan hatalarımızı ve günahlarımızı bağışlar.” diye cevap verdiler. Böylece, Firavunun saltanatını koruma adına Mûsâ’ya meydan okuma cüretini gösteren sihirbazlar, o günün sabahı ruhlarında müthiş bir değişim gerçekleştirerek Mûsâ’ya meydan okurlarken, aynı günün akşamında iman edip şehadet şerbeti içerek en yüce makamlardan birine ulaştılar. Onların bu “şehadeti” Firavun’un bütün suçlamalarını anlamsız kılmış ve Mûsâ’nın peygamberliğini açıkça gözler önüne sermişti.

⁵²Sihirbazların kahramanca şehit oluşu binlerce insanın manevî dirilişine vesile oldu. Yıllarca Mısır’da Firavunlar tarafından köleleştirilen İsrâiloğulları, Mûsâ’ya iman edince Firavunun baskıları daha da arttı. Bunun üzerine Biz de Musa’ya: “ Bana iman eden kullarımı alıp geceleyin alıp yola çık. Ama şunu da bilin ki siz, cezalandırılmak için Firavun ve adamları tarafından mutlaka takip edileceksiniz. Fakat korkmayın zalimleri helâk edeceğim ” diye vahyettik.

⁵³O gecenin sabahında İsrâiloğullarının topluca şehirden ayrıldığını duyan Firavun da büyük bir ordu hazırlayıp onların peşine düşmek için bütün şehirlere asker toplayan haberciler gönderdi.

⁵⁴Askerler toplandığında Firavun halkı kışkırtıp İsrailoğullarının üzerine sürmek için, onlara şu kısa konuşmayı yaptı; “Siz söylentilere inanmayın. Aslında bunlar bir avuç aşağılık çapulcu. Sayıca az ve savaş tecrübesi olmayan zayıf bir topluluk.

⁵⁵Ve bunlar boylarına poslarına bakmadan diş bileyerek bize küstahça kafa tutuyorlar. Bizden izin almadan yaptıkları işler sebebiyle de bizi çok öfkelendirmişlerdir. Ülkede karışıklık çıkarmaya çalıştıklarından dolayı onlara karşı dikkatli ve hazırlıklı olmak gerekir.56. Biz ise şüphesiz İsrailoğullarından gelebilecek tehlikelere karşı hazırlıklı ve savaş tecrübesi olarak, onlarla kıyas kabul etmeyecek kadar güçlü, onlardan çok kalabalık ve asil bir topluluğuz. O hâlde, Mısır’dan kaçmak üzere olan İsrailoğulları’nı tümüyle kılıçtan geçirmek için daha ne bekliyoruz?” dedi.

⁵⁶Biz ise şüphesiz İsrailoğullarından gelebilecek tehlikelere karşı hazırlıklı ve savaş tecrübesi olarak, onlardan daha güçlü, daha kalabalık ve asil bir topluluğuz. O hâlde, Mısır’dan kaçmak üzere olan İsrailoğulları’nı tümüyle kılıçtan geçirmek için daha ne bekliyoruz?” dedi.

⁵⁷Bu konuşmanın ardından Firavun ordusuyla birlikte Mısır’dan yola çıktı. Böylece onları kibirleri ve Allah’ın davetine karşı takındıkları müşrik ve kâfirce tutumlarından dolayı hiç tahmin etmeyecekleri bir sona doğru hazırladık. Onları Musa’yı yakalamak telaşıyla İsrâiloğullarının peşine düşürdük ve kendilerinin zannettikleri bahçelerden ve pınarlardan geri dönmemek üzere sürüp çıkardık.

⁵⁸Tekrar döneceklerine inanarak; eşlerinden, çocuklarından, saraylarından hazinelerinden ve üstün makamlarından da çekip çıkarıp, mahrum ettik. Hepsi yollara düşmüş, hazinelerini, şerefli makamlarını geride bırakmışlardı.

⁵⁹İşte olaylar böyle cereyan etti ve bütün zâlim yönetimlerin sonu da böyle olacaktır. Böylece onların geride bıraktığı saraylarını, köşklerini yerle bir ettik. Ve İsrailoğullarına Firavun kavminin sahip olduklarından daha fazlasını vererek bunları mirasçı yaptık. Onlara tuzaklar hazırladık. Tuzaklarla onların terk ettikleri yerleri de Musa ve kavmine bıraktık. Onlar ise kurduğumuz tuzağın farkında değillerdi.

⁶⁰Nihayet Firavun ve adamları İsrailoğullarının Mısır’dan ayrılmak için gece yola çıktığını öğrendiler. Başlarına geleceklerden habersiz bir şekilde gün doğarken Musa ve kavmini yakalamak için onların peşlerine düştüler.

⁶¹İki topluluk Kızıldeniz’in kenarında birbirini görünce Musa’nın adamları korku ve endişe ile: “ Eyvah önümüz deniz, arkamızda da düşman. İşte şimdi yakalandık” dediler.

⁶²Musa ise kavmine dedi ki: “Hayır korkmayın. Allah’tan ümit kesmeyin. Allah şüphesiz bizimle beraberdir. O elbette bir çıkış yolu gösterecektir. Bize düşen O’na güvenip beklemektir” diyerek onları sakinleştirmeye çalıştı.

⁶³Bunun üzerine Biz Musa’ya: “ Yakalanmaktan yahut boğulmaktan korkma ve asanla denize vur” diye vahyettik. Musa asasını vurunca deniz yarıldı ve koridor gibi açılan yolun her iki yanında sular yükselerek kocaman birer dağ gibi oldu.

⁶⁴Musa ve adamları denizin ortasında açılan yoldan karşıya geçtiler. Bu arada Firavun ve askerlerini de helâk etmek için oraya yaklaştırdık ve peşlerinden açılan yarığa daldırdık.

⁶⁵Derken, sadece Musa’yı ve ona inananları denizde açılan yoldan geçirerek sahile çıkartıp kurtardık.

⁶⁶Firavun ve adamları denizin ortasına geldiklerinde sular tekrar birleşti. Sonra Firavun ve askerlerini hazırladığımız tuzaklarla tekrar kapanan suda boğduk.

⁶⁷Hiç kuşkusuz aklını kullanıp düşünen insanlar için bu anlatılanlarda Rabbinizin karşı gelinmez kudretine ait ibretlik bir ders ve ilahî adaleti gözler önüne seren apaçık bir delil vardır. Aslında bütün bunlar Allah’ın peygamberlerine iman etmemenin kötü sonunu gösteren bilgi niteliğindedir. Ancak ne yazık ki onların çoğu bunca hakikatlere rağmen bu gibi hadiselerden ders çıkarmıyor ve inanmamakta ısrar ediyorlar.

⁶⁸Buna karşın Rabbin kullarına karşı yine de çok merhametlidir. Çünkü O her işinde eşi benzeri olmayan sonsuz kudret sahibidir. Unutma ki yaptıklarından vazgeçmezlerse, Rabbin o müşrikleri, cezasız bırakacak değildir. Fakat onlara merhametiyle muamele etmekte ve iman etmeleri için süre tanımaktadır.

⁶⁹Ey Peygamber! Sen şirk koşanlara düşünmeleri için tevhid mücadelesinin öncüsü olan İbrahim peygamberin ibret dolu öyküsünü ve başından geçenleri de anlat.

⁷⁰Hani İbrahim, yaptıkları yanlış üzerinde düşündürmek için, babasının da aralarında bulunduğu ve şefaatçi olacaklarını düşündükleri için Allah’a ortak koştukları putlardan medet uman kavmine: “Siz neye ve kimlere niçin kulluk edip körü körüne tapıyorsunuz?” Şu kendilerini şefaatçi kabul edip medet umduğunuz varlıklar neyin nesidir? Bunların Allah’a ortak koşulmayı hak eden ne gibi vasıflan vardır? diye sormuştu.

⁷¹Kavmi İbrâhim’in niyetini anlamıştı. O yüzden onlar da kararlı bir dille ve içerisinde bulundukları şirk inancı ile övünürcesine: “ Bizler bunların şefaatçi olduklarına inanıyoruz. Onun için bu günkü hayat tarzımızı borçlu olduğumuz putlara kulluk edip onlara dua ediyoruz. Hep onlara bağlı kalacağız ve ilâhlarımızın önünde saygıyla eğilip ibadet etmeye devam edeceğiz. Onların bize emrettiği yasalara uyarak kulluk edeceğiz. Onlar bize her zaman yardım eder” dediler.

⁷²Bunun üzerine İbrahim de onlara dedi ki: “ Peki dua ettiğiniz ve sorunlarınızın çözümü için yalvarıp yakardığınız bu putlar, onları yardıma çağırdığınız zaman da duyuyorlar mı?

⁷³Yahut siz onlara ibadetten vazgeçtiğinizde size bir zarar vermeye güçleri yetiyor mu veya ibadet ettiğinizde, en ufak bir fayda verebiliyorlar mı? Ya da ihtiyacınız olduğunuzda size gelebilecek zararları önleyebileceklerine gerçekten inanıyor musunuz?” dedi.

⁷⁴Onlar İbrahim’in sorularına cevap veremeyince şöyle çıkıştılar: “Hayır elbette duyamazlar cevap veremezler, bize fayda ve zararları da dokunamaz. Fakat atalarımızın bu şekilde inandıklarını ve böyle yaptıklarını gördük. Onlar da bu nizamı kuranları ilah edinip, putlaştırıp onlara tapıyor ve kulluk ediyorlardı. Onların yaptıklarını hiç eleştirmeden aynen taklit ediyor ve onların yolundan gidiyoruz. Ne yani, sen atalarımızdan daha mı akıllısın? Atalarımızın inancını sürdürmemizde ne kötülük görüyorsun? dediler. Aslında verdikleri bu cevap; geleneğin etkisinde kaldıklarının ve körü körüne taklit ettiklerinin itirafıydı.

⁷⁵İbrahim’in müşrik kavmi sorular karşısında putlar hakkındaki, gerçekleri itiraf etmek zorunda kalmışlardı. İbrahim halkının bu körü körüne taklit zihniyetini şöyle tenkit etti ve dedi ki: “Şimdi sizin ve atalarınızın neye taptığınızı ve kimlere ibadet etmekte olduğunuzu hiç düşünüp sorguladınız mı? Hem sizi işitmediklerini ve size fayda yâda zarar veremeyeceklerini söylüyorsunuz, hem de bunları bilerek onlara tapıyorsunuz. Böyle saçmalık ve sapkınlık olur mu? Andolsun bu yaptığınız düpedüz cahilliktir.

⁷⁶Ne siz ve ne de geçmişteki atalarınız, aklını ve vicdanını kullanmayan bir topluluksunuz. Yıllarca şu sözde ilâhlara nasıl kulluk edip taptınız? Birazcık da olsa hiç düşünmediniz mi? Hiç aklınızı kullanmaz mısınız?

⁷⁷Ey kavmim. Bu sorularımdan benim size düşman olduğum gibi bir sonuç çıkarmayın. Şimdi size açıkça söylüyorum. İyi bilin ki, aslında bu taptığınız düzmece ilahlar sizin ve benim için birer düşmandır. Benim düşmanım da siz değil, sizin taptığınız putlardır. Benim için tek ve gerçek ilâh olan, alemlerin Rabbinden başka dost yoktur. Yerde, gökte, taşta, toprakta ilah aramayın. Her fayda verene, yer tanrısı, gök tanrısı gibi ilahlık yetkisi vermeyin. Onlarla benim yakınlığım yoktur. Ben sizler veya atalarınız gibi cahillik yapıp, Rabbime isyan etmem. Ben yalnızca âlemlerin Rabbini ilah edinip yalnız O’na kulluk ederim.

⁷⁸Çünkü beni bir insan olarak en güzel şekilde yaratan ve hayatımın her döneminde ve her konuda bana en doğru yolu gösteren, beni imanla şereflendiren de O’dur. O nedenle ben cahillik edip, atalarınızın cahillikleriyle kararttığı yola girmem.

⁷⁹Açlık ve susuzluğumu giderecek nimetleri yaratan ve rızkımı veren, beni yediren ve içiren O’dur. Kaldı ki putlarınız ne yedirir ne de içirir.

⁸⁰Hastalandığım zaman bana şifa veren beni iyileştiren de O’dur.

⁸¹Günü geldiğinde beni öldürecek, sonra tekrar diriltecek olan da O’dur.

⁸²Hesap ve ceza günü hatalarımı ve günahlarımı bağışlayıp beni cennetine koymasını umduğum da ancak O’dur. Bütün bunları sağlayacak Allah’tan başka bir kudret var mıdır ki ona dua edip kendisinden medet umuyorsunuz? Bilesiniz ki ben bu varlıklara asla değer vermem. Zira onlar ahiret günü hiçbir yarar sağlayamayacaklardır.

⁸³İbrahim kavmine yaptığı bu tebliğin ardından şöyle dua etmeye başladı: Ey Rabbim! Bana ilim, irfan ve bilgelik bahşedip gerçekleri göster. Doğru ile yanlışı birbirinden ayırt edebilme yeteneği olan hikmet ve adâletle hükmetme gücü ver. Beni emir ve yasakların doğrultusunda yaşayan faziletli, erdemli ve hayırlı kullarının arasına kat. Atalarımın yalan yanlış yollarına düşmekten beni koru.

⁸⁴İbrahim, Allah’a yakarışına şöyle devam etti: Rabbim! Beni razı olduğun bir hayatla yaşatıp sonra gelecek ümmetler arasında kıyâmete kadar doğruluk ve iyilikle anılmayı nasip et.

⁸⁵Nimetleri bol olan cennetinin mirasçıları arasına beni de kat.

⁸⁶Yolunu şaşırmış olan babamı da iman edenler arasında görmeyi nasip eyle. Eğer tevbe ederse, onu bağışla. Zira o dalalete düşmüş ve yanlış yolda olanlardandır. İbrahim bu sözleri, babasına duyduğu derin şefkat ve merhametinden dolayı söylemişti. Fakat babası inkâr üzere ölüp de kesin cehennemlik olduğu anlaşılınca, onun için dua etmekten vazgeçti.

⁸⁷İbrâhim utanacak bir durumu olmamasına rağmen, kulluğuna yakışır bir derecede tevazu ile duasına devam ederek şöyle dedi: Allah’ım bütün insanların yeniden diriltileceği gün hatalarımı açığa vurup beni utandırma.

⁸⁸Biliyor ve iman ediyorum ki o gün kişiye ne mal mülk, nede evlat bir yarar sağlamayacaktır.

⁸⁹O gün sadece küfür şirk ve günahtan arınarak temiz bir kalple Allah’ın huzuruna gelenler, salih amelleri ile O’nun rızasına nail olup kurtulacaktır.

⁹⁰O gün tüm insanlar Allah’ın huzuruna çıkarılacaktır. Allah’ın razı olmadığı her şeyden uzak durarak sorumluluklarını yerine getiren, yolunu Allah’ın kitabıyla bulan ve iman edip dürüst ve erdemli bir hayat sürerek kötülüklerden sakınan takva sahiplerine cennet yaklaştırılır. İşte görüldüğü gibi, İbrahim’in dilekleriyle dünyada yaşayan, iyi şeyler yapıp Rabbinin azabından korkanlar hiç korkmasınlar. Hesap günü yeryüzünde Allah’ın yasalarına uyarak yaşayanlar cennete girecektir.

⁹¹Cehennem ise Allah’tan başka varlıkları ilah edinen ve Allah’a karşı sorumluluklarını umursamayıp sırt dönen azgınlara yakınlaştırılıp tüm korkunçluğuyla apaçık gösterilecektir.

⁹²Cehennemi hak edenle müşrikler, dünyada kendilerine ilahi mesajı getiren peygamberlere kulak vermedikleri için hayıflanır, eyvah ederler. Onlara denir ki: “ Allah’tan başka yasalarına uyarak peşine düştüğünüz ve kullukta kusur etmemeniz nedeniyle ilah diye ibadet ettikleriniz nerede? Şefaatlerini umarak körü körüne itaat ettiğiniz efendiler, kurtarıcılar ve âhireti kaybetme pahasına, uğrunda hayatınızı harcadığınız servet, iktidar, makam, şöhret gibi dünya zevkleri hani şimdi nerede? Sizler Rabbinizin sözlerini dinlemiyordunuz. Rabbinizin ilkelerini yasalarını hiçe sayıyor, sizden olan insanların yasalarına uyarak onlara ibadet ediyordunuz. Sizlere elçilerimiz gelip uyarıda bulunduklarında hem Rabbinizle hem elçilerimizle hem de ayetlerimizle eğleniyordunuz.

⁹³Allah’tan başka sığındıklarınız ve kurtarıcı sandıklarınız size yardım edebiliyorlar mı? Ya da kendilerine dahi yardımları dokunabiliyor mu? Kendilerini cehennem azabından kurtarabiliyorlar mı?” Başınız her sıkıştığında, sizi yaratan, size her türlü nimetleriyle yaşamınızı kolaylaştıran Rabbinizden yardım isteyeceğinize, kendilerine bile yararı olmayanlardan yardım bekliyordunuz. Buna güçleri yetiyor mu?

⁹⁴Artık ilahlık taslayan azgınlar da onlara taparak onların peşlerinden giderek kul köle olanlar da tepetaklak o cehenneme atılırlar. Onlar insanların zaaflarından yararlanarak kanla zulümle hükümran olmak neymiş görecekler.

⁹⁵Hem de kötü davranışları süsleyip, güzel gösteren iblis ve İblis’in bütün yandaşları da hep birlikte cehennem ateşine atılacaklar.

⁹⁶Sapan, saptıran, tapan ve tapılan müşriklerin tamamını cehenneme attığımız zaman, cehennemde birbirlerini suçlayıp çekişerek şöyle derler:

⁹⁷Vallahi biz dünyada iken gerçekten de apaçık bir sapıklık içindeymişiz.

⁹⁸Çünkü bizler sizden medet umarken, meğer ne büyük yanılgı içerisindeymişiz. Bizi yoldan çıkaran şey ise bizden önce Allah’a şirk koşanların peşinden gitmemiz oldu. Buraya girince anladık ki yaratılmışların uydurduğu hayat nizamlarına uymakla sizin gibi sahte şefaatçi ve ilahları, egemenlik ve hüküm verme konusunda alemlerin Rabbi olan Allah ile denk tutmuş oluyorduk. Âlemlerin Rabbi bize uyarılar gönderdiğinde kulaklarımızı tıkıyor, sizin söylediklerinizi dinliyorduk. Rabbimizin yasalarını hiçe sayıyor, sizin yasalarınıza uyuyorduk.

⁹⁹Bizi şuursuzca arkalarından gitmemiz nedeniyle, şirk düzenini bize hayat nizamı olarak kabullendiren o suçlular ve günahlara gömülüp giden elebaşılarımız saptırdı. Onlar bizi şeytani akıllarıyla kandırdı. Yalan sözleriyle aldattı. Dünyada iyi yaşamanın ancak kendilerine tâbi olmakla mümkün olacağını söyleyip, bizi de süslü yalanlarına inandırdılar. İnananları horladılar ve küçümsediler. Allah’tan gelen, kanun ve kuralların hiçbir işe yaramayacağını, çağın sorunlarını çözemeyeceğini söyleyerek, bizleri yollarına uydurdular.

¹⁰⁰Eyvahlar olsun! Artık burada bize arka çıkabilen, yardım edebilen, bizi Allah’ın gazabından kurtarabilen ve yakın dostluk gösterebilen şefaatçilerimiz de yok.

¹⁰¹Bize merhametle kucak açacak, cezamızın hafiflemesine yardımcı olacak güveneceğimiz ve yakın bir dostumuz da yoktur. Bugün ne bize arka çıkabiliyor ne de dostluk gösterebiliyorsunuz.

¹⁰²Keşke bize bir fırsat verilse de dünya hayatına bir kere daha geri dönebilsek. Ve Allah adına, peygamber ve kitaplarla yapılan davete iman eden müminlerden olabilsek diye sızlanacaklardır.

¹⁰³Dinle, ey insan; hiç şüphesiz aklını işletip düşünen insanlar için, Kur’an’da anlatılan bu kıssalarda, ibret alınacak büyük bir ders ve ilâhî adâleti gözler önüne seren apaçık bir delil vardır. Ama ne yazık ki onların çoğu kendilerine haber verilen gerçeklerle karşılaşmadıkça ders almıyor ve bunca hakikatlere rağmen, iman etmekte diretiyorlar.

¹⁰⁴Ey elçimiz Muhammed! Sen onların bu tavırlarına aldırma. Unutma ki senin Rabbin, müşrikleri bu yaptıklarından vazgeçmedikleri takdirde, cezasız bırakacak değildir. Fakat kullarına karşı yine de çok merhametlidir. Onlara merhametiyle muamele etmekte ve iman etmeleri için süre tanımaktadır. Çünkü O çok yüce ve sonsuz kudret sahibi olandır. Rabbin insanları yaratılış gerçekleri üzerine uyarsınlar diye elçileriyle birlikte ayetler gönderir. Bütün gerçekleri herkesin anlayacağı şekilde açıkça anlatır.

¹⁰⁵Ey Resûlüm! Sen ilk değilsin. Geçmişte Nuh’un kavmi de Nuh’a inanmadı. Allah’ın kitap ve elçi göndererek insanlığa yol göstereceği gerçeğini inkâr etmek suretiyle, Nuh’un Peygamberliğini inkâr ederek onu yalanlamıştı.

¹⁰⁶Hani kardeşleri gibi yakından tanıdıkları Nuh onlara demişti ki: “Siz artık zulüm ve haksızlıklardan, O’nun razı olmadığı şeylerden sakınmıyor ve Allah’a karşı gelmekten korkmuyor musunuz?

¹⁰⁷Doğrusu ben size hakkı, hakikati tebliğ etmek üzere Rabbiniz Allah tarafından gönderilmiş ve sözüne itimat edilmesi gereken güvenilir bir peygamberim.

¹⁰⁸O halde Allah’tan gelen âyetlerin rehberliğinde yaşayarak, Allah’a karşı gelmekten, Allah’ın yasalarını çiğnemekten ve O’nun razı olmadığı her şeyden sakının ve Allah’a kulluk konusunda beni örnek alın bana uyun.

¹⁰⁹Düşünmüyor musunuz? Dünyada sizin önder gördükleriniz, sizin dost olarak bildikleriniz, size yapıverdikleri her şey için mutlaka bir ücret bekler. Fakat iyi bilin ki; ben bunun için sizden bir ücret ve herhangi bir menfaat beklemiyorum. Allah’ın rızasını dünyada hiçbir ücrete değişmem. Benim ücretimi ve mükâfatımı ancak alemlerin Rabbi verecektir.

¹¹⁰Haydi, artık verdiği bunca nimetleri düşünerek Allah’tan ve Allah’ın yasalarını çiğnemekten sakının ve O’nun önerdiği doğru yolda yürümek için beni takip edin. Allah’tan korkun ve ilahî mesajı size bildiren bir elçi olarak benim izimden yürüyün.

¹¹¹Nuh’tan bunları işiten müşrikler kibirlerine yenik düşüp ona şöyle dediler: “ Sana toplumun en alt kesiminden olan en düşük seviyeli sıradan insanlar uymuşken, biz hiç onların seviyesine düşüp de sana iman eder miyiz?” Eğer dediğin gibi, bu din hak olsaydı, ona ilk önce bu toplumun en akıllısı, en zengini, en yeteneklisi olan bizlerin inanması gerekmez miydi? Fakat görüyoruz ki, hep fakir ve zayıf insanlar senin peşine takılmış. Bizim miskinlerin, işe yaramazların arasında ne işimiz var? Önce onları yanından kov, belki o zaman sana inanırız diye çıkıştılar. Nuh’a inanıp toplumun yoksul kesimleri ile aynı safta olmayı kabullenemediler.

¹¹²Nûh onların kendisine inananları bu şekilde suçlamalarına şaşırdı ve dedi ki: “Onların iman etmeden önce yapmakta oldukları ne amaç taşıdıkları meslekleri ve soyları hakkında benim bilgim yoktur. Kalplerinde olanları da bilemem. Zaten bilmem de gerekmez. Bana uyanların, hangi sınıftan olduklarının, imkânlarının azlığının, çokluğunun ve önceki toplumsal durumlarının hiçbir önemi yoktur. İzzet ve şeref, sizin zannettiğiniz gibi zenginlikte ya da soy sop da değildir. Ben yalnızca insanlar hakkında gördüğüm kadarını bilirim ve inanıp inanmadıklarına bakarım.

¹¹³Onlar hakkında yargıda bulunmak ve hesaba çekmek, size de bana da düşmez. Kulları hakkında yargıda bulunma hakkı sadece Rabbime aittir. Bir kötülükleri varsa onu Allah bilir ve cezasını verecek olan O’dur. Keşke Allah katında üstünlüğün takva ile olduğunu görseydiniz, keşke sizler de düşünüp bunun böyle olduğunu anlasaydınız.

¹¹⁴Şunu da iyi bilin ki, makam ve mevki sahibi olmayan yoksul kimseleri küçümsemeniz, çok büyük bir yanlıştır. Ben sırf siz fakir görüyorsunuz ve istemiyorsunuz diye Allah’a iman eden mü’minleri asla yanımdan uzaklaştırıp kovacak değilim.

¹¹⁵Kimin iman edip etmeyeceğine ben karar veremem. Ben ancak sizleri Allah’ın daveti olan nizam ile ahlaka çağırıyorum. Ben sadece Allah’ın bana ilettiği mesajları açıklayıp, gerçekleri apaçık ortaya koyan bir uyarıcıyım.”

¹¹⁶Nûh’un bu sözleri üzerine inkârcı kavmi de ona dedi ki: “Ey Nuh! Eğer bu davandan, söylediklerinden ve bu uyarılardan vazgeçmezsen sonun kötü olur. Ağır hakaretlerimize uğrar ve taşa tutulup öldürülürsün” diyerek Nuh’u tehdit ettiler.

¹¹⁷Böyle devam eden uzun bir mücadelenin ardından Nuh, Allah’a yalvararak dedi ki: “Ey her şeyi gören bilen Rabbim. Kavmim davetimi reddedip bana inatla direniyor ve beni yalanlamakta kararlı.

¹¹⁸Ya Rab onların yanlış olan yollarından uzak tutup bana yardım et. Artık benimle onların arasında nihaî azap hükmünü ver. Beni ve benimle beraber olan iman etmiş mü’minleri selamete erdir ve bu zalimlerin elinden kurtar diye yakarmıştı.”

¹¹⁹Bunun üzerine Biz de Nûh’u ve berberindeki mü’minleri yanlarına aldıkları yüklerle dolu bir gemiye bindirip tufandan kurtardık.

¹²⁰Sonra inkârda ısrar ettikleri için o korkunç tufanı gönderdik. Ve gemiye binmeyip te geride kalanların hepsini sulara gömdük.

¹²¹Dinle ey insan; şüphesiz aklını kullananlar için, Nûh’un bu kıssasında, ilâhî adâleti gözler önüne seren nice ibretlik bilgiler ve sabrın zafer nedeni olduğuna dair çıkarılacak büyük dersler vardır. Fakat gel gör ki insanların çoğu bu ibretlik hadiseleri duymalarına rağmen yine de inanmıyorlar.

¹²²Ey elçimiz Muhammed! Gerçek şu ki senin Rabbin güçlü ve tövbe edip yaptıklarından vazgeçmezlerse onları her an cezalandırmaya muktedirdir. Ancak Rabbin aynı zamanda kullarına karşı çok acıyıp, esirgeyen ve merhamet sahibi olandır. Bu yüzden onları cezalandırmayı erteliyor.

¹²³Vaktiyle Ad kavmine de kendi içlerinden biri olan Hud’u elçi gönderdik. Ad kavmi Hûd’a karşı gelip, kendilerine gönderilen peygamberlerini yalancılıkla suçladı.

¹²⁴Hani kardeşleri Hud kendisinin Allah’ın elçisi olduğunu söyleyerek onları uyarmış ve demişti ki: Siz zulüm haksızlık ve kötülük yapmaktan ve Allah’a karşı gelmekten korkup sakınmaz mısınız? Sizi yaratan ve bunca nimetlerle donatan, Allah’a karşı sorumluluk duyup da sizi niçin yaratmış olduğunu düşünmeniz gerekmez mi?

¹²⁵Halbuki ben size hakkı tebliğ etmek üzere Allah tarafından gönderilen ve sözüne itimat edilmesi gereken güvenilir bir elçiyim. Sizi sınırlarını Allah’ın belirlediği ve yaratılış sebebiniz olan bir hayatı yaşamaya çağırıyorum.

¹²⁶Yalan söylemem mümkün değil. Gelin artık Allah’tan gelen âyetlerin rehberliğinde yaşayıp, yolunuzu Allah’ın kitabıyla bulmaya çalışın. Allah’a karşı gelmekten ve O’nun razı olmadığı her şeyden sakının. Allah’tan gelen ilkeler doğrultusunda hayatınıza yön verin. Allah’a kulluk konusunda beni izleyip örnek alın ve benim izimden yürüyün ki doğru yolu bulasınız.

¹²⁷Bunun için sizden bu davet karşılığında dünyevi bir ücret istemiyorum. Allah’ın rızasını dünyada hiçbir ücrete değişmem. Benim yapmış olduğum tebliğe karşılık olarak mükafatımı verecek olan ancak ve ancak alemlerin Rabbidir.

¹²⁸Hûd sözlerine devam etti ve kurdukları yüksek yapılara güvenen ve kendilerini yenilmez sanan kavmine dedi ki: Ey kavmim siz ihtiyacınız olmadığı halde, servet ve gücünüzü göstermek için her yüksek yere anlamsız anıt veya heykel gibi tapınaklar dikip binalar yapmayı marifet sayarak boş işlerle mi oyalanıyorsunuz?

¹²⁹Yoksa dünyada hiç ölmeyecekmiş gibi lüksün, israfın ve gösterişin sembolü olan sağlam ve gösterişli yapılar kaleler, saraylar mı yapıyorsunuz? Yaptığınız o saraylarda sonsuza dek yaşayacağınızı ve dünyaya kazık çakacağınızı mı sanıyorsunuz?

¹³⁰Elinize her fırsat geçtikçe, zayıf biçarelerin hakkına tecavüz edip, hak hukuk tanımadan zorbalık mı yapacaksınız? Yollara ve yüksek yerlere diktiğiniz işaretlerle, yoldan gelip geçenleri zorbalıkla yakalıyor, onların mallarına el koyarak, canlarına zarar verip zulüm yapıyorsunuz.

¹³¹Gelin, artık aklınızı başınıza alıp Allah’a karşı gelen bu hayat tarzınızı terk edin. Allah’tan ve O’nun razı olmadığı küfür, zulüm ve kötülük gibi her şeyden titizlikle sakının. Allah’tan korkun ve Allah’ın yasalarına uyun. Sakınma konusunda beni örnek alın ve ilâhî mesajı size bildiren bir elçi olarak bana uyun.

¹³²Haksızlık ve ahlâksızlık gibi Allah’ın razı olmadığı şeyleri terk etmek suretiyle, aklınıza gelen tüm nimetleri karşılıksız olarak bolca veren Allah’tan sakınıp korkun ve O’na karşı nankörlük etmeyin.

¹³³O size etinden, sütünden, yününden, gücünden istifade ettiğiniz sürü sürü hayvanlar ve evlatlar vererek ihsanda bulundu.

¹³⁴Yine meyvelerle dolu bağlar, bahçeler ve suyundan içtiğiniz pınarlar veren Rabbinizin davetine yönelin ve Rabbinize karşı saygılı ve itaatkâr olun.

¹³⁵Doğrusu bu sayılan nimetler karşısında nankörlük edip şirk ve küfür nizamı ile yaşamakta ısrar ederseniz, ben sizin adınıza her nimetten hesaba çekileceğimiz büyük bir günün dehşet verici azabından korkuyorum.”

¹³⁶Hûd Peygamber’in bu uyarılarına karşılık, kavmi bu uyarıları pek de ciddiye almadı ve ona şöyle dediler: “ Ey Hûd boşuna çeneni yorma. Çünkü sen bize öğüt versen de vermesen de bizim açımızdan değişen bir şey olmaz. Çünkü sana karşı kulaklarımız tıkalıdır. Biz, senin Allah’ın peygamberi olduğuna inanmıyoruz ve davetine de uyacak değiliz.

¹³⁷Bizim takip ettiğimiz bu yol, bizden önceki atalarımızın geleneğidir. Biz atalarımızı hangi yol üzerinde bulduysak, o yolu takip ederiz. Senin bu, söylediklerin senden öncekilerin din diye uydurduğu masallardan başka bir şey değildir. Biz atalarımızdan bize kalan bu hayat nizamından vazgeçmeyiz. Sen gelip yalan yanlış sözlerinle bu hayat tarzımızı değiştiremezsin.

¹³⁸Bu inancımızdan dolayı, biz senin haber verdiğin azaba uğrayacağımıza da inanmıyoruz. Aksine sen bunları kendin uyduruyor ve bizim dinimizi bozmaya çalışıyorsun.

¹³⁹İşte onlar umursamayıp yüz çevirerek Hûd’u böyle yalanladılar. Biz de inkârda ısrarlar ettikleri için onları üzerlerine gönderdiğimiz korkunç bir kasırgayla helak ettik. Şüphesiz Hûd’un bu kıssasında ilâhî adâleti gözler önüne seren apaçık bir delil ve gelecek toplumlar için alınacak nice ibretlik dersler vardır. Ancak onların çoğu duyduğu bildiği halde ne yazık ki bu gerçeklerden ibret almaz ve iman etmezler.

¹⁴⁰Ey Muhammed! Sen onların bu tavırlarına aldırma. Şüphesiz senin Rabbin eşi benzeri olmayan yüce ve güçlülerin en güçlüsüdür. Unutma ki rabbin o müşrikleri, bu yaptıklarından vazgeçmezlerse elbette cezasız bırakacak değildir. Onları her an cezalandırmaya da muktedirdir. Fakat kullarına yine de çok merhametlidir. Bu yüzden, iman etmeleri için süre tanımakta ve ceza vermede acele etmemektedir.

¹⁴¹Hud kavmi gibi, Semud kavmi de kendilerine gönderilen peygamberleri Salih’i yalanladı ve Allah adına yaptığı daveti kabullenmedi.

¹⁴²Hani kardeşleri gibi yakından tanıdıkları Salih onlara: “Sizi yalnızca Allah’ı Rab ve ilah edinerek doğru olanı yaşamaya çağırıyorum. Allah’ın emirlerine karşı gelmekten sakınmaz mısınız? Artık yolunuzu Allah’ın kitabıyla bulmayacak mısınız?” demişti.

¹⁴³Salih onlara, “Ey kavmim! Doğrusu ben size hakkı tebliğ etmek üzere, âlemlerin Rabbi tarafından gönderilmiş ve görevlendirilmiş güvenilir bir elçiyim dedi.

¹⁴⁴Salih sonra da sözlerine şöyle devam etti: “O halde artık Allah’tan ve O’nun yasalarını çiğnemekten korkup yolunuzu Allah’ın kitabıyla bulun. O’na karşı gelmekten ve O’nun razı olmadığı her şeyden sakının. Ve âyetlerin rehberliğinde yaşayarak, bana uyun.

¹⁴⁵Üstelik bunun için sizden dünyevi bir ücret istemiyorum. Allah’ın dediklerini tebliğ etmeme karşılık bir menfaat veya mükâfat da beklemiyorum. Allah’ın rızasını dünyada hiçbir ücrete değişmem. Benim ücretimi, alemlerin Rabbi olan Allah verecektir.

¹⁴⁶Siz burada kurduğunuz bu güçlü ve zengin medeniyetin imkânlarıyla huzur ve güven içinde sonsuza kadar yaşayacağınızı mı zannediyorsunuz?

¹⁴⁷Yani, şu taptaze meyvelerle dolu bağların bahçelerin ve soğuk suları olan pınarların arasında hep böyle sefa süreceğinizi mi sanıyorsunuz?

¹⁴⁸Boy boy filiz veren sarı sarı ekinlerin ve yumuşacık salkımları sarkmış, bakanların iştahını kabartan hurma ağaçlarının arasında kendi halinize bırakılacağınızı mı sanıyorsunuz?

¹⁴⁹Bir de dağlarda ustalıkla evler yontuyorsunuz. Dağlarda kayaları yontarak korunmak için yaptığınız malikânelerinizde şımarıklık içinde yaşayıp da Allah’ın nankörlüğünüzün cezasını vermeyeceğini mi sanıyorsunuz? Bu evlerde otururken şımarıkça keyif çatıyor ve kendinizi aşırı güvende hissediyorsunuz. Hayır sizler Allah’ın ilkelerine, Allah’ın yasalarına uymazsanız bu durum hep böyle gitmez.

¹⁵⁰Haydi, artık aklınızı başınıza toplayın ve sizleri şirk inancına sürükleyen önderlerinizin peşine düşmeyin. Allah’tan gelen ilkeler doğrultusunda hayatınıza yön vererek kötü davranışlardan sakının ve Allah’a karşı sorumlu davranmak üzere beni izleyip bana uyun.

¹⁵¹Ölçüsüzce azgınca davrananların sayılarının çokluğuna aldananların ve Allah’ın belirlediği sınırları tanımayıp başkaldıran önderlerinizin peşinden gidip onların emirlerine uymayın. Onların sadece kendilerini düşünen zalimler olduğunu bilmiyor musunuz?”

¹⁵²Ki onlar yeryüzünde fesat çıkarıp bozgunculuk yapan ve Allah ile barışık bir hayat yaşamayıp ıslah için çalışmayan kimselerdir. Sadece kendi çıkarlarını düşünürler. İnsanların mallarını haklarını çalarak adaleti bozarlar. Bir avuç mutlu azınlık olmak için birbirlerini kollar, birbirlerinin yardımcısı olurlar. İnsanların çoğunluğunu ezerler. Böyle zalimlere uyarak zulümlerine ortak mı oluyorsunuz? Haddi aşanların ve kafirlik, nankörlük zorbalık gibi bozgunculuk peşinde koşanların aklına uymayın.

¹⁵³Salih’in bu uyarı ve öğütlerinin ardından uyarılardan ders almayan kavmi ona şöyle dedi: “ Ey Sâlih. Peygamber oluğunu iddia ettiğine göre, belli ki sen ilâhlarımızın gazabına uğrayıp büyülenmiş olmalısın. Neticede sen aklını yitirmişsin ve ne dediğini bilmiyorsun. Öyle şeyler söylüyorsun ki, bu söylediklerin aramızda bozgunculuk çıkarmaktan başka bir işe yaramaz! O yüzden de peygamberlik iddiasında bulunuyorsun.

¹⁵⁴Halbuki bizden hiçbir farkın yok ve sen de bizim gibi bir insansın. Senin bizden ne üstünlüğün var ki, bize Peygamberlik taslıyorsun! Eğer bu iddianda doğru isen o zaman peygamberliğinin delili olarak bize iddialarını kanıtlayan bir mucize göster de görelim.”

¹⁵⁵Sâlih: “İlk sınavınız, sınırlı olan su kaynakları üzerinden olacak. İşte benim Peygamberliğimi kesin olarak ispatlayan mucize dişi bir devedir. Su içme hakkı belirli bir gün onundur. Allah’ın suyunu, Allah’ın devesinden esirgemeyin. Hayvanlarınızın ve sizin de nöbetleşe olarak belirli bir gün su içme hakkı olsun. Bu deveye karşı tavrınız, kaba kuvvete baş vurarak zayıf ve çaresiz insanları ezme huyundan vazgeçip geçmediğinizi ortaya koyan bir ölçü olacaktır dedi.

¹⁵⁶Sakın ona bir zarar vermeyin yoksa hiç ummadığınız bir zamanda sizi korkunç bir günün azabı kıskıvrak yakalar. Hakkınıza razı olmak, sizin adaletinizi ortaya koyacaktır. Eğer adil olanlardan olursanız kurtulursunuz. Aksi halde zulmedenlerden olursunuz ki, Allah zalimleri sevmez.

¹⁵⁷Ne var ki bu uyarıya rağmen müşrik ve kâfirler, dokunulmaması gereken ve cennetten mahrum edebilecek bütün yasakların sembolü olan o deveyi, acımasızca boğazlayıp öldürdüler. Ancak ertesi sabah azap başlarına geldiğinde, yaptıkları hatayı anlayıp çok pişman oldular.

¹⁵⁸Fakat artık çoktan iş işten geçmişti son pişmanlık fayda vermedi. Çünkü Salih’in uyarıp haberini verdiği azap kendilerini kıskıvrak yakalayıvermişti. Şiddetli bir sarsıntının ardından gelen korkunç bir sesle helâk oldular. Şüphesiz Salih’in kavminin bu yaşadıklarında gelecek kuşaklar için ilâhî adâleti gözler önüne seren apaçık bir delil ve ibretlik dersler vardır. Fakat ne yazık ki bu onların çoğu bunları duyup bildiği halde uyarılara yüz çevirmiş ve iman etmemişti. Bu Allah’ın yasasıydı. Düşünseler; Allah’ın yaratılış yasasında insanların alacağı dersler var. Yasalarına uymayan zalimleri Allah mutlaka cezalandırır.

¹⁵⁹Şüphesiz senin Rabbin güçlü ve çok yücedir. Dolayısıyla onları her an cezalandırmaya muktedirdir. Ama buna rağmen kullarına karşı yine de çok merhametlidir. Çünkü O iman eden kullarına karşı da sonsuz merhametiyle her zaman Rahîm olandır. Bu yüzden, ceza vermede acele etmemektedir.

¹⁶⁰Vaktiyle Lût kavmi de Lût’un peygamberliğini kabul etmeyip onu yalanladı. Aslında O’nu yalanlamakla ilâhî mesajı insanlığa ileten bütün resulleri yalanlamış oldular.

¹⁶¹Hani kardeşleri gibi yakından tanıdıkları Lut onlara şu tebliğde bulunmuştu: “Siz günahlardan ve Allah’ın emirlerine karşı gelmekten hiç mi korkup sakınmazsınız?

¹⁶²Şüphesiz ki ben size hakkı tebliğ etmek üzere âlemlerin Rabbi Allah tarafından gönderilmiş güvenilir ve sözüne itimat edilmesi gereken bir peygamberim. Yaratılışınızın amacına uygun bir hayatı ve nasıl yaşamanız gerektiğini size bildirmek üzere Allah, elçi olarak beni tayin etti.

¹⁶³O halde artık Allah’tan korkun, O’na karşı gelmekten ve O’nun razı olmadığı her şeyden sakının. Allah’a karşı sorumluluklarınızın olduğunu düşünün ve beni izleyip bana uyun.

¹⁶⁴Üsteli bunun için sizden bir ücret ve tebliğ vazifeme karşılık dünyevi bir menfaat beklemiyorum. Benim mükafatımı takdir edip verecek olan ancak Âlemlerin Rabbi’dir.

¹⁶⁵Siz “İnsanlar içinde böyle göz göre göre şehvetin esiri olup kadınları bırakarak erkeklerle mi cinsel ilişkiye giriyorsunuz?

¹⁶⁶Yazıklar olsun size. Neden Rabbinizin sizin için yarattığı ve helâl kıldığı eşlerinizi bırakıyorsunuz ve bu çirkin işi yapıyorsunuz. Niçin kadınlarla evlenerek, huzurlu, mutlu bir aile kurup neslinizi çoğaltmıyorsunuz? Niçin cinsel arzularınızı erkek erkeğe tatmin ederek neslinizi yok ediyorsunuz? Yaptığınız bu çirkin iş, daha önce kimsenin yapmadığı bir rezilliktir. Doğrusu siz sınır tanımayıp haddi aşan ve iyiye yoldan çıkmış sapkın bir kavimsiniz.

¹⁶⁷Lût’un bu sözlerine rağmen sapık kavmi ona kulak asmadı, halkı hatta o çirkin işi yapanlar Lut’u tehdit ettiler. Ve ona şöyle dediler: “Ey Lut! Eğer sen bize ahlak dersi vermeye kalkıyorsun. Bu can sıkıcı nasihatlerine son vermezsen muhakkak ki seni bu şehirden sürüp çıkartırız. “

¹⁶⁸Bunun üzerine Lut ise onlara dönüp: “Doğrusu ben sizin bu yaptıklarınızdan tiksiniyorum ve sizi şiddetle kınıyorum diye cevap verdi.

¹⁶⁹Sonra da ellerini açıp dua ederek: Ey Rabbim! Beni ve ailemi bunların şerrinden koru ve yaptıkları iğrenç davranışlarından dolayı başımıza gelecek azaptan da kurtar diye Allah’a yalvarmıştı.

¹⁷⁰Bunun üzerine biz Lût’u ve bütün mü’min ailesini azabımız gelmeden önce zalimlerin elinden kurtardık.

¹⁷¹Yalnızca geride kâfirlerle birlikte kalmayı tercih eden ve iman etmeyen Lût’un yaşlı karısını bıraktık. Çünkü o inançlarıyla, tavırlarıyla zalim kavimden yanaydı. Hain sapkınlara destek çıkmıştı ve o kurtulamadı.

¹⁷²İman edenleri kurtardıktan sonra Lut’un karısıyla birlikte diğerlerini kırıp geçirdik ve yerle bir ettik.

¹⁷³Onların üzerine yağmur gibi öyle bir taş yağdırdık ki. Yerlerini yurtlarını yıkıp yok ettik. Sağlam binalarını, saraylarını, evlerini başlarına geçirdik. Uyarılan, fakat uyarıldığı halde doğru yolu seçmeyip azap tehdidine kulak asmayanların, küfür ve isyanda ısrar edenlerin başına gelen felaket yağmurları işte ne kadar korkunç ve ne kadar kötüdür.

¹⁷⁴Şüphesiz, Lut kavmini kıssasındaki bu anlatılanlarda, aklını kullanıp düşünenler için iman etmemenin kötü sonunu gösteren ibretlik bilgiler vardır. Onların bu tavırları ve başlarına gelen hazin son arkadan gelecek nesiller için ilâhî adâleti gözler önüne seren ders niteliğindedir. Ama onların çoğu bu ibretlik bilgilere rağmen, ders almadıkları için ne yazık ki iman etmezler.

¹⁷⁵Şüphesiz senin Rabbin gücü her şeye yeten ve eşi benzeri olmayan çok yüce biridir. Dolayısıyla onları her an cezalandırmaya muktedirdir. Ama buna rağmen kullarına karşı yine de merhamet sahibi olandır. Mü’minlere karşı da çok şefkatli ve sonsuz merhametiyle her zaman Rahîm’dir. Bu yüzden, ceza vermede acele etmemektedir

¹⁷⁶Medyen halkı gibi vaktiyle Eyke halkı da kendilerine gönderilen Şuayb’ın peygamberliğini kabul etmeyip, davetine inanmadı. Aslında Şuayb’ı yalanlamakla, ilâhî mesajları insanlara ileten bütün peygamberleri yalanlamış oldular.

¹⁷⁷Hani Şuayb onları uyarıp, kendisine Allah’tan gelen vahye uymalarını istemiş ve onlara demişti ki: “Siz Allah’a karşı gelip O’na isyan etmekten, zulüm ve haksızlık yapmaktan korkup sakınmaz mısınız? Sizi yüce bir amaç için yaratan Allah’a karşı sorumluluklarınızın olduğunu hiç merak etmez misiniz? Yolunuzu Allah’ın kitabıyla bulmayacak mısınız?”

¹⁷⁸Doğrusu ben size sorumluluklarınızı bildirmek için hakkı tebliğ etmek üzere Allah tarafından gönderilmiş güvenilir ve sözüne itimat edilmesi gereken bir peygamberim.

¹⁷⁹Artık yolunuzu, Allah’ın kitabıyla bulun. Allah’tan korkun ve O’na karşı gelmekten sakının. Bana inanıp, güvenin ve beni örnek alıp itaat edin.

¹⁸⁰Sizleri yaratılış sebebinize uygun olan hayat nizamı ile yaşamaya davet etmişken, bu davetim karşılığında sizden bir ücret bir menfaat veya mükâfat beklemiyorum. Allah’ın rızasını dünyada hiçbir ücrete değişmem. Benim ücretimi takdir edip verecek olan ancak alemlerin Rabbidir.

¹⁸¹Alışverişinizde ölçüyü tartıyı tam yapın. Sakın ha eksik ölçerek insanların haklarını gasp etmeyin, eksik verenlerden hak yiyenlerden ve aldatanlardan olmayın.

¹⁸²Gerek odun tartarken gerekse de altın tartarken, kısacası her işinizde tartarken dosdoğru terazi ile tartın. Hiçbir işinizde adaletten asla ayrılmayın. Hak ve adalet duygularınız, bilgileriniz, hükümleriniz dengeli olsun. Yaptığınız yapacağınız bütün işleri doğruluk terazisine vurun.

¹⁸³İnsanların alacağını eksilterek, onları mallarındaki haklarından mahrum etmeyin. İnsanların emeğini sömürmeyin, karaborsacılığa ve faiz sahtekârlığına yönelmeyin. Yeryüzünde bozgunculuk yaparak ülkede nizamı bozup karışıklık çıkarmayın. Yozlaşmaya ve ahlaki çürümüşlüğe sebep olmayın. Böyle hayırsız işler yaparak dirlik düzeni bozmayın. Eğer hep kendi çıkarlarınızı ön plana tutarsanız andolsun ki; bozgunculardan olursunuz.

¹⁸⁴Allah’ın razı olmadığı şeyleri yapmaktan uzak durmak suretiyle sizi ve önceki nesilleri yaratan Allah’a karşı gelmekten korkun ve sakının. Allah’a karşı saygılı ve itaatkâr olun. Allah’tan başka, gerçek Rabbiniz ve ilahınız olmadığını unutmayın ve O’na karşı sorumluluklarınızın bilincinde olun.” dedi.

¹⁸⁵Şuayb’ın yaptığı davete karşılık Eykeliler’de dediler ki: “ Ey Şuayb, anlaşılan sen birileri tarafından ilâhlarımızın gazabına uğratılmış ve adamakıllı büyülenmişsin. Boş hayal ve hevesler peşindesin. Peygamber olduğunu da nereden çıkarıyorsun? Neticede sen aklını yitirmiş birisisin.

¹⁸⁶Senin bizden farklı bir yanın ve üstünlüğün yok ki. Sen de bizim gibi bir insansın. Biz senin söylediklerine inanmıyoruz. Sen göz göre göre bize yalan söylüyorsun.

¹⁸⁷Eğer sen ille de peygamberlik iddiasındaysan ve gerçekten doğru söylüyorsan, savurduğun tehditleri gerçekleştir. Mesela gökten başımıza azap yağdır da görelim.” dediler.”

¹⁸⁸Şuayb de onlara: “ Ben sizler gibi bir insanım, sadece sizi uyarmakla görevliyim ve elimden geleni yaptım. Benim görevim sadece tebliğdir. Rabbim sizin söylediklerinizi ve yaptıklarınızı çok iyi görmektedir. Hakkınızda gereken hükmü verip, size nasıl ceza vereceğini en iyi kendisi bilir. Sizi O’na havale ediyorum dedi.”

¹⁸⁹Şuayb elinden geleni yaptı fakat Eyke halkı da Şuayb’ı böyle yalanladı ve sonuçta üzerlerini kara bulutların kapladığı bir gün, dehşetli bir azap onları yakalayıverdi. Ortalığın toz dumana karıştığı o müthiş felaket, kara bulutlar halinde geldi ve helâk edildiler. Bu gerçekten tarifi mümkün olmayan büyük ve korkunç bir günün azabıydı ve bunu hak etmişlerdi.

¹⁹⁰Dinle, ey insan! şüphesiz bu anlatılanlarda gelecek kuşaklar için düşünüp alınacak çok önemli dersler vardır. Şuayb Peygamber’in kıssası ilâhî adâleti gözler önüne seren apaçık bir delil ve iman etmemenin kötü sonunu gösteren ibretlik bir bilgi niteliğindedir. Fakat onların çoğu bu ibretlik hadiseleri duyduğu, bildiği halde ders almaktan kaçıp iman etmezler ve ne yazık ki inanmamakta diretirler.

¹⁹¹Şüphesiz senin Rabbin güçlüdür ve sonsuz kudretiyle gücü her şeye yetendir. Dolayısıyla onları her an cezalandırmaya muktedirdir. Ama aynı zamanda tövbe ettikleri takdirde kullarını bağışlayan ve merhamet sahibi olandır. Bu yüzden, inanmaları için kullarına süre tanımakta ve ceza vermede acele etmemektedir.

¹⁹²Şüphesiz ki vahye müracaat etmeden, hiçbir insanın veremeyeceği geçmişe ait bu bilgileri en doğru şekilde veren Kur’an, alemlerin Rabbi ve ilahı olan Allah tarafından bölüm bölüm indirilmiş bir kitaptır.

¹⁹³Ey Peygamber! O Kuranı Rûhu’l-Emîn adıyla da bilinen ve daha önceki bütün Peygamberlere ilâhî mesajı getirmiş olan vahiy meleği Cebrail getirdi.

¹⁹⁴Senin kalbine vahiy emanetini yerleştirdi ve kıyâmete kadar gelecek bütün insanları hakikate çağırarak, gittikleri yolun sonuçları konusunda ikaz edip uyarasın diye indirdi.

¹⁹⁵Hem de apaçık konuşup anlaştığınız Arapça bir lisanla herkes anlasın diye gönderilmiştir.

¹⁹⁶Şüphesiz bu Kur’an’ın geleceği haberi, önceki peygamberlerin ve onların kavimlerine gönderilen ilâhi kitaplarda da mevcuttur. Ve önceki ilâhi kitaplardaki vahiyleri de içermektedir.

¹⁹⁷İsrâiloğulları içindeki Yahudi din âlimlerinin, bu Kur’an’ı duyar duymaz onun Allah kelâmı olduğu gerçeğini ve Kur’an’ın Hz. Muhammed’e indirileceği bilmesi ve bu hakîkati açıkça itiraf etmeleri, o müşrikler için Kur’an’ın, Allah tarafından vahyedildiğine yeterli bir delil değil midir?

¹⁹⁸Müşrikler inanmamak için sürekli bahane getiriyorlardı. Bir bahane olarak da “Muhammed’in dili Arapça, bu kitabı Arapça olarak o uydurdu dediler.” Eğer onu Arap olmayan ve bir tek kelime Arapça bilmeyen birine indirseydik.

¹⁹⁹Ve bu kişi de kendi lisanı ile Kur’an’ı onlara okusaydı, müşrik ve kâfirler “Bunun dilini anlamıyoruz” diye yine bir bahane bulup ona inanmayacaklardı. İçlerinden tanıdıkları birini seçtik ki; aleyhlerine olmasın. Yine öyleyken inkâr mı ediyorlar?