Tevbe Sûresi - Mustafa Çevik Meali (Ayetler Konu Bütünlüğü İçinde)

Ey mü’minler! Bu âyetler, sizinle yaptıkları barış antlaşmalarına sadık kalmayıp ikide bir bozan müşrik ve kâfirlere, bugünden sonra antlaşmalarının geçersiz olduğunun ihtarı ve ilanıdır.

Ey anlaşmalarını bozan müşrik ve kâfirler! Bundan sonra haram aylar olan dört ay boyunca serbestçe gezip dolaşıp sonra da ne yapacağınıza karar verin, aklınızı kullanıp Peygamber’in Allah adına yaptığı daveti bir daha düşünün. Unutmayın ki müşrik ve kâfir kalmakta direnerek Allah’ın davetinden yüz çevirenler, O’nun azabından asla kurtulamazlar. Allah, müşrik ve kâfirleri er geç rezil rüsvay edecektir.

İşte bu, Allah ve elçisinden Büyük Hac Günü bütün insanlığa yapılmış bir duyurudur. Bundan böyle Allah’la birlikte başka ilahlar edinip O’nun davetinden yüz çevirenlerle, Allah ve elçisi bütün ilişkilerini kesmişlerdir. Ey müşrik ve kâfirler! Şayet şirk ve küfrünüzden tevbe ederek vazgeçer, doğru yola yönelirseniz, bu sizin hayrınıza olacaktır. Ey Peygamber! Bunu reddedenlere de acıklı bir azabı haber ver.

Ey mü’minler! Sizinle yaptıkları antlaşmalarını bozmayan, antlaşmalarına sadık kalıp düşmanlarınızla işbirliği yapmayan, bu hususta sorumlu ve duyarlı davrananlarla süreleriniz doluncaya kadar antlaşma şartlarına bağlı kalın, onlar sözlerinde durmayanlara uygulanacak hükümlerin dışındadır. Sakın onlar bozmadıkça antlaşmaları bozan siz olmayın. Allah sözünde duranları sever.

Ey mü’minler! Sizinle yaptıkları barış ve saldırmazlık antlaşmasının hükümlerine uymayan ve düşmanlarınızla işbirliği yapan müşrikleri savaşmanın öteden beri yasak kabul edildiği haram aylar çıktığında yakaladığınız yerde öldürün, gözetim altında tutmanız gerekenlerini hapsedin, bundan kurtulanların da peşlerini bırakmayıp yaptıklarını devamlı izleyin. İçlerinden tevbe edip Allah’ın daveti nizam ve ahlak ile yaşamaya yönelenleri, namazlarını titizlikle kılıp zekâtlarını verenleri serbest bırakın. Çünkü Allah, gönülden tevbe edip doğruya yönelenlere karşı çok merhametli ve bağışlayıcıdır.

Ey Peygamber! Müşriklerden biri sana sığınıp da korunma talep ederse, ona sığınma hakkı ver ve can güvenliğini sağla. Bakarsın böylece Allah’ın davetini senden işitip, mü’min olmanın güzelliğini kavrayıp hidayete kavuşabilir. Sonra da onu güvende olabileceği yere ulaştır. Onlar ve içinden geldikleri toplumları, iman etmenin kazandıracağı şerefli ve erdemli hayatın önemini kavramış değiller.

Yaptıkları antlaşmalara bağlı kalmayıp her fırsatta bozan ve mü’minlere saldıranların sözlerinin ne Allah katında ne de O’nun Peygamberi katında bir değeri vardır.

Ey mü’minler! Mescid-i Haram’ın yakınında sizinle antlaşma yapıp sözlerinde durmakta olanlarla yaptığınız antlaşmaya bağlı kalın ve onlar sözlerinde durdukça, siz de onlara verdiğiniz sözde durun. Allah verdikleri sözde duranları sever.

Düşmanlarınız galip geleceklerine inansalar ve o gücü kendilerinde görselerdi sizinle hiçbir şekilde antlaşma yapmaya yanaşmazlardı. Zayıf durumda olduklarından dolayı kerhen yaptıkları antlaşmalarına, güçlendiklerinde hemen ihanet ederler. Sakın onların güçsüzlüklerinden ötürü dilleriyle söyledikleri hoşunuza gidecek sözlerine aldanmayın, yüreklerinde size karşı büyük bir düşmanlık beslemektedirler.

Onlar fasık kimselerdir. Kısacık dünya hayatındaki basit menfaat ve zevkleri âhiretteki bitmez tükenmez cennet nimetlerine tercih ederler.

Onlar kendi tercihlerini böylesine kullandıkları gibi başkalarını da Allah’a yönelmekten alıkoymaya çalışırlar. Bu yaptıklarının ne kadar kötü ve zararlarına olduğunun farkında değiller.

Bu gözü dönmüşler, mü’minlerle yaptıkları antlaşmalara, verdikleri sözlere, uyguladıkları zulümlere karşı kendilerini hiçbir şekilde sorumlu hissetmezler. Bunlar hak hukuk tanımayan zalimlerdir.

Bunca nankörlük, isyan, başkaldırı ve bozgunculuklarına rağmen yaptıklarından tevbe eder, doğru olanı yaşamaya yönelir, namazlarını kılar, zekâtlarını verirlerse, o zaman da onlar artık sizin din kardeşlerinizdir. İşte Biz düşünüp ders alınması için âyetlerimizi böyle açıklıyoruz, bundan ancak Allah’ı layıkıyla tanımak, yaratılış sebeplerini kavramak isteyenler ders çıkarırlar.

Ey mü’minler! Sizinle yaptıkları antlaşmalara sadık kalmayıp, İslâm nizamına dil uzatıp hakaret eden, şirke ve küfre önderlik yapanlar ve onlarla birlikte olanlarla savaşın. Onların yeminleri de, antlaşmaları da yok hükmündedir. Onlarla savaşın ki azgınlıklarının önüne geçebilesiniz.

Peygamber’i yurdundan çıkmaya mecbur bırakan, mü’minlerle yaptıkları antlaşmalara bağlı kalmayıp bozan, sizleri ortadan kaldırmak için saldıran ve savaşı başlatanlarla savaşmayıp da kiminle savaşacaksınız? Yoksa siz onları gözünüzde büyütüp çekiniyor musunuz? Gerçekten iman edenler Allah’tan başka hiç kimseden çekinmezler. O halde onlarla savaşın, Allah size yardım edip sizin ellerinizle onları cezalandırıp, hor ve hakir düşürüp, zaferi size lütfedecek, böylece gönüllerinize ferahlık bahşedip onlara olan öfkenizi yatıştıracak.

Allah, bunların içlerinden tevbe edip iman edenlerin ve imanlarının gereğini yerine getirenlerin tevbesini kabul eder. O, kimlerin gönülden tevbe edip etmediğini en iyi bilendir.

Allah âlimdir, her hükmünde hikmet ve mutlak isabet vardır.

Ey mü’minler! Yoksa siz, Allah içinizden İslâmî hayatı yaşamak uğrunda malları ve canlarıyla cihat edenleri, Allah’ı, Peygamber’i ve mü’minleri dost edinenleri ortaya çıkarmadan, sizi kendi halinize bırakacağını mı sanıyorsunuz?

Allah, bu uğurda yaptıklarınızı ve yapmanız gerekirken de yapmadıklarınızı bilmektedir.

Müşrikler Allah’ın mescitlerini ziyaret ederek bakım ve onarımı gibi hizmetlerini üstlenerek yaptıklarından sevap beklemekteler. Onların yaptıklarının Allah katında hiçbir değeri olmadığı gibi, Allah’ın mescitlerini ziyaret etmeye, oraları onarıp hizmetinde bulunmaya da hakları yoktur. Onların yaptıkları boşa gidecek, kendileri de cehenneme.

Allah’ın mescitlerini ziyaret etmek, bakım ve onarımını yapıp hizmet etmek, yalnız Allah’ı ilah edinen, Âhiret Günü’ne iman edip, O’nun davetine icabet ederek namazlarını kılan, zekâtlarını veren ve Allah’tan başka hiçbir şeyden de korkmayan mü’minlerin hakkı ve görevidir.

Siz ey müşrik ve kâfirler! İçerisine putlar yerleştirdiğiniz Kâbe’yi ziyarete gelenlere su dağıtmayı, Kâbe’nin tamiri ile uğraşıp hizmetinde bulunmayı, Allah’ın daveti hayat nizamını yaşamak ve yaşatmak uğrunda cihat etmekle bir mi tutuyorsunuz? Allah katında bunlar asla bir değildir, sizin yaptıklarınızın hiçbir değeri ve karşılığı da yoktur. Allah, böylelerini asla umduklarına kavuşturmaz.

Allah’ın davetine iman edip gereklerini yerine getirmek uğrunda yurdundan, yuvasından hicret edenler, malları ve canları ile Allah yolunda cihat edenler yüksek onur payeleri ile ödüllendirilecek, daimi kalacakları cennetlerde eşsiz nimetlere ve mutluluğa kavuşturulacaktır.

Ey iman edenler! Babalarınız ve kardeşleriniz, şayet Allah’la birlikte başka ilah edinerek müşrik ve kâfir olmayı tercih ederlerse böyle yaptıkları sürece onları veli ve dost edinmeyin, onları veli ve dost edinenler de onlardandır.

Ey Peygamber! De ki: “Ey mü’minler! Şayet babalarınız, çocuklarınız, kardeşleriniz, eşleriniz, aşiretiniz, kazandığınız mallarınız, kötüye gitmesinden endişe ettiğiniz ticaretiniz, o çok sevdiğiniz evleriniz; Allah’tan, O’nun elçisinden ve Allah’ın daveti uğrunda cihat etmekten size daha sevimli ve önemli geliyorsa, Allah’ın böylesi kimselere vereceği kaçınılmaz cezanın geleceği günü bekleyin.”

Allah imanlarının gereklerini yerine getirmeyenleri sevmez. Yoldan çıkmış topluluğu doğru yola iletmez.

Ey iman edenler! Allah size sayıca çok az ve güçsüz olduğunuz savaşlarda yardım etmişti fakat sayıca çokluğa ulaştığınız Huneyn savaşında sayınıza güvenip biraz da böbürlenmiştiniz. O savaş günü çokluğunuzun hiçbir işe yaramadığını gördünüz. Onca genişliğine rağmen yeryüzü o gün size âdeta dar geldi, arkanızı dönüp kaçmaya başladınız. Bunun üzerine Allah, Peygamber ve mü’minlerin kalplerine bir sükûnet, güven ve cesaret duygusu bahşederek görmediğiniz güçlerle sizi desteklemişti. Böylece dönüp müşrik ve kâfirlere hak ettikleri cezayı vererek mağlup edip, Allah’ın yardımıyla zafer kazandınız.

İçinizden sayınızın çokluğuna güvenerek, Allah’ın yardımını unutup sonra da yaptığı yanlışlığı fark edip tevbe edenleri Allah bağışlayacaktır. Çünkü Allah, mü’minlere karşı çok merhametli, şefkatli ve bağışlayıcıdır.

Ey iman edenler! Müşrik ve kâfirler her bakımdan pistir, dolayısıyla bu yıldan sonra Mescid-i Haram’a (Kâbe’ye) yaklaşmasınlar. Şayet Mescid-i Haram’ın ziyaretçilerinin azalacağı ve o yüzden de ticaretinizin zarar göreceğini düşünüp korkuyorsanız, şunu iyi bilin ki Allah dilediğini hiç bilmediği ve aklına gelmeyen yollarla rızıklandırıp, zenginleştirir. Şüphesiz Allah, sizin için neyin hayırlı olduğunu bilir ve O’nun her hükmü mutlak doğrudur.

Ey mü’minler! Kitap Ehlinden olduklarını söyledikleri halde, yalnız Allah’ı ilah edinmeyen, O’nun davetinden yüz çeviren, Âhiret Günü’ne inanmayan, Allah’ın ve elçisinin haram kıldıklarını haram saymayan saldırganlarla size boyun eğerek teslim olup da cizye verinceye kadar savaşın.

Yahudiler “Üzeyir, Allah’ın oğludur” dediler, Hıristiyanlar da “İsa Mesih, Allah’ın oğludur” dediler. Bu sözler daha önceki müşrik ve kâfirlerin uydurup söyledikleri asılsız iftiralardan başka bir şey değildir. Allah kahretsin böyle söyleyen o cahilleri.

Yahudiler hahamlarını, Hıristiyanlar da rahiplerini ve Meryemoğlu İsa’yı Allah’la birlikte Rab ve ilah edindiler. Oysa onlara da yalnız Allah’ı Rab ve ilah edinerek yaşamaları emredilmişti. Allah onların ortak koştuklarından münezzehtir.

Bunlar, Allah’ın insanları karanlıklardan aydınlığa çıkarmak için gönderdiği İslâm nurunu ağızlarıyla üfledikleri şirk sözleriyle söndürmeye çalışıyorlar. Gerçek şu ki, Allah onların istediklerini yapmalarına ve maksatlarına ulaşmalarına asla izin vermeyecek. Allah dileyeni nuruna kavuşturacaktır.

Müşrikler hoşlanmasa da Allah; peygamberlerini ve kitaplarını, insanlar tağuti nizamları (dinleri) iptal edip yerine İslâm nizamını hâkim ve üstün kılıp onunla yaşasınlar diye göndermiştir.

Ey iman edenler! Hahamların ve rahiplerin çoğu halkın mallarını haksız yollarla sömürüp servet elde ederler. Altın ve gümüşü biriktirip hayırda kullanmadıkları gibi gerçeklerin üstünü örterek insanları saptırırlar.

Kıyamet günü, biriktirdikleri bu altın ve gümüş cehennem ateşinde kızdırılacak; onlarla alınları, böğürleri, sırtları dağlanacak ve “Tadın bakalım biriktirdiklerinizin acıklı azabını!” denilecek.

Allah yer ve gökleri yaratırken koyduğu ölçü ve kurduğu nizam gereği, ayların sayısını on iki olarak belirlemiştir. Bunların dördü haram aylardır (Zilkade, Zilhicce, Muharrem, Recep). Ey iman edenler! Savaşılması yasak olan bu aylarda yasağı çiğneyerek müşrikler gibi kendinize yazık etmeyin. Fakat müşrikler, bu aylarda yasağı çiğneyip size topyekûn savaş açarlarsa siz de onlarla savaşın, Allah’a karşı sorumluluklarını ihlal edenler siz olmayın.

Allah’ın sayılarını belirleyip yasaya bağladığı ayların sayısına ilave yapmak yahut haram ayı bir sonraki aya erteleyip yerlerini ve zamanını değiştirmek, Allah’ın sınırlarını tanımayıp çiğnemektir. Müşrikler bu davranışları ile büsbütün sapıtıyorlar. Haram ayı yılın birinde helal, diğerinde haram durumuna getiriyorlar. Akılları sıra Allah’ın haram ay olarak bildirdiklerinin yerlerini değiştirmiş olmalarına rağmen sayısını değiştirmemiş olmakla işledikleri haramı kendilerince helale dönüştürüyorlar. Üstelik Allah’ın belirlediği sınırları tanımayıp kendilerinin sınır belirlemiş olmalarında da bir mahzur görmüyorlar.

Allah kendisine başkaldırıp, sınırlarını tanımayıp kendileri sınır koymaya kalkan inatçı ve nankörleri doğru yola iletmez.

Ey iman edenler! Size ne oluyor ki Allah’ın daveti İslâm’a düşman olanların size saldırması karşısında onlarla savaşa çağrıldığınızda, bir kısmınız bundan geri durup yerinize çakılıp kalıyorsunuz? Yoksa daimi olan âhiretteki cennet hayatından vazgeçip kısacık dünya hayatına mı meylediyorsunuz?

Unutmayın ki dünya hayatının geçici zevki, sefası, cennetteki daimi hayatın nimetleri yanında çok değersiz kalır. Şayet siz, yaratılış sebebiniz olan İslam nizam ve ahlakı uğrunda savaşmazsanız, Allah da sizi şiddetli bir azapla cezalandırır ve yerinize bu uğurda cihat edecek bir topluluk getirir. Sizler de geri durmakla Allah’a değil kendinize zarar vermiş olursunuz.

Siz, davet olunduğunuz Allah yolunda saldırganlarla savaşa çıkmayıp, Peygamber’e sırt dönseniz de Allah ona yardım edecektir. Tıpkı müşrik ve kâfirlerin onu yurdundan çıkardıklarında yardım ettiği gibi... Hani o mağarada iki kişiden birisi olarak arkadaşına demişti ki: “Üzülme, Allah bizimle beraberdir.” Bunun üzerine Allah da onun kalbine bir güven duygusu ve sükûnet lütfetmiş, sizin görmediğiniz güçlerle onu desteklemiş, böylece müşrik ve kâfirleri küçük düşürerek sözlerini ve hesaplarını boşa çıkarmıştı. Asıl yüce olan, Allah’ın sözüdür.

Yarattıkları üzerinde hüküm sahibi olan yalnızca yüce Allah’tır ve O’ndan başka gerçek ilah yoktur.

Ey iman edenler! Nefsinize zor da gelse, yaratılış sebebiniz olan İslâm’ı yaşamak ve yaşatmak uğrunda savaşa çağırıldığınızda, ister binekli ister yaya olarak Allah yolunda mallarınızla, canlarınızla cihada katılın. Eğer bilirseniz bu mutlaka sizin hayrınızadır.

Ey Peygamber! Şayet davet edilen savaş kolay, ganimetler de çok olsaydı, münafıklar da mutlaka böyle bir savaşa katılırlardı. Fakat davet olundukları savaş için gidilecek yol uzak ve yorucu, savaşın riski de büyük olunca, aslı olmayan bahaneler uydurarak savaşa katılmadılar. Ancak siz savaştan döndüğünüzde bunlar yanınıza gelerek âdeta kendilerini helak edercesine dil döküp, yeminler ederek, “Eğer savaşa katılmamıza engel olan sebeplerimiz olmasaydı, senden geride kalmak için izin istemez, biz de sizinle gelirdik.” derler. Hâlbuki Allah, onların yalan söylediklerini çok iyi bilmektedir.

Allah seni affetsin ey Peygamber! Kimlerin doğru, kimlerin yalan söylediklerini iyice araştırmadan savaşa katılmak istemeyenlere neden müsaade ettin? Allah’ın davetine ve Âhiret Günü’ne yürekten inanıp iman edenler savaşa malları ve canlarıyla katılırlar, geride kalmak için senden izin istemezler. Allah, imanlarının gereklerini yerine getirmek için elinden geleni yapanları çok iyi bilmektedir.

Allah’a ve âhirete iman konusunda kalplerindeki şüphe hastalığına yenik düşenler, Allah yolunda savaşmaktan kaçmanın yollarını arayıp bahaneler uydurur ve kararsızlık içinde bocalayıp dururlar.

Kalplerinde hastalık olan bu kimseler hiçbir zaman göründükleri, söyledikleri gibi samimi olmadılar. Allah yolunda savaşmak için ne içten bir istek duydular ne de bir gayret gösterdiler. Allah da bu tutumlarını bildiği için onları savaştan alıkoydu ve âdeta “Kadınlar ve çocuklar gibi evlerinizde oturun” denildi.

Şayet onlar sizinle birlikte savaşa katılmış olsalardı mutlaka aranızda fitne ve kargaşa çıkarmaktan başka hiçbir iş de yapmaz, ayrıca düşman hesabına da casusluk yaparlardı.

Allah bu ikiyüzlü zalimleri çok iyi bilmektedir. Ey Peygamber! Onlar daha önce de mü’minler arasında fitne fesat çıkarmaya ve sana karşı da tuzaklar kurmaya çalışmışlardı. Onlar istemese de gerçekleşecek olan Allah’ın hükümleridir.

Bu münafıklardan bir kısmı savaşa katılmamak için akla hayale gelmeyen bahaneler uyduruyorlardı. Tıpkı “Ben kendimi kontrol edemeyen biriyim, savaş sırasında kontrolümü kaybedip günaha girebilirim” diyenler gibi... Bunların hepsi kaypak, korkak, fitneci ve ikiyüzlü tutumları sebebiyle baştan aşağı küfre saplanmış, cehennemin yolunu tutmuşlardır.

Ey Peygamber! Kazanacağınız zafer, elde edeceğiniz ganimetler ve size dokunan her iyilik, müşrik ve kâfirlerle birlikte bu münafıkları da rahatsız eder, ama bir yenilgi yahut bir sıkıntı ile karşılaşsanız bu defa da “İyi ki biz daha önce tedbirimizi almış, onlarla aramıza mesafe koymuşuz, yoksa musibetler bize de dokunacaktı” diye sevinip yanınızdan uzaklaşırlar.

De ki: “Bizim başımıza, Allah’ın bizi imtihan etmek için takdir ettiğinden başkası gelmez. O, bizim mevlamız, yar ve yardımcımız, koruyup gözetenimizdir. Mü’minlere düşen ise yalnız O’na güvenmektir.”

De ki: “Biz Allah’ın daveti uğrunda savaşırken, başımıza ancak O’nun takdir ettiği iki güzel şeyden birisi gelir, ya zafere ulaşırız yahut bu uğurda şehit oluruz. Ey müşrik, kâfir ve münafıklar! Siz bu güzelliklerden başka bir şeyle karşılaşacağımızı mı sanıyorsunuz?

Bizim, sizin için temennimiz, Allah’ın yardımı ile sizi ellerimizle bu dünyada hak ettiğiniz cezaya çarptırmak, yahut başınıza Allah tarafından bir azabın gelmesine şahitlik etmektir. Biz elimizden geleni yaptıktan sonra, bizim de sizin de sonumuzun nasıl olacağını bekleyip göreceğiz.”

Ey Peygamber! O münafıklara şunu da de: “Allah yolunda çaba görüntüsü vermek suretiyle gönüllü yahut gönülsüz olarak yapacağınız harcamalarınız Allah tarafından asla kabul edilmeyecek ve bunun karşılığını da göremeyeceksiniz. Çünkü siz, münafık ve fasık olmayı seçmiş, yoldan çıkmış kimselersiniz.”

Onların bu yaptıklarının boşa gitmesinin sebebi, Allah’a ve Rasûlüne nankörlük etmeleri, namaza içlerinden gelerek değil de üşenerek, istemeye istemeye kalkmaları ve yaptıkları hayırlarda gönülsüz tavır takınmalarıdır.

Münafıkların mallarının ve çocuklarının çokluğu seni imrendirip aldatmasın. Allah’ın daveti yolunda kullanmadıkları mallarının ve evlatlarının da onlara hiçbir faydası olmayacak; dünyada sıkıntı çekmelerine, âhirette ise cehenneme gitmelerine sebep olacak.

Onlar mü’minlerden olmadıkları halde, basit ve geçici dünyevi çıkarları ve korkuları sebebi ile sizden olduklarına dair Allah adına yemin ederler. Bir tehlike belirdiğinde, hemen bir bahane uydurup oradan kaçar, bulabildikleri bir deliğe, bir kovuğa sığınırlar.

Onlardan bir kısmı da fırsat bulunca, zekât ve sadakaların dağıtılması sırasında haksızlık yapıldığını ileri sürerek Peygamber’e iftira atıp dil uzatırlar ve kendilerine fazla pay verilmesini beklerler. Pay verildiğinde seslerini keserler ama hakları olmadığı için verilmeyince küstahlaşıp azarlar. Hâlbuki Allah ve Peygamber’in verdikleri ile yetinip, “Allah bize yeter, Allah ve Rasûlü bize daha çok şey ikram edecektir, biz Allah’a yürekten iman eder, O’na güveniriz” deseler ve buna uygun davransalardı, hiç şüphesiz bu hayırlarına olurdu.

Zekât ve sadakalarda hak sahibi olanlar; Allah’ın hükmü gereği yoksullar, düşkünler, zekâtı toplayan görevliler, kalpleri İslâm nizamı ve ahlakına ısındırılacak kimseler, özgürlüğüne kavuşturulacak köleler, yolda kalmışlar, yurdundan, yuvasından uzak kalmış çaresizlerdir.

Allah koyduğu hükümlerle mü’minlere yol göstermektedir. O, hüküm ve hikmet sahibidir.

Yine o münafıklar kendi aralarında konuşurken, Peygamber hakkında “O, herkesin sözüne inanan biridir” diyerek onu kınayıp tenkit ediyorlar, hatta bunu zaman zaman yüzüne de söyleyip onu incitiyorlar.

Ey Peygamber! Sen onlara de ki: “Peygamber, hakkınızda hayırlı olanları anlamak için her sözü dinler fakat doğru olana itibar eder. Yalnızca Allah’a iman eder, mü’minlerin sözlerine inanır.” Onun bu hassasiyeti ise mü’minler için bir rahmet ve onlara olan şefkatinin delilidir. Allah’ın elçisini tenkit edip üzmeye çalışanlar için acıklı bir azap vardır.

Münafıklar sizi hoşnut etmek, güveninizi kazanmak ve ikiyüzlülüklerini gizlemek adına mü’min olduklarına dair durmadan Allah’a yemin ederler. Oysa onlar gerçekten iman etmiş olsalardı, herkesten çok Allah’ı ve Rasûlünü memnun etmek için İslâm’ın yaşanılıp yaşatılması ve savunulması için cihada çağırıldıklarında, asılsız bahanelerin arkasına sığınıp saklanmazlardı.

Üstelik onlara, sunulan bunca nimetin sebebinin İslâmî hayatı yeryüzünde hâkim kılmak ve onunla yaşamak olduğu da bildirilmişken, Allah’ın ve elçisinin davetinden yüz çevirenlerin hak ettikleri yer, ebedî kalacakları cehennem olacaktır.

Münafıklardan bir kısmı da kendileri hakkında Allah’ın bir sûre indirip de kalplerinde olanı açığa çıkaracağından endişe ettiklerini her yerde alaylı bir biçimde anlatıyorlar. Onlara bu haldeyken rastlayıp da ne ile alay ettiklerini sorsan “Önemli bir şey değil, kendi aramızda muhabbet ediyoruz” derler.

Sen onlara de ki: “Alay edip durun bakalım! Fakat hiç şüpheniz olmasın ki ortaya çıkmasından endişe ettiğiniz nifak, fitne ve fesadınızı Allah ortaya çıkararak, gerçek kimliğiniz olan münafıklığınızı gözler önüne serecektir. O yüzden boşuna Allah ve Peygamberi ile alay ettiğinizi gizlemeye çalışmayın. Allah, bu tutumundan tevbe ederek İslam’ı yaşamaya yönelenlerinizi bağışlar. Tevbe etmeyenleriniz ise hak ettikleri azap ile cezalandırılacaktır.”

Bu münafıkların erkekleri de kadınları da aynıdır. İnsanları Allah’ın men ettiği şeyleri yapmaya teşvik eder, doğru yoldan alıkoymaya çalışırlar. Bunların elleri de çok sıkıdır, başkalarını kendileri gibi cimri olmaya ve üstelik Allah’ı unutturmaya çağırırlar. Hiç şüphesiz Allah da onları gözden çıkarmış ve unutmuştur. Bunlar, fasıkların ta kendileridir.

Münafık erkek ve kadınlarla birlikte, müşrik ve kâfir olduklarını ilan eden erkek ve kadınlara, Allah içlerinde devamlı kalacakları cehennem ateşini vaat etmiştir. Allah onları lanetlemiş, hak ettikleri ateşe mahkûm etmiştir.

Onlara de ki: “Ey münafıklar! Siz de tıpkı sizden öncekiler gibi ikiyüzlü yaşamaktasınız. Üstelik onlar sizden güçlü, mal-mülk ve evlat bakımından sizden çok da üstün idiler. Onlar da kısacık dünya hayatlarında Allah’ın davetine sarılmak yerine basit ve geçici çıkarları, zevkleri tercih edip âhireti hiç hesaba katmadan geçip gittiler. Şimdi siz de payınıza düşen nimetleri onlar gibi boşu boşuna harcayıp tüketiyorsunuz.”

Oysa onların dünyada yaptıklarının hepsi boşa gitti, âhirette ise hüsrana uğrayıp hak ettikleri azapla cezalandırılacaklar. Hâlbuki onlara da kendilerinden önce yaşamış olan Nûh, Âd, Semûd ve İbrahim’in kavminin, Medyen halkının ve onlara benzeyen toplulukların başlarına gelenlerin haberleri de ulaştırılmıştı. Onları da peygamberleri -tıpkı sizin uyarıldığınız gibi- Allah’ın âyetleri ile uyarmış, yaratılış sebeplerine uygun hayat nizamı ile yaşamaya davet etmişti. Ancak onlar da uyarıları dikkate almadılar, böylece dünyada başlarına gelenlere ve âhirette karşılaşacakları azaba kendileri sebep oldular. Allah onlara zulmetmedi, onlar Allah’a başkaldırarak kendi kendilerine zulmettiler.

Mü’min erkekler ve mü’min kadınlar ise birbirlerinin velisi, yardımcısı ve koruyucusudurlar. Birbirlerini günahtan korur, Allah’ın razı olacağı ahlak ile ahlaklanmaya, iyiliğe davet eder, namazlarını kılar, zekâtlarını verir, insanları kötülüklerden men etmeye çalışır, Allah’a ve Rasûlüne itaat ederler.

Allah’ın merhamet ve şefkatiyle muamele edip bağışlayacağı kimseler işte bunlardır. Allah’ın bu mü’minleri mükâfatlandırmasına; müşrik, kâfir ve münafıkları ise cezalandırmasına hiç kimse engel olamaz.

Kimin neye layık olduğunu bilen ve her hükmünde hikmetli olan yalnız Allah’tır.

Allah mü’min erkeklere ve mü’min kadınlara, içlerinden ırmaklar akan cennetler vaat etmiştir. Onlar orada Allah’ın ikramı olan konaklarda, huzur, güven ve nimetler içinde daimi yaşayacaklar. Bunlardan daha önemlisi, Allah’ın kendilerinden memnun oluşundan duyulan sevinç ve mutluluktur, işte en büyük mükâfat ve bahtiyarlık da budur.

Ey Peygamber! Müşrik, kâfir ve münafıklarla mücadele et ve onlara karşı sert davran, sakın inancından taviz verip geri adım atma. Sonunda onların varacakları yer cehennem olacaktır, orası çok kötü bir son duraktır.

Münafıklar; Allah, Kur’an ve Peygamber hakkında olumsuz yahut alaylı sözler etmediklerine dair Allah adına yemin ederler. Hâlbuki onlar, kendilerini kâfir eden o sözleri söylemişlerdir, bu aslında onların görünüşte kabul etmiş oldukları İslâm’ı inkâr etmiş olduklarının da delilidir. Üstelik bu da yetmezmiş gibi İslâm’ın düşmanları ile işbirliği yapıp başaramayacakları işlere kalkıştılar.

Bu münafıkların Peygamber’e ve mü’minlere karşı kinlenip düşmanlık yapmaya, intikam almaya kalkışmalarının sebebi, Peygamber’in ve mü’minlerin Allah’ın lütfu ile güçlü ve zengin bir duruma getirilmiş olmalarıdır. Münafıkların, bu olumsuz tutumlarına rağmen, tevbe edip yürekten Allah’a yönelerek yaşamaya dönmeleri kendileri için daha hayırlı olur. Fakat tevbe etmeyip de ikiyüzlü davranmaya devam ederlerse, Allah onları dünyada ve âhirette çetin bir azaba uğratacaktır. Allah’ın azabından da onları kurtarabilecek olan yoktur.

Münafıklardan bir kısmı da “Allah bize de bolca mal-mülk bahşederse, bizler de bunları hayır işlerinde harcar, böylece erdemli, faziletli kimseler arasına katılırız” diyerek Allah’a vaatte bulunurlar. Fakat Allah onlara mal-mülk bahşedince de hemen sözlerinden vazgeçip cimrilik ederek dönekliklerini ortaya koyarlar. Yalan söylemeleri ve sözlerinde durmamayı alışkanlık haline getirmiş olmaları sebebiyle de Allah onların kalplerini Kıyamet’e kadar İslâm’a açmayacak.

Münafıklar, kendi aralarında Peygamber ve mü’minlerle ilgili yaptıkları gizli görüşmeleri Allah’ın bilmediğini mi sanıyorlar? Allah kalplerde olanı da, gizli yaptığınızı zannettiğiniz her şeyi de en ince ayrıntılarına kadar bilir.

Bu münafıklar, Allah yolunda verilmesi gerekeni hatta daha fazlasını severek verenler ve imkânları kıt olmasına rağmen Allah’ın rızasını kazanmak için gönülden harcama yapan mü’minlerle alay edip onlara dil uzatırlar. Allah onlara alay etmelerinin bedelini hak ettikleri azap ile ödetecektir.

Ey Peygamber! Sakın sen de münafıklar için Allah’tan af dileme! Böyle bir dilekte bulunsan da bulunmasan da ve hatta defalarca bağışlanmalarını dilesen de Allah onları bağışlamayacak. Çünkü onlar, Allah’a ve elçisine ihanet etmiştir. Allah böyle kimseleri doğru yola iletmez.

Münafıklar, İslâm’a saldıran müşrik ve kâfirlerle savaşmaya çağırıldıklarında asılsız bahaneler uydurarak kadınlar ve çocuklarla birlikte evlerinde oturmayı tercih ettiler. Bunlar malları ve canları ile Allah yolunda savaşmaktan hiç hoşlanmadılar ve ayrıca başkalarına da “Bu sıcakta savaşa mı çıkılır? Oturun oturduğunuz yerde” diyerek vazgeçirmeye çalışıp durdular.

Sen onlara de ki: “Cehennem ateşinin sıcaklığı çok daha şiddetlidir.” Keşke bu gerçeği kavrayabilseler. Bunlar artık yaptıklarından dolayı pek az gülecek, pişman olup çok ağlayacaklar.

Ey Peygamber! Savaş dönüşünde karşılaştığın münafıklar, bundan sonraki savaşlara kendilerinin de katılmak istediklerini söyleyecekler. Sen onlara de ki: “Artık siz bundan böyle benimle birlikte hiçbir sefere çıkmayacaksınız, daha önce yaptığınız gibi evlerinizde kadın ve çocuklarınızla birlikte oturmaya devam edin.”

Ey Peygamber! Onlardan ölen birinin asla namazını kılma, mezarı başında durup dua da etme. Çünkü onlar, Allah’a ve Rasûlüne ihanet ettiler ve bu günahları üzere öldüler.

Münafıkların mallarının, mülklerinin, çoluk çocuklarının çokluğu da seni imrendirmesin. Allah dünya hayatlarında verdiği nimetleri, Allah’ın rızası dışında kullanmaları sebebi ile onları şiddetli bir azapla cezalandıracak.

Ne zaman “Allah’ın daveti yolunda, Peygamber’le birlikte omuz omuza vererek müşrik ve kâfirlerle savaşın” diye bir âyet gelip de savaşa çağırılsalar, münafıklardan gücü kuvveti yerinde olup malları, mülkleri de olan ve savaşa katılmalarının, maddi destekte bulunmalarının önünde hiçbir engeli olmayanlar, uydurdukları bahanelerle evde kalanlarla birlikte savaşa katılmamanın yollarını ararlar.

Allah, kadın ve çocuklarla birlikte evlerinde oturmayı tercih eden böylelerinin kalplerini mühürler, böylece onlar da gerçek imanın zevkini tadıp mü’min olarak yaşamanın ve mü’min olarak ölmenin değerini kavrayamazlar.

Peygamber ve onunla birlikte yaratılışlarının sebebi olan İslâm nizam ve ahlakı uğrunda savaşanlara Allah, içlerinde devamlı kalacakları, zemininden ırmaklar akan, mutluluk ve nimetler yurdu cennetler hazırlamıştır. İşte asıl kazanılması ve imrenilmesi gereken mükâfat budur.

Bazı bedeviler bulundukları yerlerden kalkıp gelerek geçerli mazeretlerini öne sürüp savaşa katılamayacaklarını bildirerek Peygamber’den izin isterken, bazı bedeviler de Müslüman olmalarına rağmen savaşa katılmalarına mani olan hiçbir mazeretleri olmadığı halde utanıp sıkılmadan evlerinde oturup savaşa katılmadılar. Böylesi ikiyüzlü, cahil ve nankörleri çok çetin bir azap beklemektedir.

Allah ve Rasûlüne yürekten bağlı oldukları halde, savaşa katılamayacak kadar yaşlı, hasta ve savaş için gerekli malzemeleri karşılayamayacak kadar yoksul olanların mazeretinden dolayı sorumlulukları yoktur. Allah, yürekten iman edenlere karşı çok merhametli, şefkatli ve bağışlayıcıdır. Ayrıca savaşa katılmak için koşarak sana gelip “Bana savaşa katılabilmek için binek ve silah ver” diyen ihtiyaç sahiplerinden, senin bu ihtiyaçlarını karşılayamaman dolayısıyla üzüntüden gözü yaşlı geri gönderilenlerin de bir sorumluluğu yoktur.

Asıl sorumluluk, savaşa katılabilecek her türlü imkâna ve şartlara sahip olmasına rağmen asılsız bahanelerle kaçıp kurtulmaya çalışanlar içindir. Onlar evlerinde oturmayı içlerine sindirdiler, kınanıp suçlanacak olanlar işte bunlardır. Kalpleri bu sebepten mühürlü olduğu için de, bataklıklarında debelenip dururlar.

Ey Peygamber! Sizler savaştan döndüğünüzde evlerinden çıkıp yanınıza gelip, sizinle birlikte niçin savaşa katılmadıkları ile ilgili yalanlarını sıralayıp, bahanelerini söyleyip özür dilemeye çalışanlara de ki: “Allah, bize sizinle ilgili gerçekleri bildirdi, boşuna kendinizi temize çıkarmaya çalışmayın. Allah ve Rasûlü bundan sonra sizin neler yapacağınıza bakacak. Allah sizin kalplerinizde gizlediklerinizi de, açıktan yapıp ettiklerinizi de bilmektedir. Günü gelince herkes O’nun huzurunda toplanacak, yapıp ettikleriyle yüzleşecek ve hak ettiği karşılığı alacaktır.”

Bunların size yakınlaşmak, yeniden dostluğunuzu kazanmak için uydurdukları yalanlara ve ettikleri yeminlere inanmayın. Onları tiksindirici bu ikiyüzlülükleri ile baş başa bırakıp sırt dönün. Bu riyakârların hak ettikleri yer cehennemdir. Yeminleri ile sizi inandırmaya çalışsalar da Allah’ı asla aldatamazlar. Allah münafık ve kâfirleri affetmez, onlardan hiçbir zaman razı da olmaz.

Bedevilerden bir kısmı müşrikliğe ve münafıklığa, şehirlilerden daha yatkındır. Bu yüzden de Allah’a ve Peygamber’e başkaldırıp isyan etmeye de daha çok eğilimlidirler. Allah, kullarını en iyi bilen, her hükmünde mutlak isabetli olandır.

Bedevilerden bazıları da iman edip Müslüman olduklarını söylemelerine rağmen, Allah yolunda harcadıklarını zarar ziyan sayarlar, verdiklerinde gözleri kalır. İşte bu bedeviler, mü’minlerin başlarına darlık, sıkıntı ve musibet gelsin de biz de bu harcamalardan kurtulalım diye beklerler. Oysa musibetlerin en kötüsü kendi başlarına gelecektir. Allah her şeyi işiten, bilen ve her şeye gücü yetendir.

Kimi bedeviler de Allah’a ve Âhiret Günü’ne gönülden iman eder, bu uğurda yaptıkları infakı da Allah’a yakınlaşmaya ve Peygamber’in duasına nail olmaya bir vesile sayarlar. İşte onların bu yaptıkları, Allah’a ve Rasûlüne gerçek bir yakınlıktır. Allah, salih amel işleyenleri rahmetine kavuşturacaktır. Şüphesiz ki Allah çok bağışlayan, çok merhamet edendir.

Allah’ın daveti olan hayat nizamını yaşamak ve yaşatmak uğrundaki gayretleri sebebi ile müşrik ve kâfirlerin zulmüne uğrayıp yurtlarından, yuvalarından hicret eden mü’min muhacirler ve onlara kucak açan Ensardan öncüler ile onların yolunu izleyenlerden Allah razı olmuştur, onlar da Allah’tan razıdır. Allah onları içlerinden ırmaklar akan cennetlere yerleştirecektir ve onlar orada devamlı kalacaklardır. Ulaşılacak en büyük bahtiyarlık ve kazanç da budur.

Şehirlerde sizlerin arasında olduğu gibi bedeviler arasında da ikiyüzlü, kendini ustalıkla gizleyen münafıklar var ve sen onları tanımıyorsun! Fakat Biz onları biliyoruz, onları bu dünyada azap üstüne azaba uğratacağız. Âhirette onları çok daha çetin bir azapla cezalandıracağız.

Bir de içinizde doğru olanla yanlış olanı önceleri birbirine karıştırmış oldukları halde, sonra yanlışlarının farkına varıp tevbe ederek Allah’ın daveti olan hayat nizamına sımsıkı sarılanlar var ki, Allah onların tevbelerini kabul edecektir. Allah tevbe ederek doğru olana sarılıp, gereklerini yerine getirenlere karşı çok merhametli ve bağışlayıcıdır.

Ey Peygamber! Onların Allah’a tevbelerinin ve Allah’ın davetine sadakatlerinin ifadesi olarak mallarından verdikleri sadaka ve zekâtlarını al. Böylece onları ve mallarını temizlemiş olursun, senin salâtın (desteğin) de onlara gönül rahatlığı verir.

Allah herkesin gerçek niyetini, samimiyetini ve kimin neye layık olduğunu en iyi bilendir. Onlar da bilmelidir ki, Allah kendisine içten yönelerek tevbe edenlerin tevbesini ve Allah yolunda harcadıklarını kabul eder.

Allah tevbe edip, doğru olana yönelenlere karşı çok merhametli, şefkatli ve bağışlayıcıdır.

Ey Peygamber! Sen böylelerine de ki: “Allah yapıp ettiklerinizi görüyor. Siz de O’nun davetinin yaşanması uğrunda mallarınızla, canlarınızla elinizden gelen gayreti ortaya koyun. Unutmayın ki sonunda hepimiz Allah’ın huzuruna çıkarılacağız, yaptıklarımız bizlere bildirilecek ve hak ettiğimiz karşılıklar verilecek.”

Bir de mü’min olduklarını söyledikleri halde, saldırgan müşrik ve kâfirlerle savaşmak için çağırıldıklarında, münafıkların fitne ve fesatlarına kapılarak savaşa katılmayan, sonradan yaptıklarına pişman olup tevbe ederek doğruya yönelenler var. Onlarla ilgili hükmü verecek olan Allah’tır. Allah dilerse tevbelerini kabul eder, dilerse de azap eder. Her şeyin iç yüzünü bilen yalnızca Allah’tır.

Ey mü’minler! Münafıkların bir kısmı da mü’minlere zarar vermek, şirki ve küfrü yaymak, Müslümanlar arasında bozgunculuk çıkarmak, müşrik ve kâfirler hesabına casusluk yapmak amacıyla bir mescit yaptılar. Gerçek amaçlarını gizlemek için de “Biz burayı daha rahat namaz kılınsın ve insanlar burada İslâm’a davet edilsin diye yaptık” diye yeminler ederler fakat Allah onların yalan söylediklerinin şahididir.

Ey Peygamber! Sakın o tuzak mescidine adımını atma! İlk gününden itibaren Allah korkusu temeli üzerine kurulan mescit, içinde namaz kılınmaya daha layık bir mekândır. Orada günahlardan arınmayı dileyen kimseler vardır. Allah günahlardan arınanları sever.

Bu mescitleri insanları şirkten ve küfürden temizlemek isteyenler inşa ederler. Allah gönülden kendisine yönelen ve temizlenmek isteyenleri sever.

Elbette ki insana yaratılışının sebebini öğretmek ve ona uygun hayat nizam ve ahlakı ile yaşamaya davet amacı ile yapılan mescitlerle, münafıkların mü’minlere tuzaklar kurmak üzere yaptıkları mescitler bir olmaz.

Münafıkların yaptıkları mescitler, binasını uçurumun kenarına yapan ve onunla birlikte cehenneme yuvarlanacak olanın yaptığına benzer. Allah böylesi nankör ve zalimleri emellerine kavuşturmaz.

Bu yaptıkları ihanet ve nankörlük ölüp gidecekleri vakte kadar, kalplerinde devamlı bir huzursuzluk, bir sıkıntı kaynağı olarak içlerini kemirmekten başka hiçbir işe de yaramayacak. Allah’ın açıkladığı bu gerçeklerden alınacak dersler vardır.

Allah her şeyin iç yüzünü, özünü bilen ve her hükmünde mutlak isabetli olandır.

Allah’ın daveti olan hayat nizamını yaşamak uğrunda canları ve malları ile savaşırken ölen ve öldüren mü’minlerden Allah canlarını ve mallarını cennet karşılığında satın almıştır. Bu söz Allah’ın Tevrat’ta, İncil’de ve Kur’an’da da gerçekleştirmeyi vaat ettiği sözüdür. Vaadini yerine getirmek ve sözünde durmak bakımından Allah’tan daha sadık kim olabilir?

Ey mü’minler! Allah’la yaptığınız bu alışverişten dolayı sevinin; işte asıl kazanç, büyük başarı ve mutluluk budur.

Bu mü’minler, tevbe ettikleri günahlara geri dönmezler, Allah’a gönülden teslim olur, O’ndan başkasını Rab ve ilah edinmezler. Yaratılışlarının sebebi olan hayat tarzından başkası ile yaşamayı kabul etmezler, bu uğurda malları ve canları ile cihat ederek, iyiliği emredip, kötülüğü nehyetmek peşinde koşarlar. Yalnız Allah’ı yüceltip överler, namazlarını kılar, oruçlarını tutar, Allah’ın belirlediği sınırlar içinde yaşamak için ellerinden gelen çabayı gösterirler. İşte tüm bu güzelliklerden dolayı Allah da onları cennetle müjdelemiştir.

Müşrik, kâfir ve münafık olarak yaşayıp da, bundan tevbe edip vazgeçmeden öldükleri açıkça bilinen kimseler, mü’minlerin yakınları da olsa onlar için Allah’tan bağışlanma dilemek, Peygamber’e de, mü’minlere de yakışmaz.

İbrahim’in müşrik babasını, Allah’ın bağışlaması için yaptığı duasına gelince... İbrahim bu duayı Allah henüz bu hükmü açıklamamışken, babası için kendi kendine verdiği bir sözden dolayı yapmıştır fakat bu hüküm kendisine bildirilince hemen bu sözünden dolayı tevbe edip, duasından vazgeçmiştir. İbrahim çok yufka yürekli, ince ruhlu birisiydi.

Allah bir topluluğa, doğru yolu açıklayıp bu konudaki sorumluluklarını bildirmeden, onları müşrik, kâfir ve münafık olmakla suçlayıp cezalandırmaz.

Allah kimi ne ile sorumlu tutup ne ile suçlayacağını en iyi bilendir.

Göklerin ve yerin arasında ve içinde ne varsa hepsinin yaratıcısı, nizamlarının kurucusu, yasalarının yapıcısı, yaşatmaya ve öldürmeye de hükmedicisi yalnızca Allah’tır ve O’ndan başka gerçek ilah yoktur.

Allah, Peygamber’e, savaşa katılmamak için mazeret beyan edenlerin gerçek durumlarını araştırmadan onlara izin vermesinin doğru olmadığını bildirdi. Bunun üzerine tevbe eden Peygamber’in de tevbesini kabul etti.

Allah, ayrıca münafıkların fitne ve fesatlarına kapılıp, savaş için çıkılan sefere katılmayan kararsızların içinden tevbe edip doğruya yönelenlerin de tevbelerini kabul etti. Allah, yanlışlarından doğru olana samimiyetle dönenlerin tevbelerini kabul eder. Çünkü Allah mü’min kullarına karşı çok merhametli, şefkatli ve bağışlayıcıdır.

Bir de iman ettiklerini söylemelerine rağmen ve bu uğurda savaşa katılmalarını engelleyen bir mazeretleri de olmadığı halde, imanlarının zayıflığı sebebi ile savaşa katılmayan ve bunun pişmanlığı ile âdeta yeryüzü kendilerine dar gelen, yürekten tevbe edip bağışlanma dileyen o üç kişinin de tevbesini kabul etti. Allah, kendisine yürekten yönelenlerin tevbesini kabul eder.

Ey iman edenler! Allah’a karşı sorumluluklarınızı bilinçle yerine getirin. Allah’a ve Rasûlüne verdiğiniz sözlere sadık kalın ve doğru olanlarla beraber olun.

Gerek Peygamber’in yaşadığı şehirdeki mü’minlere, gerekse çevresinde yaşamakta olan iman etmiş bedevilere savaş için sefere çıkan Peygamber’e katılmaktan kaçınmak ve kendi canlarını Peygamber’in canından aziz görmek yakışmaz. Çünkü onların Allah yolunda attıkları her adım, bu uğurda katlandıkları yorgunluk, açlık, susuzluk, müşrik ve kâfirlere karşı direnişleri, kazandıkları zaferler ve düşman eliyle başlarına gelenler, mü’minlerin hanelerine kazanç olarak yazılacaktır. Allah imanlarının gereklerini yerine getirenleri mükâfatların en güzeline kavuşturacaktır.

Onların Allah yolunda yaptıkları az ya da çok harcamaları, vadileri, tepeleri aşarak katlandıkları zorluklar, çektikleri sıkıntıların hepsi kazanç olarak amel defterlerine yazılmaktadır. Allah onları yaptıklarının kat kat fazlasıyla ödüllendirip, nimetlerin en güzelleri ile yaşatacaktır.

Savaş zamanı mü’minlerin hep birden sefere çıkmaları doğru olmaz. Her kabileden belirlenecek bazı kimselerin şehirde kalmaları, seferden dönecek ve çevreden gelecek olanlara Allah’ın davetinin esaslarını öğretmeleri gerekir. Böylece İslâm’ın insanlara ulaştırılması da devam etmiş olur.

Ey iman edenler! Öncelikle yakınınızda, sizin için tehlike oluşturan saldırgan müşrik ve kâfir düşmanlarınızla savaşın, onlar sizin inancınıza olan bağlılığınız ve imanınızın gücünü görüp anlasın.

Unutmayın ki Allah, bildirdiği hükümlerine karşı sorumluluklarını bilinçle yerine getirenlerle beraberdir.

Allah katından ne zaman bir âyet indirilse, bunu duyan müşrik, kâfir ve münafıklardan birileri, mü’minlere alaycı bir tavırla hemen şöyle derler: “Şimdi bu hanginizin imanını artırdı!?”

Şüphesiz Allah katından indirilen her âyet, Allah’a yürekten iman etmiş olan mü’minlerin imanlarını daha da artırır, pekiştirir ve onları sevindirir. Bu âyetler, kalplerinde şek, şüphe ve nifak hastalığı olan münafıklarla, müşrik ve kâfirlerin ise imansızlıklarını daha da artırır. Onlar da bataklıklarında pislik içinde ölüp giderler. Bu kimseler, her yıl birkaç kere başlarına gelen musibetlerle uyarılıp denendiklerini de düşünemiyor ve buna rağmen ders çıkarıp tevbe etmeye yönelmiyorlar.

Münafıklar, Peygamber’in meclisinde iken, münafıklarla ilgili bir sûre okunduğunda birbirlerine bakıp, “Bizim iç yüzümüzü birileri haber verdi de onun için mi bizimle ilgili şeyler bildiriliyor?” der gibi birbirlerine kaş göz işaretleri yapıp sinsice oradan uzaklaşırlar ve kendi kendilerine, “Acaba konuştuklarımızı aramızdan biri mi bunlara söyledi?” diye de sorarlar.

Allah, herkesin gizlediklerini de, açığa vurduklarını da bilendir. Münafıklıkta inatla direnmeleri sebebi ile de Allah onların kalplerini gerçeğe karşı mühürlemiştir.

Size içinizden yaratılış sebebiniz olan hayatı nasıl yaşamanız gerektiğini tebliğ eden bir peygamber gelmiştir. Onun davetinden yüz çevirmeniz sebebi ile başınıza gelecek sıkıntı, Peygamber’e çok ağır gelir. O sizin üzerinize titremektedir, mü’minlere karşı çok şefkatli ve merhametlidir.

Ey Peygamber! Senin bunca cehd, gayret ve arzuna rağmen müşrik, kâfir ve münafıklar davet olundukları İslami hayat nizamından inatla yüz çevirmeye devam ederlerse, sen onlara de ki: “Allah bana yeter, O’ndan başka gerçek ilah yoktur. Ben yalnız O’na güvenir ve yalnızca O’na sığınırım. O, âlemlerin ve yüce hükümranlık makamının Rabbidir (sahibidir), yarattıkları üzerinde nizam kurmak, yasa yapmak yalnızca O’nun hakkıdır.”