Yâsîn Sûresi - Mustafa Çevik Meali (Ayetler Konu Bütünlüğü İçinde)

Ey insanoğlu! Yaratılışının sebebini apaçık bildirmekte olan hikmetli Kur’an’a andolsun ki, Muhammed insanları dosdoğru yola davet eden bir peygamberdir.

Bu Kur’an; kâinatın yaratıcısı Azîz, Rahmân ve Rahîm olan Allah tarafından, bir süredir ataları uyarılmamış olan kavmin uyarılması için gönderilmiştir.

Allah adına, Peygamber’in Kur’an ile yapmakta olduğu davete inatla karşı çıkıp müşrik kalmakta direnenler için, Allah’ın azap sözü mutlaka gerçekleşecektir.

Böylelerinin Allah’ın davetine boyun eğmemek için sanki boyunlarına demirden tasmalar geçirilmiş, yahut gerçeği görmemeleri için önlerine ve arkalarına setler çekilmiş ya da gözlerine perdeler inmiş de göremez olmuşlar. Bunları ne kadar uyarsan da fark etmez, iman etmezler.

Ey Peygamber! Sen ancak, niçin yaratılmış olduklarını ve nasıl yaşamaları gerektiğini düşünen, onun arayışı içinde olan, samimiyetle ve bu maksatla Allah’a yönelip bunun cevabını bulmaya çalışanları uyarabilirsin. Bu kimselere Rablerine karşı sorumluluklarını yerine getirmeleri halinde mükâfatlandırılacaklarını müjdele.

Biz, elbette öldükten sonra sizi dirilteceğiz. Hepinizin önden gönderdiklerinizin ve arkada bıraktıklarınızın hesabını göreceğiz. Her insanın yapıp ettiklerinin kayıtları tutulmuştur.

Sen onlara kendilerine peygamber gönderdiğimiz şu şehir halkının kıssasını anlat. Bir zamanlar o şehrin halkına iki elçi göndermiş ve onları da yaratılışlarının sebebi olan nizam ve ahlak ile yaşamaya davet etmiştik ama onlar her iki elçiyi de reddettiler. Bunun üzerine bir üçüncüyü de onlara destek için gönderdik. Üçü de Allah’ın elçileri olduklarını bildirmelerine rağmen o şehrin halkı onlara dedi ki: “Sizler de bizim gibi birer insansınız. Rahman olan Allah size hiçbir şey indirmedi. Sizler birer yalancısınız.”

Bunun üzerine elçiler şöyle cevap verdiler: “Rabbimiz biliyor ki biz gerçekten size gönderilen elçileriz. Bizim görevimiz, Allah’ın âyetleriyle yaratılış sebebiniz olan hayat nizamını size açıkça tebliğ etmektir.”

Halk da şöyle karşılık verdi: “Bize uğursuzluk getirdiniz. Şayet bizim hayat tarzımızı değiştirmeye kalkmaktan vazgeçmezseniz, sizi öldüresiye taşa tutar, hakaretler eder ve canınızı yakarız.” Elçiler de dönüp onlara dediler ki: “Sizin uğursuzluğunuz, seçmiş olduğunuz hayat tarzınızdan kaynaklanıyor. Sizi doğru olana davet edip, öğüt vererek uyardığımız için mi bizi suçluyorsunuz? Maalesef siz haddi aşıp azgınlaşmış nankör bir topluluksunuz.”

Peygamberlerle topluluk arasında bunlar konuşulurken, şehrin bir ucundan bir adam koşarak geldi ve kavmine, “Ey kavmim! Sizden hiçbir karşılık beklemeyen bu insanların Allah adına yaptıkları çağrıya uyun! Zira bunlar sizi doğru olana çağırıyorlar ve kendileri de doğru yol üzerindeler. Hem ben, beni de sizi de yaratıp bunca nimetlerle donatan Allah’a ne diye kulluk etmeyi kabul etmeyeceğim? İyi bilin ki hepimiz dünya hayatımızdaki yaşayış biçimimizden, Allah’a hesap vermek üzere diriltilip huzurunda toplanacağız. Ey kavmim! Bu gerçek ortada dururken, ben Rabbimi bırakıp da başka ilahlar edinip onların nizamlarına uyamam.

Rahman olan Allah bana bir zarar vermek isterse, o sizin Rab ve ilah edindikleriniz bana asla yardım (şefaat) edemez ve Allah’ın elinden de beni kurtaramaz. Ey kavmim! Ben, hepimizin Rabbi olan Allah’ın davetine iman ederek yalnız O’nu ilah edindim. Siz de bunun şahitleri olun.” dedi.

Bunun üzerine kavmi onu öldürmeye karar verdi, Rabbi de ona “Gir cennetime.” diyerek cennet müjdesini verdi. O da, “Rabbimin beni bağışladığını ve ödüllendirdiğini keşke kavmim de anlayabilseydi.” diye sızlandı.

O mü’minin öldürülmesinin ardından, onların üzerine gökten bir ordu indirmedik. Yalnızca korkunç bir ses ile helak olup gittiler.

Yazıklar olsun şu insanlara ki, ne zaman kendilerini yaratılış sebepleri olan hayatı yaşamaya davet eden bir elçi gelse, hemen onu yalanlayıp alaya alırlar.

Böyle davranmakta ısrarla direnenler, kendilerinden öncekilerin nasıl helak edildiklerini hiç düşünüp de ibret almazlar mı? Onlar da, onlardan önceki ve sonrakiler de zamanı gelince hesap vermek üzere huzurumuza getirilecekler.

Ey insanlar! Ölü toprağı yağmur ile diriltip ondan çıkardığımız ekinleri, hurmalıkları, üzüm bağlarını ve daha nicelerini bahçeler içinde çıkardığımız su gözelerini görüp, kendi ellerinizle yaratmadığınız bu nimetlerden yararlanmanıza rağmen Rabbinize şükretmek yerine nankörlük mü edeceksiniz?

Yeryüzündeki tüm bitkileri, insanları ve insanların henüz hiçbir bilgiye sahip olmadıkları şeyleri çifter çifter yaratan Rabbinizin ilmi ve gücü sonsuzdur ve O tek yücedir.

Allah’ın kâinattaki nizamının mükemmel işleyişinin bir delili olan geceden de alınacak dersler vardır. Biz gündüzün ışığını ondan çekip aldığımızda her şey karanlıkta kalıverir.

Güneş ve Ay’ın Allah’ın kurduğu nizamın yasalarının sınırları içinde tayin edilmiş olan yörüngelerinde akıp gitmeleri, düşünen kimselere Allah’ın nizamının mükemmelliğini gösterir. Bu nizamın içinde Ay, belirlenen yörüngesinde akıp giderken, eğik bir hurma dalına benzeyinceye kadar şekil değiştirir. Ne Güneş Ay’a erişebilir ne de gece gündüzün önüne geçebilir. Bunların hepsi bağlı oldukları yasaların sınırları içinde döner dururlar.

Denizlerde kurduğumuz nizam sayesinde, nesillerinizi ve yüklerinizi gemilerle taşımanızda ve benzer araçlar yapma kabiliyetleri ile sizleri yaratmış olmamızda da aklını kullananlar için dersler vardır. Biz dilersek, gemileri de içindekilerle birlikte sulara gömeriz, kimse yardımlarına gelemez ve kimse de buna mani olamaz. Onları yalnız Biz dilediğimiz süreye kadar yaşatırız.

Allah’ın daveti olan İslami hayat nizamı ile yaşamayı inatla reddedenlere, “Dünya ve âhirette sizi azaba uğratacak isyan ve inkârdan sakının! Allah adına yapılmakta olan davete uyun ki, O’nun merhamet, şefkat ve bağışlamasına nail olasınız.” denilip de uyarıldıklarında, yaptıkları tek şey yüz çevirip sırt dönmektir.

Böylelerine, “Allah’ın size verdiği nimetlerden, siz de Allah’ın daveti yolunda sarf edin, muhtaç olanlara da verin.” denildiğinde bunu diyen mü’minlere, “Ne yani, Allah’ın isterse pekâlâ doyuracağı, mal mülk sahibi yapacağı kimseleri biz mi doyuralım? Doğrusu sizler şaşırmışsınız.” derler.

Ayrıca bir de dönüp mü’minlere derler ki: “Söyleyin bakalım şu vaat edilen Son Saat ve hesap zamanı ne zaman gerçekleşecek?” Onlar bunu tartışadursunlar, Rabbinin belirlediği vakit gelip de o belalı günün çığlığı duyulduğunda, ne geriye dönebilecek ne de vasiyette bulunabilecekler. O saatle aniden karşılaşacaklar.

Derken arkasından Sûr’a üfürüldüğünde hepsi birden kabirlerinden çıkarılıp Rablerine doğru koşacaklar, bir yandan da “Eyvah, bizi yattığımız yerden kim, niçin kaldırdı?” diyecek ve sorduklarına da kendileri cevap vererek, “Rahman’ın vaat ettiği işte bu olsa gerek, demek ki peygamberlerin söyledikleri doğruymuş.” diyecekler.

İşte O Gün bunlar olacak. Herkes o sesle diriltilip, hesap vermek üzere Rabbinin huzurunda toplanacak. Hiç kimseye haksızlık yapılmayacak, herkes yaptıklarından ve yapması gerekirken de yapmadıklarından sorumlu tutulacak.

O gün cennet ehli en güzel nimetlere kavuşacak, keyif ve mutluluk içinde kendilerine vaat edilen cennette, vaat edilen eşleri ile birlikte sedirler üstünde huzurlu hayatlarına başlayacaklar. Bu onlara rahmeti sonsuz Rablerinin bir ödülüdür.

Davetinden yüz çevirenlere de Allah şöyle buyuracak: “Ey günahkârlar! Ben size ‘Şeytan sizin düşmanınızdır, sakın ona uymayın yoksa cehennemi hak edersiniz.’ demedim mi? İşte şimdi onunla karşılaştınız. Oysa Rabbinizin davetine uyun ki nankörlerden, zalimlerden, müşriklerden olmayasınız diye de peygamberler ve kitaplar gönderip uyarmıştık. Niçin şeytanın peşine düşenlerin başlarına gelenlerden ibret alıp dersler çıkarmadınız? Aklınızı başınıza almanız gerekmez miydi? İşte şimdi bunun karşılığı olarak hak ettiğiniz cehenneme girin. Size vaat edilen de zaten burası idi.”

O Gün onların mazeretler uydurup sızlanıp yakınmalarının hiçbir önemi yoktur. Çünkü onların ağızları mühürlenecek, elleri konuşacak, ayakları da yaptıklarına şahitlik edecek.

Şayet Biz insanların gerçeği kavrayıp davetimize yönelmelerini istemeseydik, onları gördüklerini ve duyduklarını anlama melekeleri ile yaratmazdık. O zaman da şaşırıp kalırlar, doğruya kavuşamazlardı. Dileseydik onları farklı bir amaç için farklı bir tabiatla yaratırdık.

Ey insanlar! Biz kimin ömrünü uzatırsak, aynı zamanda ona bahşettiğimiz güç ve yeteneklerini, o yaşlandıkça azaltır, eksiltiriz. O halde yaşamakta olduğunuz bu gerçekleri düşünüp de o zamana erişip elden ayaktan düşmeden, Allah adına yapılan davete icabet ederek kurtulanlardan, ödüle layık olanlardan olmaya gayret edin.

Biz Peygamber’e şiir öğretmedik. O, sizi bir şairin sözüne değil, Rabbinizin kitabı ile yaratılışınızın amacı olan hayat nizamı ile yaşamaya davet ediyor. O, Kur’an ile öğüt verip uyaran bir elçidir, şairlik de, şiir söylemek de ona yakışmaz.

Peygamber’in Kur’an ile yaptığı uyarılardan diri olanlar, aklını kullanıp düşünenler yararlanırlar. Kur’an bunun için indirilmiştir.

Hakikati inkâr edenlerin, Allah’ın yaratıp da etinden, sütünden ve gücünden istifade ettirip emirlerine amade kıldığı hayvanlara bakarak O’na şükredip yönelmeleri gerekmez mi? Bütün bunlara rağmen onlar, kendilerine daha fazla yardımları dokunur umuduyla, Allah’tan başkasına tapınırcasına yönelir ve onların hizmetine girerek ilâhlar edinirler.

Artık bu nankör, azgın küstahların sözleri seni üzmesin. Biz onların niyetlerini de açığa vurduklarını da çok iyi biliyoruz.

Kendisini bir damla sudan yaratıp da bunca nimetlerle donattığımız insanın, Bize nankörlük edip başkaldırarak isyan etmeye kalkmasını yanına bırakır mıyız? Oturup da nasıl ve niçin yaratıldığına bir bakıp, nasıl yaşaması gerektiğini düşüneceğine bir de kalkmış, “Çürüyüp toprağa karışan kemiklere kim can verip de onları yeniden diriltecekmiş?” diyor. O müşrik ve kâfire de ki: “Onları ilkin kim yarattıysa, günü gelince de yine O diriltecek.” Allah’ın ilmi ve gücü dilediği her şeyi yaratmaya yeter, O’nun ilminin sınırı yoktur.

Yemyeşil ağaçtan sizin için ateş çıkaran Allah’tır, siz ondan yararlanırsınız.

Gökleri ve yeri yaratan Allah’ın ilmi ve kudreti elbette ki onlar gibisini yeniden yaratmaya yeter. O, her şeyin bilgisine sahip tek yaratıcıdır.

Allah, o eşsiz yaratma ilmi ve gücü ile bir şeyi yaratmayı dilediğinde ona sadece “ol” der ve o da hemen oluş sürecine girer ve olur.

Yarattıkları üzerinde mutlak hüküm ve hükümranlık yetkisi, yalnızca Yüce Allah’a aittir ve sonunda siz de O’na döndürüleceksiniz.