Ra’d Sûresi - Mustafa Çevik Meali (Ayetler Konu Bütünlüğü İçinde)

Elif. Lam. Mim. Ra. Allah Kur’an’ın âyetlerini size, konuşup, yazışıp anlaştığınız dilinizi oluşturan “Elif. Lam. Mim. Ra” gibi harflerden meydana gelen sözlerle indirmektedir, yine de insanların birçoğu apaçık bildirilen gerçekleri anlamak ve inanmak istemiyorlar.

Allah şu gördüğünüz gökleri, altında direkler olmadan, sınırsız ilmiyle inşa etmiş ve yarattıklarının hepsinin nizamlarını kurup hükümlerine tabi kılıp, üzerlerinde hükümranlığını kurmuştur.

Her biri kendi yasasına bağlı olarak belli bir süreye kadar yörüngesinde akıp giden Güneş’i ve Ay’ı da sizin hizmetinize sunmuştur. Allah bu âyetleriyle kurduğu nizamların mükemmelliğini görüp anlayasınız, âhirette de huzuruna çıkarılacağınızı unutmayasınız diye açıklamaktadır. Allah’ın yarattıklarında O’nun sınırsız kudretini gösteren deliller vardır.

Yeryüzünü yaratıp donatan, orada sağlam dağlar ve aralarında vadiler oluşturup nehirler akıtan, her türlü bitkiden de dişili erkekli iki cins yaratıp gündüzü geceyle örten de Allah’tır. Bütün bunlarda aklını kullanıp, düşünenler için O’nun ilminin, kudretinin delilleri ve mesajları vardır.

Yeryüzünde birbirine yakın ve fakat birbirinden farklı özelliklerde yarattığımız kara parçaları vardır. Aynı su ile sulandıkları halde kiminde üzüm bağları, kiminde hububat tarlaları, kiminde aynı kökten çıktığı halde çatal çatal çıkan, kiminde de aynı kökten tek bir gövdede yükselen hurma ağaçları yetişir. Biz onların her birini muhtelif renklerde, farklı şekil ve lezzetlerde yarattık.

Elbette bunları görüp aklını kullananlar, Allah’ın ilminin ve kudretinin yüceliğini düşünüp davetinin önemini ve değerini kavrarlar.

Ey Peygamber! Böylesine apaçık gerçekler önlerinde durmasına rağmen, müşriklerin Allah’ın davetinden yüz çevirmelerine şaşırıyorsun. Fakat asıl şaşılacak şey, onların “Demek biz, ölüp de toprak olduktan sonra tekrar diriltilip hesap mı verecekmişiz?” demeleridir.

Bunu söyleyenler, Rablerinin ilmine ve kudretine karşı gözlerini kapayıp kulaklarını tıkayan ve O’nun verdiği nimetlerle yaşayıp nankörlük edenlerdir. İşte bu tutumlarını devam ettirerek dünya hayatlarını tamamlayanlar, âhirette boyunlarına bukağı denilen halkalar takılarak ebedî kalacakları cehenneme sürüklenecekler.

Ey Peygamber! Hakikati inkâra şartlanmış olanlar, kendilerini yaratıp bunca nimetlerle donatan Allah adına yaptığın daveti kabul etmedikleri gibi bir de kalkmış “Bizi uyarıp tehdit ettiğin azap bir an önce gelsin de görelim” diyorlar ve Allah’ın doğruya yönelmeleri için kendilerine tanıdığı zamanın kıymetini bilmiyorlar. Oysa kendilerinden önce ibret alınması gereken nice müşrik ve kâfir toplumları Allah azabı ile helak etti.

Hakikati inkâr edenler diyorlar ki: “Muhammed gerçekten peygamberse, ona Rabbinden bir mucize verilmeli değil miydi?”

Ey Peygamber! Sen insanları yalnızca Allah’ın ilahlığına iman etmeye ve yaratılışlarının sebebi olan hayat nizamı ile yaşamaya davet eden, uyarıcı bir elçisin.

Allah her topluma yaratılış sebebine uygun yaşamaya davet eden bir elçi göndermiştir.

Her dişinin karnındakini yaratan, cinsiyetini belirleyen, dünyaya gelmesi ya da gelmemesi ile ilgili gereken yasalarını koyan Allah, her yarattığını bir ölçü ve bir amaca matuf olarak yaratmıştır.

Allah, insan idrakinin dışında olan bilinmeyenleri de yaratan ve yarattıklarını görüp gözetleyendir.

İnsanın içinde gizledikleri ya da açığa vurdukları da Allah için birdir, çünkü Allah bunların hepsini bilir. Gecenin zifiri karanlığında, gündüzün aydınlığında nerede ve ne zaman ne yaparsanız Allah onu bilir, herkesin yaptıklarını O’nun emriyle izleyip, en ince ayrıntılarına kadar kaydeden görevli melekleri vardır.

Gerçek şu ki, bir toplum, ya da bir insan, kendi iç dünyasında olanlarla birlikte, davranışlarını da değiştirmedikçe, Allah da onların durumunu değiştirmez ve Allah azabı hak eden bir toplumu ya da bir kimseyi cezalandırmak isterse de buna hiçbir güç engel olamaz.

Allah size şimşekle korkuyu, ardından da yağmuru göndererek, korkuyu ve ümidi bir arada dengeli yaşamanızı, cehennem korkusu ile cennet nimetlerini aklınızdan çıkarmamanızı öğütlüyor.

Gök gürültüsü de Allah’ın sınırsız kudretinin ve yüceliğinin delillerindendir. Allah yıldırımları emri ile dilediği yöne yönlendirir ve dilediği yere, dilediğinin de üstüne düşürür. Melekler bu görevleri Allah’ın emri ile kusursuz olarak yerine getirirler. Gerçeği inkâra kendilerini şartlandırmış olanlar görüp duydukları, yaşadıkları bütün bu gerçekleri umursamaz, sırtlarını dönerler.

Yalnız Allah’a kulluk edip ve yalnız O’na dua edip yardım dileyin. Allah’tan başkasına dua edip yardım isteyenlerin durumu, tıpkı ellerini suya doğru açıp suyun ağzına gelmesini bekleyen kimsenin durumuna benzer; böyle yapmakla da su asla ağzına gelmez.

İşte müşriklerin duası tıpkı ellerini suya doğru açıp suyun ağızlarına gelmesini bekleyenlerin duası gibidir. Dua edip yardım dilediklerinde dualarına karşılık verilmez, onların dualarının Allah’ın yanında hiçbir değeri yoktur.

Ey insanlar! Size ne oluyor da, Allah’ın göklerde ve yerde yarattıkları, gölgelerine varıncaya kadar sabah akşam O’nun oluşturduğu mükemmel nizam ve yasaların sınırları içinde hareket ederken, sizler davet edildiğiniz nizam ile ahlakın sınırları içinde yaşamaktan kaçınıyorsunuz?

Ey Peygamber! İnsanlara “Göklerin, yerin ve arasında olanların yaratıcısı ve Rabbi (sahibi) kimdir?” diye sorsan, elbette ki “Allah’tır” diyecekler. O zaman da onlara de ki: “O halde nasıl oluyor da, yarattıklarını kurduğu nizamla böyle mükemmel bir biçimde yöneten Allah’ın davetine sırt dönüp sizin gibi yaratılmış kimselerin davetine yöneliyorsunuz?” De ki: “Hiç görenle görmeyen, karanlıkla aydınlık bir olur mu? O peşine düştüklerinizin, Allah gibi yaratmaya ve yönetmeye ilmi ve kudretleri yeter mi? Şüphesiz yarattıklarını yönetme hakkı yalnızca Allah’a aittir ve O’ndan başka gerçek Rab ve ilah yoktur. Allah hiç kimseye kulları üzerinde nizam kurma, hükümler koyma yetkisi vermemiştir. Bu yetki yalnızca Allah’ın inhisarındadır.” O’nun her şeye gücü yeter.

Allah gökten yağmuru indirip de, dere yataklarını doldurup taşırdığında, akan suyun üzerindeki çer çöp ve köpükler suyla birlikte sürüklenip, yok olup giderler. Tıpkı insanların süs eşyaları yapmak için ateşte erittikleri madenlerin üzerinde oluşan köpük tortusunun, maden cevherinden ayrılıp yok olduğu gibi... İşte Allah insana hak ile bâtılı böyle bir misalle açıklar. Allah’ın insanı davet ettiği hayat nizamının kuralları asla yok olmayan, sapasağlam ve hiç bozulmayan cevher gibidir.

Rablerinin davetine iman edip, ona göre yaşamak ve onu yaşatmak için ellerinden gelen gayreti gösterenler için en güzel mükâfatlar vardır.

O’na sırt dönenler ise yeryüzündeki bütün servetlere hatta onun iki katına da sahip olsalar, hepsini ve daha fazlasını cehennemdeki korkunç azaptan kurtulmak için fidye olarak hemen vermeye razı olurlardı.

İşte Allah’ın davetine sırt dönenleri ebedî kalacakları cehennem böylesi bir azap için beklemektedir.

Ey Peygamber! Kur’an ile davet edilen hayatı yaşamaya çalışan kimseyle, bu gerçeğe gözünü kapayıp kulağını tıkayan ve sırt dönen kimse bir olur mu? Bunu ancak temiz akıl sahipleri düşünüp anlarlar. Onlar Allah’a iman ederek verdikleri sözlerinde dururlar.

İşte böyleleri Allah’ın birleştirilmesini emrettiği Allah, Rab ve ilah bütünlüğünü kurar (yaratan sahip ve yöneten), bu bütünlüğü birbirinden ayırıp tevhidi bozmazlar. Allah’ın daveti olan hayat nizamından kopuk yaşamanın âhiretteki azabından da korkarlar. Ayrıca bu mü’minler, Allah’ın rızasına uygun yaşamak ve onu yaşatmak uğrunda karşılaştıkları sıkıntılara karşı imanlarından taviz vermeden direnir, namazlarını titizlikle kılar, Allah’ın kendilerine rızık olarak verdiklerinden gizli ve açık O’nun yolunda harcar, kötülükleri iyilikle ortadan kaldırırlar. İşte bunlar ödüllendirilerek mutlu sona kavuşacaklar ve Adn cennetlerinde dünya hayatlarında kendileri gibi Allah’ın davetine uygun yaşamış olan anaları babaları, kardeşleri, eşleri ve çocukları ile birlikte olacaklar. Âhirette görevli melekler yanlarına gelerek onlara: “Selam olsun sizlere! Allah’ın davetini yaşamak ve yaşatmak uğrunda gösterdiğiniz gayretin sonucu olarak güven, huzur ve mutluluk içinde yaşamak üzere cennete girin ve nimetlerinden yararlanın” diyecekler.

Allah’ın fıtratlarına yaratılışlarının sebebini düşünme ve ona uygun olan hayat nizamını idrak etme melekeleri yerleştirdiği halde, yarattığı insanlardan birçoğu Allah’la yaratılışından gelen bağlarını koparır. Birleştirilmesini emrettiği Allah, Rab, ilah bütünlüğünü bozar. Böylece yeryüzünde fitne ve fesat çıkarır, yozlaşma ve çürümeye sebep olurlar. Böyle kimseler ile bunlara uyanlar, Allah’ın lanetine uğrayıp cehennem azabına mahkûm olacaklardır.

Birçok insan da kendilerine bahşedilen nimetlerle imtihan edildiklerinin bildirilmesine rağmen öğüt ve uyarılara aldırış etmez, nankörleşir, şımarıp azgınlaşırlar. Oysa Allah kimine bol kimine de sınırlı olarak bahşettiği nimetlerini kullanış biçimlerinden herkesi hesaba çekecektir.

Dünya hayatının nimetleri ve hazları geçici oyalanmadan ibarettir. Hâlbuki âhiret hayatının nimetleri daimi ve daha hayırlıdır.

Ey Muhammed! Hakikate karşı gözlerini kapayıp kulağını tıkayanlar da hâlâ senin peygamberliğine inanmak istemiyor ve diyorlar ki: “O peygamberse ona bir mucize verilmeli ve bize de mucizesi ile gelmesi gerekmez miydi?”

Sen onlara de ki: “Siz mucize görmek yerine, davet olunduğunuz gerçeği görüp anlamaya çalışsaydınız, bu sizin için daha hayırlı olurdu.” Allah bu gerçeği görmek, anlamak ve ona uygun yaşamak istemeyip de inatla direnenleri kendi başlarına dalalet içinde bırakır.

Yaratılmasının sebebini bilmek ve ona uygun yaşamak isteyenleri de doğru yoluna iletir, âyetleri ile huzura kavuşturur.

İyi bilin ki kalpler, ancak Allah’a yönelerek huzura kavuşur ve mutmain olur.

Allah’ın insanı yaratma sebebini kavrayıp, davetine iman ederek yaşama gayreti gösterenleri en güzel akıbetler beklemektedir.

Ey Peygamber! Gelip geçmiş her topluma peygamber gönderdiğimiz gibi seni de içinde yaşadığın topluma peygamber olarak gönderdik. Sen de sana vahyettiğimiz Kur’an’la, onları yaratılışlarının sebebi olan hayatı yaşamaya davet et ve onlara de ki: “Benim Rabbim yalnızca Allah’tır ve O’ndan başka gerçek ilah yoktur. Ben yalnız O’na güvenip O’nun davetine teslim olup yaşamakla emrolundum, sonunda dönüşümüz Allah’a olacaktır.”

Ey Peygamber! Senden kendilerine mucize göstermeni isteyen müşrik ve kâfirler, bu Kur’an ile dağların yürütüldüğünü, yeryüzünün parçalara ayrıldığını, ölülerin diriltilip konuşturulduğunu görselerdi, yine de senin Allah adına yaptığın davete iman edip yönelmezlerdi.

Allah elbette dilediğini yapmaya kâdirdir ve O’nun her şeye gücü yeter. Allah dileseydi bütün insanları iradesiz hidayeti kabule mecbur bırakılmış özellikte yaratırdı.

Oysa Allah, insanları mü’min, münafık, müşrik ve kâfir olmayı seçme, ona göre de yaşama özellikleriyle yaratıp imtihan etmektedir. Mü’minler Allah’ın yasasının bu olduğuna inanır, buna uygun davranırlar. Allah’ın davetini reddederek, kendileri gibi yaratılmış kimselerin icadı hayat nizamları ile yaşamayı seçenler, başlarına bu seçimlerinden dolayı sürekli musibetler, felaketler gelip sıkıntılı bir hayat yaşayacaklarını unutmasınlar. Allah’ın sözü mutlaka yerini bulur ve Allah asla sözünden dönmez.

Ey Peygamber! Hiç şüphen olmasın ki senden önceki peygamberlerin de Allah adına yaptıkları davetler, müşrik ve kâfirler tarafından alay edilerek reddedilmişti. Biz de onlara belki şirk ve küfürlerinden dönerler diye süre tanımıştık, sonunda inatla yanlışlarında direnenleri kıskıvrak yakalayıp cezalandırdık. Böylece alay ve reddetmenin cezasının nasıl olduğunu gördüler.

Göklerde, yerde ve arasında olan her şeyi yaratan, yarattıklarının yapıp ettiklerini görüp gözetleyen Allah ile hiçbir şeyi yaratabilmenin ilmine ve gücüne sahip olmayan, kendisi de yaratılmış olan kimse bir olur mu? Bu gerçek apaçık ortada dururken, müşrik ve kâfirler Allah’la birlikte başka ilahlar edinerek O’na ortaklar koşmaktan geri durmuyorlar.

Sen onlara de ki: “Siz o ilah edindiğiniz kimselere istediğiniz isimleri verip, istediğiniz unvanları yakıştırın. Yoksa Allah’ın yarattığı insanların içinde, kendilerine ilahlık yetkisi verdiği ortakları var da Allah böyle bir şey olduğunu bilmiyor mu? Bunlar sizin aslı olmayan boş kurgularınızdan, uydurmalarınızdan başka bir şey değildir.” Şeytan, bu müşrik ve nankörlere yaşadıkları çirkin hayatı sevimli ve güzel göstermekte, onlar da fıtratlarına uygun olan nizam ile ahlakı yaşamaktan sapmaktalar. Böylelerini doğru olana ne kadar çağırsan da kulaklarını tıkayıp duymak istemezler.

Bunlar için dünya hayatlarında da azap vardır fakat âhiretteki azapları çok daha şiddetlidir ve Allah’ın azabından onları hiç kimse kurtaramaz.

Allah’ın daveti olan hayatı yaşamak uğrunda canla başla gayret edenler için vadettiği cennet ise içlerinden ırmaklar akan, üzerlerindeki meyveleri hiç eksilmeyen, çeşit çeşit ağaçların bulunduğu, gölgelerinden doya doya yararlanıldığı bahçelerdir. Davetine iman edip, Peygamberini izleyenlerin varacağı yer işte böyledir. Gerçeği inkâr edenlerin varacakları yer ise cehennem olacaktır.

Ey Peygamber! Kitap ehlinden bazıları da, sana indirdiğimiz Kur’an ile davet edildiklerinden mü’minler gibi mutluluk duyar, ona iman edip, mü’min olmayı seçerler. Fakat birçoğu da, Allah’ın âyetlerinden hoşlanmayıp yüz çevirirler.

Sen onlara de ki: “Ben insanları Allah’ın davetine uymaya ve böylece O’na kulluk etmeye çağırmakla emrolundum. Sonunda dönüşünüz O’na olacak ve yaşayış biçiminizden hesaba çekileceksiniz.”

Biz âyetlerimizi, Arapça harflerden oluşan kelimelerle indirdik.

Sana Kur’an ile gelen bu bilgiden sonra başkalarının isteklerine boyun eğersen, seni Allah’ın azabından kurtaracak ne bir dost ne de bir yardımcı bulamazsın.

Biz senden önce gönderdiğimiz peygamberlere de eşler ve çocuklar vermiştik. Sen de onlar gibi Allah’ın bir kulu ve elçisisin. Kendiliğinden mucize oluşturup da kimseye gösteremezsin, mucizeleri yaratmaya ve göstermeye karar verecek olan yalnızca Allah’tır. Allah hangi toplumu nasıl ve ne ile yaratılış sebebini yaşamaya davet edeceğini en iyi bilendir. Allah dilediği toplumun önüne mucizeler koyar, dilediği toplumdan da bunları kaldırır. Hangi toplumun ne ile uyarılması gerektiğine hükmetmek Allah’a aittir ve Kitapların aslı O’nun yanındadır.

Biz müşrik ve kâfirleri uyardığımız azabın bir kısmını sana bu dünyada göstersek yahut seni bundan önce öldürsek de, senin için fark etmez. Çünkü senin görevin, hayatta olduğun sürece, Allah’ın insanları yaratmasının sebebi olan nizam ve ahlak ile yaşamaya davet etmektir. Hesabı görmek ise yalnızca Bize aittir.

İnsanlar kurduğumuz nizam ve koyduğumuz yasalarımız gereği yeryüzünde yarattıklarımızın ömründen her an eksilttiğimizi ve sonlarına yaklaştırdığımızı görüp düşünmüyorlar mı?

Allah kulları üzerinde kendisinden başka hükümler koymaya kalkanların ve bu hükümlere razı olup uyanların hesabını çabuk görür ve hak ettikleri cezalarını da verir.

Bunlardan önce yaşamış olanlar da Allah’ın peygamberlerine tuzaklar kurup davetinin önünü kesmek istediler. Oysa Allah kurdukları bütün tuzakları görüp bilmekteydi ve onların tuzaklarının hepsini de bozdu. Allah herkesin ne yaptığını ve neyi hak edip neye layık olduğunu en iyi bilendir. Sınırlarını Allah’ın belirlediği bir hayatı inkâra şartlanmış olanlar sonunda kimin kazançlı çıkacağını görecekler.

Onlar hâlâ sana “Sen Allah tarafından peygamber olarak seçilmiş, görevlendirilmiş biri değilsin” diyorlar.

Sen onlara de ki: “Benimle sizin aranızda şahit olarak Allah yeter; bir de bu ilahi kelamı gerçekten anlayan kimseler!”