Mâide Sûresi - Mustafa Çevik Meali (Ayetler Konu Bütünlüğü İçinde)

Ey iman edenler! Yalnız Allah’ı ilah edinerek O’nun daveti olan hayat nizamını yaşamak üzere, “La ilahe illallah” demek suretiyle Allah’a verdiğiniz sözünüzün gereklerini yerine getirin ve insanlarla yaptığınız anlaşmalara da bağlı kalın.

Size yenilmesinin haram olduğu bildirilen hayvanların etleri dışındaki hayvanların etleri helal kılındı. Ancak hac ya da umre için ihrama büründüğünüzde, ihramdan çıkıncaya kadar helal olan hayvanları da avlamanız haram kılınmıştır. Helal ve haramın sınırlarını belirlemek hakkı yalnızca Allah’a aittir.

Ey iman edenler! Allah’ın hac için belirlediği sembollere, mekânlara, haram aylara, Allah için kurban edilmek üzere gerdanlıklarla süslenmiş hayvanlara ve Rablerinin rızasını aramak için Kâbe’ye gelen kimselere saygısızlık etmeyin. Hac ibadetinizi tamamlayıp ihramdan çıktıktan sonra avlanabilirsiniz.

Geçmişte Kâbe’nin ziyaret edilmesine engel olan müşriklere karşı olan öfkeniz, sizi onlara karşı saldırganlaştırıp aşırıya kaçmanıza sebep olmasın.

İyilik ve takva üzerinde yardımlaşınız; günah ve düşmanlık üzerinde yardımlaşmayın. Allah’a karşı sorumluluklarınızı bilinçle yerine getirin ve Allah’ın cezalandırmasının çok çetin olduğunu da aklınızdan çıkarmayın.

Ey mü’minler! Murdar olarak ölmüş olan hayvan leşi, kan, domuz eti ve Allah’tan başkasının adına kesilen, boğularak ya da dövülerek öldürülen yahut yüksekçe bir yerden düşerek ölen, boynuzlanarak başka bir hayvan tarafından öldürülen hayvanların ve vahşi hayvanlarca parçalanmış hayvanların etleri size haram kılınmıştır. Ancak ölmeden yetişip de üzerine Allah’ın adını anarak kestiğiniz, haram olarak bildirilenlerin dışındaki hayvanların etleri ise helaldir. Putlar adına kesilen her hayvanın eti de size haramdır.

Fal okları, atılan zarlar ve benzeri yollarla kehanetlerde bulunarak geleceğe, geçmişe ait haberler peşinde koşmak, bunlara umut bağlamak boş ve anlamsızdır. Ayrıca bu müşrikçe davranışlar haramdır. Allah’ın yasak hükümlerini çiğnemek doğru yoldan sapmaktır.

“Ey mü’minler! Bugün artık müşrik ve kâfirler, sizin dininizi yok etmekten ve onun yayılmasının önüne geçebileceklerinden ümitlerini kesmişlerdir. Siz de sakın onları gözünüzde büyütmeyin, onlardan korkmayın.

Allah’ın size olan şefkat ve merhametini kaybetmekten korkun. Bugün yaratılış sebebiniz olan dininizle ilgili hükümleri tamamlayıp kemâle erdirdim, size olan nimetimi tamamladım. Allah’a teslim olarak yaşanacak olan dinin adını da İslâm olarak belirledim.”

Her kim yiyecek başka bir şey bulamayıp, açlıktan ölümün eşiğine gelirse, yenilmesi haram olanlardan, kendisini ölümden kurtaracak kadar yiyebilir. Allah böyleleri için çok merhametli, şefkatli ve bağışlayıcıdır.

Ey Peygamber! Mü’minler sana kendileri için hangi yiyeceklerin helal olduğunu ayrıntılı olarak sorup öğrenmek istiyorlar. Onlara de ki: “Haram olarak bildirilenlerin dışında kalan temiz, hoş ve güzel olan yiyecekler size helal kılınmıştır. Allah’ın size verdiği bilgi ve kabiliyetler sayesinde eğittiğiniz avcı hayvanlarınızın yakalayıp size getirdikleri hayvanları da üzerlerine Allah’ın adını anmak suretiyle yemeniz size helal kılındı.

Allah’a karşı sorumluluklarınızı aklınızdan çıkarmadan bilinçle yerine getirin. Allah’tan sakının, doğrusu Allah hesabı çabuk görendir.”

Bugün size haram olanların dışındaki iyi, güzel ve hoşunuza giden temiz yiyeceklerin hepsi helal kılınmıştır. Daha önce kendilerine kitap verilenlerin kestikleri ve pişirdikleri yiyecekler size, sizin yiyecekleriniz de onlara helal kılınmıştır. Mü’min kadınlarla mehirlerini vererek nikâhlanıp evlenmenizin helal olduğu gibi, kitap ehlinden, zina etmeyen, gizli dost tutmayan iffetli kadınlarla mehirlerini vererek nikâhlanıp evlenmek de size helal kılındı.

Kim Allah’ın hükümlerine uymayıp onu reddederse; onun hayır, iyilik ve doğruluk adına yaptıkları boşa gider, âhirette de hüsrana uğrayanlardan olur.

Ey iman edenler! Namaz kılacağınız zaman ellerinizi, yüzünüzü ve dirseklerinize kadar kollarınızı yıkayın, ıslak elinizle başınızı meshedin ve bileklerinize kadar da ayaklarınızı yıkayıp meshedin. Şayet cünüp olmuşsanız, boy abdesti alarak bütün vücudunuzu yıkayıp, temizlenin. Hasta ya da yolculuk yapmaktaysanız yahut küçük veya büyük tuvalet ihtiyacınızı gidermişseniz, eşlerinizle cinsel ilişkiye girmişseniz ve böylesi bir durumda su bulup da temizlenememişseniz o takdirde suya kavuşuncaya kadar temiz bir toprakla ellerinizi, yüzünüzü ve dirseklerinize kadar kollarınızı meshederek teyemmüm abdesti alıp ibadetinizi yapabilirsiniz.

Allah sizi zorda bırakmak, zora sokmak istemez, sizi maddi ve manevi pisliklerden temizleyip tertemiz yapmak ve nimetlerinden yararlanıp şükredenlerden olmanızı ister.

Ey iman edenler! Allah’ın size bahşettiği İslâm nimetini aklınızdan çıkarmayın. Yalnız Allah’ı ilah edinmek üzere “İşittik ve itaat ettik” diyerek verdiğiniz sözü sakın unutmayın ve sözünüzün gereklerini severek, bilinçle yerine getirerek yaşayın. Şüphesiz Allah kalplerde olanları da bilir.

Ey iman edenler! Allah’ın üzerinizdeki hakkının öneminin ve üstünlüğünün bilincinde olarak Allah’ın daveti hayat nizamının inşası için kıyam edip adaleti ayakta tutun. Takvaya en yakın olan da budur.

Bir kimseye ya da bir topluluğa olan öfkeniz, nefretiniz, sizi adaletten ayırıp, haksızlığa yöneltmesin. Allah’ın hükümlerine karşı duyarsız kalmaktan sakının. Allah her şeyden haberdardır.

Allah iman edip, imanlarına yaraşır salih amel işleyenlere karşı çok merhametli, şefkatli ve bağışlayıcıdır.

Peygamber’in Allah adına yaptığı daveti yalan sayıp, ona sırt dönen nankör, müşrik ve kâfirlikte direnenlere, Allah cehennemde şiddetli bir azap hazırlamıştır.

Ey iman edenler! Sizi ortadan kaldırmak için harekete geçen düşman topluluğuna karşı, Allah’ın size yardım ederek onların tuzaklarından ve zulümlerinden kurtardığı o zor günlerinizi unutmayın ve nerede, hangi durumda olursanız olun Allah’ın emir ve yasaklarına karşı duyarlı olun, nimetlerine şükredin, yalnız O’na güvenip O’na dayanın.

Allah, İsrailoğullarından vaktiyle yalnız kendisini Rab ve ilah edineceklerine dair söz almıştı. Onlar da, sözlerinde durmalarını sağlayacak, on iki kabilenin başında bulunan on iki kişi seçmişlerdi. Ardından da Allah, İsrailoğullarına şöyle buyurmuştu: “Şayet Peygamber’e uyar ve ona yardım eder, destek olur, namazı titizlikle kılar, zekâtı severek verir, mallarınızdan Allah’ın daveti yaratılış sebebiniz olan hayat nizamını yaşamak uğrunda harcarsanız, Ben de sizin günahlarınızı bağışlar, içlerinden ırmaklar akan cennetlere yerleştiririm.”

O İsrailoğulları buna uyacaklarına dair Allah’a söz vermelerine rağmen, sözlerinden caydılar, bunun üzerine Allah da onları lanetleyip, kalplerini katılaştırdı.

Onlar kelimelerin anlamlarını da bozup, gerçek maksatlarından (manalarından) koparıp çarpıtıyor, kendilerine gönderilen kitabın içindeki âyetlerin çoğunu çıkarıp, kendi uydurduklarını kitabın içine katıyorlardı. Kitabın içinde kalan çok az da olsa gerçekleri umursamıyor, gereklerini yerine getirmiyorlardı. İşte bu yüzden onların çoğu nankör, hain ve zalimdiler. Onlardan her zaman ihanet görürsün fakat sen onlara aldırış etme, davetine devam et, Allah doğru yolda sebat edenleri sever.

Biz Hıristiyanız diyenlerden de yalnız Allah’ı Rab ve ilah edinip, davetine icabet ederek peygamberlerine uyacaklarına dair söz almıştık. Onlar maalesef İncil ile yapılan öğüt ve uyarılara uymadılar, İncil’in içini boşaltıp uydurdukları anlamsız, boş ve gerçek dışı şeylerle doldurdular. Biz de bu yüzden onları, aralarına Kıyamet Günü’ne kadar sürecek olan kin ve düşmanlıkları ile baş başa bıraktık. Allah âhirette de onları yaptıklarıyla yüzleştirip hak ettikleri azap ile cezalandıracak.

Ey Kitap Ehli! Şimdi size kitaplarınızdan çıkardığınız ve gizlediğiniz gerçekleri açıklayan, elinizdeki Tevrat ve İncil’de pek az da olsa kalmış olan gerçekleri tasdik etmek üzere elçimiz ile birlikte Allah’ın kitabı Kur’an gelmiştir. Allah, dileyeni Peygamber ve kitabı ile karanlıklardan aydınlığa çıkarıp, rızasına uygun olan doğru yoluna ulaştıracak, huzur ve mutluluğa kavuşturacaktır.

“Allah Meryemoğlu Mesih’tir” diyenler kesinlikle küfre sapmış kâfirlerdir. Sen onlara de ki: “Allah, Meryemoğlu İsa’yı, annesi Meryem’i ve yeryüzündeki tüm insanları yok etmek isteseydi, O’na kim mani olabilirdi? Göklerde ve yerde olanların hepsini yaratan, kurduğu nizam ve yasalarla hükmedip, yöneten Allah’tır. O, dilediğini dilediği şekilde yaratır ve O’nun her şeye gücü yeter.”

Yahudiler ve Hıristiyanlar “Bizler Allah’ın çocukları ve sevgili kullarıyız” diyorlar. Onlara de ki: “Peki öyleyse Allah neden yaptıklarınız sebebiyle sizi cezalandırmaktadır? Hayır, bu söyledikleriniz sizin kendi uydurduğunuz kuruntularınızdan başka bir şey değil, siz de tüm insanlar gibi O’nun yarattığı kullardansınız. Sizin düzmece kuruntularınızın Allah katında hiçbir değeri yoktur. O azabı hak edeni cezalandırır, yanlışından tevbe edip bağışlanmaya layık olanı da bağışlar. Göklerde ve yerde olanların mülkü ve mülkü üzerindeki tasarruf hakkı Allah’a aittir. Sonunda hesabı görecek olan da O’dur.”

Ey Kitap Ehli! Peygambersiz geçen bir zamandan sonra “Bize yaratılışımızın sebebini ve ona uygun nasıl yaşamamızı bildiren uyarıcı ve müjdeci bir peygamber gelmedi” demeyesiniz diye sizi öğüt ve uyarılarla doğru yola davet eden elçimiz ve onunla birlikte kitap da gelmiş bulunmaktadır.

Allah ilmiyle her şeyi kuşatan ve her şeye güç yetirendir.

Musa bir zamanlar kavmine şöyle demişti: “Ey kavmim! Allah’ın size verdiği nimetleri bir düşünün. Allah içinizden size peygamberler göndermiş, onların daveti nizam ve ahlaka dayalı devletler kurdurmuş, içinizden hükümdarlar çıkarmıştı ve sizi yeryüzünde başka toplumlara nasip olmayan nimetlere kavuşturmuştu. Ey kavmim! Mısır’dan çıkarılmanızdan sonra, Allah’ın size yurt edinmeniz için gidip yerleşin diyerek lütfettiği mukaddes topraklara gidip yerleşin ve yaratılış sebebiniz olan nizam ve ahlak ile yaşayın. Sakın başka yollara sapmayın, yoksa dünyada da âhirette de kaybedenlerden olursunuz!”

Musa’nın bu söylediklerine karşı kavmi de ona dedi ki: “Ey Musa! O topraklarda güçlü ve zorba bir halk yaşıyor, onlar orada oldukça biz ebediyen o topraklara girmeyiz, ancak onlar oralardan çıkarlarsa biz girebiliriz.”

Bu sırada İsrailoğullarından Allah’a yürekten iman etmiş, bu yüzden de Allah’ın kendilerini cesaretlendirdiği iki yiğit, kavimlerine dedi ki: “Onların üzerine cesaretle ön cepheden kapıdan yürüyelim. Cesaretimiz karşısında orada yaşayan topluluğu şaşkına çevirip mağlup edebiliriz. Gerçekten mü’min iseniz, Allah’a güvenip O’nun emirlerine uymalısınız!” Bunun üzerine İsrailoğulları Musa’ya dönüp dediler ki: “Ey Musa! Onlar orada oldukça bizler seninle oraya gitmeyeceğiz, boşuna uğraşma! Ama sen çok istiyorsan Rabbinle birlikte gidip onlarla savaş, biz bulunduğumuz bu yerden öteye bir adım bile atmayacağız.”

Musa bunun üzerine “Ey Rabbim! Benim sözüm yalnızca kendim ve kardeşim Harun’a geçiyor, artık sen bu sapkın toplumla bizim yollarımızı ayır” diye dua etti.

Allah da Musa’ya şöyle vahyetti: “O halde İsrailoğulları o topraklardan kırk yıl mahrum kalacaklar ve çölde şaşkın şaşkın dolaşıp duracaklar. Ey Musa! Sen de böyle yoldan çıkmış, nankör, küstah ve korkak bir topluluk için üzülme.”

Ey Muhammed! Peygamberliği kendi kavimlerinden birine değil de, Allah’ın sana lütfetmiş olmasını kıskanıp davetini bu yüzden reddeden ve kitap ehlinden olduklarını iddia edenlere Âdem’in iki oğlunun ibret alınması gereken kıssasını anlat.

Hani onlar Allah’a birer kurban sunmuşlardı da, Allah da birinin kurbanını kabul etmiş diğerininkini de kabul etmemişti. Bunun üzerine kurbanı kabul edilmeyen, diğerini kıskanıp ona şöyle demişti: “Andolsun ki seni öldüreceğim.” Kurbanı kabul edilen ise ona şöyle karşılık vermişti: “Allah, ancak kendisine yürekten yönelip samimiyetle bağlanan ve O’na karşı sorumluluklarını bilinçle yerine getirmeye çalışanların kurbanlarını kabul eder. Şayet bu kıskançlıktan ötürü beni öldürmeye kalkarsan kendimi savunacağım fakat seni öldürmeye de çalışmayacağım. Çünkü ben, böylesi bir sebepten dolayı birini öldürmekten Allah’a sığınırım. Eğer sen, beni kıskançlığın sebebi ile öldürmeye muvaffak olursan, şimdiden Rabbimden dilerim ki, önceki günahlarının üstüne beni öldürmenin günahını da yüklenerek cehenneme girenlerden olursun. Çünkü cehennem, Allah’ın zalimler için hazırladığı azap yeridir.” Kardeşinden bunları duymasına rağmen, nefsi ve kıskançlığı onu öldürmeye sevk etti ve sonunda onu öldürdü. Böylece hüsrana uğrayıp kendi kendine yazık edenlerden oldu.

Sonra da kardeşinin cesedini ne yapacağını bilemez halde şaşırıp kaldı. Bunun üzerine Allah ona ne yapacağını göstermek için, yeri eşeleyen bir karga gönderdi. Karganın yeri eşelediğini görünce “Eyvah, yazıklar olsun bana! Meğer ben kardeşimin cesedinin gömülmesi gerektiğini bana öğreten şu karga kadar bile akıllı biri değilmişim” diye söylenerek yaptığına pişman oldu.

Bu misalin ardından da, İsrailoğullarına Tevrat’ta bildirdiğimiz şu hükmümüzü hatırlat: “Kim bir insanı haksız yere, başkasının canı karşılığında ya da yeryüzünde fitne ve fesadı yaymaya karşılık olmaksızın öldürürse bütün insanları öldürmüş gibi olur.

Kim de haklı sebepler ortada olmadan, bir insanın öldürülmesine engel olup onu kurtarırsa o da bütün insanları haksız yere öldürülmekten kurtarmış gibi olur.”

Peygamberleri Kitap Ehline kıskançlık gibi haksız bir sebebin, düşmanlığın, yeryüzünde fesat çıkarmanın ve gerçeği reddetmenin gerekçesi olamayacağını apaçık misaller içeren âyetlerle bildirmişlerdi. Buna rağmen onların çoğu Allah’ın koyduğu sınırları aşıp yeryüzünde haksız yere adam öldürmeye ve fesat çıkarmaya devam ettiler.

Allah’a ve elçisine karşı savaşan ve yeryüzünde fitne ve fesadı yayıp insanları Allah’ın daveti olan hayat nizamını yaşamaktan alıkoymaya çalışan bozguncuların cezaları asılarak öldürülmeleri yahut hak ettikleri biçimde ellerinin ayaklarının çaprazlama olarak kesilmeleri ya da sürgüne gönderilmeleridir. Bu cezalar onların dünyadaki karşılıklarıdır. Âhirette ise onları daha korkunç bir azap beklemektedir.

Bu suçları işlemeyi planlayıp, uygulamaya koymadan ve siz onları tespit edip de yakalamadan önce, bunun yanlış olduğunu anlayıp tevbe ederek, doğru olana yönelenlere karşı Allah merhametli ve bağışlayıcıdır.

Ey iman edenler! Allah’ın davetine sımsıkı sarılarak onu yaşamak ve yaşatmak uğrunda size saldıran müşrik ve kâfirlerle canlarınız ve mallarınızla cihat etmekten geri durmayın! Böylece Rabbinize karşı saygınızı, sevginizi ortaya koyup, emir ve yasaklarına karşı duyarlılığınızı gösterin ki mutluluğa erişebilesiniz.

Allah’a ve Rasûlüne karşı savaş açanlar âhirette çok çetin bir azaba mahkûm olacaklar. Böyleleri dünyada iken yeryüzünün bütün hazinelerine sahip olsalar ve bütün bunları cehennemdeki o korkunç azaptan kurtulmak için fidye olarak vermeyi teklif etseler de, böylesi tekliflerin orada hiçbir anlamı ve önemi olmayacak. Onlar hak ettikleri ateşin azabı ile orada ebedî kalacaklar, ateşten çıkıp kurtulmak isteyecekler fakat asla başaramayacaklar.

İslâm nizam ve ahlakının yaşandığı toplumda, kadın olsun erkek olsun, çalmaya mecbur bırakılmamışken ve buna ihtiyacı olmadığı halde kim hırsızlık yaparsa, suçuna karşılık Allah’tan bir ceza olmak üzere ellerini kesin. Koyduğu hükümlerle bozulmayı önleyen ve kulları üzerinde hüküm koyma yetkisi olan yalnızca Allah’tır.

Allah her şeyin tek ve mutlak doğrusunu bilen ve her şeyi yerli yerine koyandır. Böylesi bir suçu işleyen, yakalanıp cezalandırılma ihtimali yokken yahut yakalanmadan önce yaptığından pişman olup çaldığını geri vererek tevbe eder, doğru olana yönelip kendini düzeltirse, Allah da onun tevbesini kabul eder. Allah mü’minlere karşı çok merhametli ve bağışlayıcıdır.

Allah göklerin, yerin ve arasında olanların yaratıcısı, gerçek ve tek sahibi, nizamlarını kurup yasalarını yapandır. Layık gördüğünü bağışlama, cezalandırma yahut ödüllendirme yetkisi de yalnızca Allah’a aittir.

Ey Peygamber! Gönülden inanmadıkları halde ağızlarıyla inandık diyen münafıklarla, senden duyduklarını çarpıtarak yalanlar uyduran Yahudiler seni üzmesin! Bunlar aynı zamanda Allah’ın davetine ve mü’minlere düşman olan başka topluluklara sizinle ilgili bilgiler taşırlar.

Bir kısım Yahudiler sana gönderdikleri kimseleri uyarıp “Size Yahudi inancına uygun sözler söyler, hükümler bildirirse onlara inanın, fakat onlardan başka söylenenlere inanmaya ve hükümlerine uymaya davet ederse, sakın ona inanmayın” derlerdi. Böyle davranmaları sebebi ile Allah’ın sapmalarına izin verdiği kimseleri hiç kimse doğru yola iletemez. Bunlar, kalplerini Allah’ın temizlemek istemediği, kendilerini gerçeği inkâra şartlandırmış kimselerdir. Böylelerini dünyada zillet, âhirette de şiddetli bir azap beklemektedir. Bunlar aynı zamanda her türlü yalana kulak verir ve körü körüne inanır, gerçeklerden de yüz çevirirler.

Ey Peygamber! Bunlar aralarındaki herhangi bir davanın çözümü için sana başvurduklarında, ister aralarında hüküm ver, istersen de onları kendi hallerine bırak. Kendi hallerine bırakacak olsan da sana hiçbir zarar veremezler ama hüküm verecek olursan da aralarında adaletle hüküm ver. Allah adaletle hükmedenleri/adaleti ayakta tutanları sever.

Yahudiler, inandıklarını iddia ettikleri Tevrat yanlarında olduğu halde, sana işlerine gelebilecek hükümler verdirmek, tuzaklarına düşürüp, seni adaletten uzaklaştırmak istiyorlar, sonra da verdiğin adil hükümlere itiraz ederek dönüp gidiyorlar. Onlar aslında ellerindeki Tevrat’a da inanmıyorlar.

Şüphesiz Tevrat’ı da, insanları yaratılış sebepleri olan hayat nizamını yaşamaya davet etmek için Biz indirmiştik. Zaten kendilerini Allah’a teslim etmiş peygamberler de, İsrailoğulları arasında onunla hüküm verirlerdi. Yine aralarındaki Tevrat’a gönülden iman etmiş olan bilginleri de Tevrat’ın aslına bağlı kalarak hükümler verirler ve onun aslını korumakla kendilerini görevli sayarlar, Tevrat’ı Allah’ın insanları karanlıklardan aydınlığa çıkarmak için gönderdiğine iman edip şahitlik ederlerdi.

Ey İsrailoğulları! Siz de atalarınızın içinde geçmişte Allah’ın peygamberine ve gönderdiği kitabına iman edip O’nun hükümlerine teslim olan, doğruyu söylemekten korkmayan, yalnız Allah’tan korkanlar gibi olun. Allah’ın âyetlerini geçici ve basit dünya menfaatleri karşılığında satmayın, elinizdeki tahrif ettiğiniz Tevrat’ın içinde kalan gerçekleri ve aslını tasdik eden Kur’an’ın davetine, hükümlerine yönelin.

Allah’ın indirdikleri ile hükmetmeyenler, kâfirlerin ta kendileridir.

Biz, Tevrat’ın aslında onlara şu hükümleri farz kılmıştık. Haksız yere birinin öldürülmesine karşılık cinayet işleyen de öldürülür; yine haksız yere olmak şartıyla göze karşılık göz, buruna karşılık burun, kulağa karşılık kulak, dişe karşılık diş ve bütün yaralamalara karşılık aynısı ile devlet kısas uygulayacaktır. Fakat mağdur olan kimse kısas hakkından vazgeçerse, bu davranış o kimsenin günahlarına kefaret sayılacaktır. Allah’ın indirdiği bu hükümlerle hükmetmeyenler zalimlerin ta kendileridir.

Biz Meryemoğlu İsa’ya da, kendisinden önce gelen Tevrat’ın içinde kalan doğruları tasdik etmek, içinden çıkarılmış olanları yeniden bildirmek ve insanlara bir rehber olmak üzere İncil’i verdik. İsa da insanları yaratılış sebepleri olan İslâm nizamı ve ahlakının hükümlerine uymaya, İncil ile davet ederdi.

Allah’ın indirdikleriyle hükmetmeyenler fasıkların ta kendileridir.

Ey Peygamber! Biz sana da, doğruları apaçık ortaya koyan Kur’an’ı indirdik. Bu Kur’an, kendinden önce indirilmiş kitaplarda kalmış olan gerçekleri tasdik eden ilahi bir rehberdir. O halde sen de mü’minler ve kitap ehlinden sana davalarını getirenler hakkında, Allah’ın Kur’an ile indirdikleri hükümlerle hükmet ve sakın onların arzularına, uydurdukları mesnetsiz görüşlerine uyma.

Şayet Allah dileseydi sizin hepinizi tek bir ümmet yapar ve sınırlarını Allah’ın belirlediği nizam ve ahlak ile yaşamaya mecbur bırakırdı. Allah her topluma daveti olan hayat nizamını yaşamaya götürecek farklı şeriatlar (yollar) var etti ve onları buna uymakla da imtihan edecektir. O itibarla hayırlı işlerde birbirinizle yarışın. Sonunda bu konudaki bütün davranışlarınızdan hesaba çekileceksiniz. Buna göre aranızda hüküm verilecektir.

Ey Peygamber! Kitap ehlinden olduklarını iddia edenlerin ellerindeki kitaptaki tahrif edilmiş hükümler, Kur’an ile ortadan kaldırılmıştır. Sen onları da Kur’an’ın hükümlerine uymaya davet et, sakın seni yanıltıp bu hükümlerin bir kısmını uygulamaktan alıkoymasınlar. Şayet onlar, aralarında Allah’ın bildirdiği yasalarla verdiğin hükümlere uymaktan yüz çevirirlerse, bil ki Allah bu sebepten onları cezalandıracaktır. Gerçek şu ki, kitap ehli olanlarla birlikte insanların çoğu cahiliye inanç ve alışkanlıklarından vazgeçmeyen fasıklardır.

Oysa Allah’tan daha mükemmel hüküm (yasa) koyan kim olabilir? Bunu ancak Allah’ı gerektiği gibi kavrayan ve kavramak isteyen temiz akıl sahipleri anlayabilirler.

Ey iman edenler! Yahudi ve Hıristiyanları dost ve veli (yardımcı) edinmeyin, onlar ancak birbirlerinin dostları ve velileridir. Sizden her kim onları dost ve veli edinirse o da onlardan olur. Allah böylesi müşrik ve zalimleri dost ve veli edinip, işbirliği yapanları sevmez.

Ey Peygamber! Kalplerine imanı iyice yerleştirememiş, kararsız, korkak, hasta ruhlu kimselerin, Müslümanlar karşısında müşrik ve kâfirlerin güçlenip, etkili duruma geçebilecekleri korkusu ile, onlarla dostluk kurup, işbirliği yapmak için, birbirleriyle yarıştıklarını görürsün, fakat Allah Müslümanlara bir zafer nasip ettiğinde, yahut başka bir nimeti ile ödüllendirdiğinde, kalplerinde hastalık olan bu münafıklar, içlerinde gizledikleri düşüncelerinden ve yaptıkları yanlışlardan dolayı, pişmanlık duyup, vicdan azabı çekerler.

Yürekten iman edip Allah’a teslim olanlar, münafıkların müşrik ve kâfirlere yakınlaşma çabalarına bakarak birbirlerine şöyle derler: “Bize gelip ‘Sizinle beraberiz, sizin gibi inanıyoruz’ diye Allah adına yemin edenler bunlar değil miydi?” Allah münafıkların iyilik ve hayır adına yaptıklarını boşa çıkarır, sonunda da hüsrana uğrayanlardan olurlar.

Ey iman edenler! İçinizden kim dininden dönerse şunu bilsin: Allah onların yerine öyle kimseler getirir ki Allah onları sever, onlar da Allah’ı severler. Bu kimseler mü’minlere karşı çok şefkatli, merhametli ve alçak gönüllü; inkârcılara karşı da başları dik, onurlu, tavizsiz ve güçlüdürler. Onlar Allah’ın davetini yaşamak ve yaşatmak uğrunda malları ve canları ile cihat eder, bu yolda kendilerini kınayanlardan korkmaz ve öylelerine aldırış etmezler.

İşte bunlar, gönülden iman edip, teslim olanlara Allah’ın lütfettiği özelliklerdir. O, layık gördüklerinin bu özelliklerini destekler. Her şeyin tek ve mutlak doğrusunu yalnız Allah bilir.

Ey iman edenler! Sizin gerçek veliniz ve dostunuz yalnızca Allah’tır, O’nun elçisi ve O’na yürekten iman edip teslim olmuş, namazı bilinçle ve titizlikle kılan, zekâtı severek verenlerdir. Kim böylece Allah’ı, elçisini ve mü’minleri dost edinirse, işte onlar Allah’ın tarafında olanlardır ve mutlaka galip gelecek olanlar da onlardır.

Ey iman edenler! Gerek önceki kitap ehlinden olduklarını iddia edenlerden, gerekse onlardan olmayan sizin nizamınız ve ahlakınızla alay edip hafife alanlardan sakın dostlar ve veliler edinmeyin, gerçekten iman etmişseniz buna dikkat edip Allah’a karşı sorumlu olduğunuzu unutmayın.

Siz böylelerini, doğru yola uymaya çağırdığınızda veya ezanla namaza davet edildiklerinde alay ederler, davetinizi eğlence konusu yaparlar, çünkü onlar akıllarını doğru kullanmayan nankörlerdir.

De ki: “Ey bizden önce kendilerine kitap gönderilmiş olanlar! Siz, Kur’an’a ve ondan önce indirilmiş olan kitaplara iman etmemiz ve davet olunduğumuz nizam ile ahlakı yaşamaya gayret etmemiz sebebi ile mi bize kin duyup nefretle muamele ediyorsunuz? Bu sizin müşrik olarak yaşamaktan vazgeçmeyen fasıklık ve sapıklığınızın bir sonucudur.”

Ey Peygamber! Ayrıca onlara de ki: “Bu sebeplerden dolayı, onların Allah’ın kendilerine lanet edip gazaplanarak maymuna ve domuza benzettiği kimseler olduğunu unutmayın. İşte onlar, şeytanın vesveselerinin peşine takılıp İslamî hayat nizamı ile alay edip tağuti nizamlara uydukları için zillete mahkûm edildiler.”

Ey Peygamber! Münafıklarla birlikte bir kısım kitap ehlinden kimseler sana geldiklerinde “Biz de sizin gibi inananlardanız” derler. Oysa onlar, gerçekten inanmış olarak gelmedikleri gibi, ayrılırken de inanmış olarak ayrılmazlar. Allah onların gizlemiş oldukları niyetlerini, mü’minlere olan kin ve nefretlerini de çok iyi bilmektedir.

Onlardan çoğunun hak hukuk tanımamak, haram yemek, iftira atmak, yalan söylemek ve zayıf olanlara zulmetmek konusunda birbirleriyle yarış halinde olduklarını görürsün.

Kitap ehli olanların dindar görünen hahamlarının, rahiplerinin, kendi yandaşlarını bu kötü alışkanlıklarından vazgeçirmeleri gerekmez miydi? Bunu yapmamış olmaları ne kötü bir şeydir.

Bir kısım Yahudiler “Allah’ın eli sıkıdır, O cimridir” diyorlar. Eli sıkı olan da, cimri olan da kendileridir. Allah bu sözlerinden dolayı onları lanetledi. Allah’ın cömertliği sınırsızdır ve O’nun iki eli de sonuna kadar açıktır, dilediğine dilediği kadar bağışlar.

Ey Peygamber! Rabbinden sana indirilen Kur’an, onların çoğunun isyanını, azgınlığını, nankörlüğünü, mü’minlere karşı da kin ve nefretlerini artırır. Biz de bu yüzden Kıyamet’e kadar onların kendi aralarındaki birbirlerine karşı kin ve nefretlerini artırdık. Onlar ne zaman mü’minlere karşı bir savaş ateşi tutuştursalar, Allah onu söndürmüştür. Çünkü onlar yeryüzünde çürümeyi ve yozlaşmayı körükleyip yayma çabası içindeler. Allah böylesi fasıkları sevmez.

Kitap ehlinden olduklarını söyleyenler, Allah adına Kur’an ile yapılan davete yürekten iman edip gereklerini yerine getirselerdi, Biz de onların günahlarını bağışlar, onları cennet nimetleri ile ödüllendirirdik. Şayet onlar geçmişte Tevrat ve İncil ile davet edildiklerine bugün de Kur’an ile bildirilenlere uysalardı, Allah da gökten ve yerden sayısız nimetlerle ödüllendirirdi. Onlardan pek azı davet edildikleri doğru yola uyarlar. Çoğu da şirki ve küfrü yol edinmişlerdir.

Ey Peygamber! Sen Rabbinden sana indirilenleri sebatla tebliğ etmeye devam et, şayet bunu bütün gücünle yapmazsan Allah’ın sana verdiği elçilik görevini yapmamış olursun. Görevini yerine getirirken de kimseden korkma, Allah seni müşrik ve kâfirlerin vereceği zararlardan koruyacaktır. Allah kâfirler topluluğuna rehberlik etmez.

De ki: “Ey Kitap Ehli! Siz Rabbiniz tarafından indirilen ve Tevrat’la İncil’in aslını tasdik eden bu Kur’an ile davet olunduğunuz hayata yönelip uymadıkça, ‘Biz de Kitap Ehliyiz’ demenizin Allah yanında hiçbir önemi ve değeri yoktur.”

Ey Peygamber! Rabbinden sana indirilen âyetler, onlardan birçoğunun azgınlığını, nankörlüğünü, şirkini ve küfrünü artıracaktır. Sen Allah adına Kur’an ile yaptığın daveti reddeden bu kimseler için üzülme.

Peygamber’e, Kur’an’a ve Âhiret Gününe iman ettiklerini söyleyen fakat ikiyüzlü davranmaktan da geri durmayan münafıklar, Yahudiler, Sabiiler ve Hıristiyanlar, Allah’a ve Âhiret Gününe yürekten iman edip yalnız Allah’ı ilah edinerek davet olundukları hayat nizamı ile yaşamaya çalışıp da salih ameller işlerlerse, Allah onları da cennet ile ödüllendirecek. Böyleleri için korku yoktur ve mahzun da olmayacaklardır.

Şu da bir gerçek ki Biz, geçmişte İsrailoğullarına gönderdiğimiz peygamberlerle, onlardan Allah’ın davetine uyacaklarına dair söz almıştık fakat peygamberleri ne zaman onların boş, anlamsız arzu ve heveslerine uymayan bir hüküm getirse, onlar bunu getiren peygamberlerin bir kısmını yalancılıkla suçlayıp bir kısmını da öldürdüler. Bunları yaptıklarından dolayı başlarına bir musibet, bir azap gelmeyeceğini sanıyorlardı, âdeta gerçeklere karşı gözleri kör, kulakları sağırlaşmıştı. Bir süre sonra bir kısmı akıllarını başlarına alıp yaptıklarından tevbe ederek, doğru olana yöneldiler. Allah da böylelerinin tevbelerini kabul etti fakat sonra tekrar eski şirk ve küfür nizamlarına geri döndüler. Allah, onların yaptıklarını elbette görmüştür.

Gerçek şu ki, “Allah Meryemoğlu Mesih’tir” diyenler, küfre batmış kâfirlerdir.

Hâlbuki Meryemoğlu İsa Mesih onlara hep şöyle demişti: “Ey İsrailoğulları! Benim de, sizin de Rabbimiz olan Allah’a kulluk edin. Kim Allah’la birlikte başka ilah edinirse, Allah’a şirk koşmuş olur. Böyle kimselerin yeri cehennem olacaktır. Müşriklerin asla yardımcıları da yoktur.”

“Allah üçün üçüncüsüdür” diyenler de küfre sapmış kâfirlerdir. Oysa bir tek Allah’tan başka ilah yoktur. Bu asılsız, gerçek dışı, anlamsız iddialarından vazgeçmeyenler, şiddetli bir azapla cezalandırılacaklar. O halde böyle diyenler, bundan tevbe ederek yalnız Allah’ı Rab ve ilah edinip de doğruya yönelerek bağışlanma dilemeyecekler mi?

Allah şirkinden, küfründen tevbe ederek davetine yönelip gereklerini yerine getirenlere karşı merhametli, şefkatli ve bağışlayıcıdır.

Meryemoğlu İsa Mesih de kendinden önce gelip geçen resûller gibi bir peygamberdi. Onun annesi çok iffetli bir kadındı, onlar da diğer insanlar gibi yiyip içen ölümlü kimselerdi. Bizim bu gerçekleri apaçık bildirmemize rağmen yine de bir kısım insanlar bundan yüz çeviriyorlar.

Ey Peygamber! Sen onlara de ki: “İsa da Allah’ın insan olarak yaratıp peygamber olarak görevlendirdiği bir kuludur. Böyle olmasına rağmen onu Allah’la birlikte ilah edinip de tapınacak mısınız? Hâlbuki Allah’ın izni olmadan size hiç kimse ne bir fayda sağlayabilir ne de zarar verebilir. Her şeyin tek mutlak doğrusunu bilen, her şeyden haberdar olan ve her şeye kâdir olan yalnızca Allah’tır.”

Ey Peygamber! Meryemoğlu İsa’yı Allah’la birlikte ilah edinenlere şunu da söyle: “Allah’ın bildirdiği gerçeklerle ilgisi olmayan, yalanlara inanıp da şeytanlaşmış kimselerin ve şeytanın oyuncağı olmayın.”

İsrailoğullarından Allah’ın davetinden yüz çevirenler, Davud’un ve Meryemoğlu İsa’nın diliyle lanetlenmişlerdir. Böyleleri Allah’ın koyduğu sınırları tanımayıp, kendileri sınırlar ve hükümler koymaya kalkmış, nankörleşip azgınlaşmışlardır. Onlar birbirlerini de şirkten, küfürden, günahtan vazgeçirmeye çalışmazlar, bu İsrailoğullarının birçoğunun da mü’minlerin düşmanları ile işbirliği yaptıklarını görürsün.

Hâlbuki onlar Allah’ın Peygamberine ve ona indirdiği Kitabına iman edip, davet olundukları hayat nizamına yönelselerdi, Allah’tan başkasını dost edinmez ve O’ndan başkasından yardım beklemezlerdi.

Bütün insanlar içinde, mü’minlere en fazla düşman olanlar Yahudiler ve müşriklerdir. Yine bütün insanların içinde, “Biz Nasarayız” diyenlerin mü’minlere sevgi besleyip saygılı olduklarını görürsün. Çünkü onların arasında yaratılışlarının sebebini merak edip, ona uygun yaşamanın arayışı içinde olan, kibirlenip büyüklük taslamayan, Allah’a nankörlükten sakınan keşişler, rahipler ve onların ardından gidenler vardır.

Onlara Allah’ın Peygamberine indirdiği Kitabın âyetleri okunmaya başlanınca, gerçekleri kavrayıp, gözyaşlarını tutamadıklarını görür, şöyle de dua ettiklerini duyarsın: “Ey Rabbimiz! Biz davetine iman ettik, bizi de gerçeğe şahit olanlardan kıl ve iman edenler arasına kat”, sonra da etraflarındaki insanlara şöyle seslenirler: “Bizi yaratıp, bunca nimetlerle donatan Rabbimiz, davetine icabet edenleri cennetine koymaya, erdemli, faziletli, salih insanlar arasına katmaya çağırırken, niçin O’nun Peygamberine ve Kitabına inanıp iman etmeyelim?”

Allah bu kimseleri, iman ettikten sonra gereklerini yerine getirmeleri halinde içinden ırmaklar akan daimi kalacakları cennetlerle ödüllendirecektir.

Allah’ın daveti olan İslami hayat nizamı ile yaşamayı reddedip nankörlük ederek, Allah’ın âyetlerini yalan sayanlar ise içlerinde ebedî kalacakları cehenneme mahkûm edileceklerdir.

Ey iman edenler! Allah’ın size helal kıldığı temiz ve güzel nimetlerinden kendinizi mahrum etmeyin ve Allah’a şükredip sorumluluklarınızı bilinçle yerine getirin, Allah’ın belirlediği sınırları aşmayın.

Ey iman edenler! Bir konuda dil alışkanlığınız sebebiyle, düşünmeden yaptığınız yeminlerden dolayı, Allah sizi sorumlu tutmaz fakat düşünerek ve bilinçli olarak yaptığınız yeminlerinizden dolayı sorumlu tutar. Böyle bir yemini bozduğunuz zaman, bunun kefareti olarak ailenize yedirdiğiniz yemeğe denk gelecek şekilde on fakiri doyurun veya onları giydirin yahut bir köleyi özgürlüğüne kavuşturun. Bunlara güç yetiremeyen üç gün art arda oruç tutsun, bozulan yeminlerin kefareti budur.

Ey mü’minler! Çokça yemin etmekten ve yeminlerinizi bozmaktan sakının. Allah sizlere düşünesiniz ve şükredesiniz diye âyetleri ile hükümlerini açıklıyor.

Ey iman edenler! Sarhoşluk veren her şey, şans oyunları, falcılık, kehanette bulunmak, Allah’tan başkası adına kurban kesmek ve tüm putperest âdetleri, şeytanın kurduğu tuzaklar, pis ve iğrenç işlerdir, bunlardan kesinlikle uzak durun.

Şeytan ve şeytanlaşmış kimseler, sarhoşluk veren şeyler, şans oyunları ve gelecekle ilgili kehanet tuzakları ile aranıza düşmanlıklar sokar, kin tohumları ekerler, Allah’ı aklınızdan, hayatınızdan çıkarıp, O’na güvenmekten ve namazla O’ndan yardım dilemekten, sizleri alıkoyarlar, böylesi pisliklerden uzak durup, Allah’a yakınlaşıp yalnız O’na güvenip O’na sığının.

Allah’ın ve Peygamber’in uyarılarına karşı duyarlı davranmaz, size bildirilen kötülüklerden uzak durmaz, uyarılardan yüz çevirirseniz, zarar göreceğiniz muhakkaktır, bunu aklınızdan çıkarmayın. Unutmayın ki Peygamber’in görevi Allah’ın âyetlerini açıkça tebliğ etmektir.

Allah’a yürekten iman edip, Allah adına Peygamber’in bildirdiklerine severek uyup, sorumluluklarını yerine getirenler, kendilerine Allah’ın hükümleri bildirilmeden önceki yaptıklarından sorumlu tutulmayacaklar. Onlar yalnız Allah’ı ilah edinerek, davet olundukları yaratılış sebepleri olan nizam ile ahlakı yaşamak ve yaşatmak uğrunda ellerinden gelen gayreti gösterip salih ameller işlemeye devam etsinler.

Ey iman edenler! Hac veya umre için ihrama büründüğünüzde, Allah size bu ibadetler sırasında avlanmayı yasaklamıştır. Yasağa karşı tutumunuzla sizleri imtihan etmek için av hayvanlarından bir kısmını, ellerinizle yakalayabileceğiniz ya da mızrakla avlayabileceğiniz kadar size yaklaştıracak, her kim bu yasağa uymazsa bilsin ki onu âhirette çok çetin bir azap beklemektedir.

Ey iman edenler! Allah size ihramlı iken av hayvanlarını öldürmenizi haram kılmışken, içinizden kim bu yasağa uymaz da kasıtlı olarak bir av hayvanını öldürürse, onu öldüren, cezası olarak öldürdüğü hayvanın dengi olduğuna iki adil kişinin şahitlik ettiği bir hayvanı Kâbe’de kurban olarak kesip muhtaçlara dağıtsın yahut kurban bedeline denk düşecek miktarda yoksulları doyursun. Bunları yapmaya güç yetiremeyenler ise, yine kurban bedeline denk düşecek miktar kaç fakiri doyurmaya yetiyorsa, onların sayısınca oruç tutarak bu günahına karşı kefaretlerini ödesinler. Bu hükümler bildirilmiş olmadan önceki yapılmış olanlardan Allah sizi sorumlu tutmaz, fakat bu hükümler bildirildikten sonra yasakları çiğneyenlere de yaptıklarının karşılığını ödetecektir.

Allah hiç kimsenin yaptığını yanına bırakmaz, intikamını mutlaka alır. O, adil, güçlü ve üstündür.

İhramlı iken, size suda yaşayan hayvanların avlanması da yenilmesi de helal kılınmıştır. İhramlı olduğunuzda size yasaklanan av hayvanları sadece karada yaşayanlardır.

Ey iman edenler! Allah’a karşı sorumluluklarınızın bilinci ile yaşayın ve unutmayın ki sonunda O’nun huzurunda toplanıp yapıp ettiklerinizden hesap vereceksiniz.

Allah Kâbe’yi, yalnız Allah’ı Rab ve ilah edinmek ve O’nun daveti nizam ve ahlak ile yaşamak uğrunda kıyam etmenin sembolü bir okul kıldı. Haram aylar ve hac için oraya getirilen ve kesilen kurbanlar da, Allah’tan başka ilah edinilemeyeceğinin sembollerindendir. Allah bunlarla yaratılış sebebinizi hatırlatmakta, sizleri harekete geçirmekte ve kendisine verilen sözlerin önemini belirtmektedir.

Allah göklerde ve yerde olan hiçbir şeyi sebepsiz yere yaratmadı. O her şeyin en doğrusunu bilen, her şeye güç yetiren ve her şeyden haberdar olandır.

Allah, davetine uyup da gereklerini yerine getirenlere karşı çok şefkatli, merhametli ve bağışlayıcıdır. Fakat nankörlük edip, davetinden yüz çevirenleri de çok şiddetli bir azap ile cezalandıracaktır. Peygamberlerin görevi, Allah’ın âyetleri ile insanları yaratılış sebepleri olan hayatı yaşamaya davet etmektir. Allah sizin gizlediklerinizi de, açığa vurduklarınızı da bilmektedir.

Ey Peygamber! De ki: “Allah’ın haram kıldığı şeyler hoşunuza gitse bile, size zararlıdır ve asla helal gibi temiz ve hayırlı olmazlar. O halde ey mü’minler! Allah’ın yasakladığı şeylere karşı çok dikkatli ve duyarlı olun ki mükâfatlara ve mutluluğa layık olasınız.”

Ey mü’minler! Size faydası olmayan ve açıklanması durumunda da hoşunuza gitmeyecek olan boş, anlamsız, olup bitmiş sorular sormayın. Allah size bilmeniz gerekenleri ve sorumluluklarınızı bildirmiştir, bildirilmemiş olanlar ise sizin dünya ve âhiret hayatınızı ilgilendirmez ve Allah sizi bildirmediklerinden de sorumlu tutmaz.

Allah mü’minlere karşı çok merhametli, şefkatli ve bağışlayıcıdır.

Sizden önce bir kısım insanlar, kendilerini ilgilendirmediği için Allah’ın da açıklamadığı soruları peygamberlerine sormuşlar, sorularına aldıkları cevapların hükümlerini yerine getiremeyince inkâra ve küfre sapmışlardı.

Allah’ın helal kıldığı fakat müşriklerin kesilmesini, yenilmesini yahut başka şekilde yararlanılmasını, kendilerine haram saydıkları bir kısım hayvanları Bahire, Saibe, Vasile ve Ham gibi sözcüklerle isimlendirmeleri onların bâtıl inançlarından kaynaklanmaktadır. Allah o hayvanlardan yararlanılmasının haramlığı konusunda bir hüküm bildirmemiştir. Müşrikler Allah adına uydurdukları yalanları ile Allah’a iftira etmekteler. Zaten böyleleri akıllarını kullanmazlar!

Böylelerine “Gelin şu bâtıl, anlamsız inançlarınızdan vazgeçip Allah’ın daveti olan gerçeklere yönelin” denildiğinde, “Biz, atalarımızdan beri gelen hayat tarzımızdan memnunuz” derler. Peki ya ataları hiçbir şey bilmeyen ve doğru yolda da olmayan kimseler olarak yaşamışlarsa, yine de onların takipçileri olmayı mı sürdürecekler?

Ey iman edenler! Siz kendinizden sorumlusunuz, sizler doğru yolda olursanız yanlışta olanlar size zarar veremezler. Sonunda hepinizin dönüşü Allah’adır ve her insan yaşayış tarzının karşılığını görecektir.

Ey iman edenler! Ölümün size yaklaştığını fark ederseniz, yapacağınız vasiyet için kendi yakınlarınızdan iki adil şahit bulundurun. Şayet yolculukta bunu fark ederseniz, sizden olmayan iki kişiyi de şahit yapabilirsiniz. Ey mü’minler! Vasiyetinize şahitlik edenlerin doğruyu söyleyip söylemeyeceklerinden şüphe ederseniz, kıldığınız namazdan sonra onlara şöyle yemin ettirin: “Allah’a andolsun ki akraba hatırı da dahil olmak üzere hiçbir maddi ve manevi menfaat karşılığında yalancı şahitlik yapmayacağız ve Allah’ın bildiğini gizlemeyeceğiz, aksi halde günah yüklenmiş oluruz.”

Doğru şahitlik yapacaklarına yemin eden bu kimselerin gerçeği gizleyerek yalan söyleyip günah işledikleri ortaya çıkarsa, o takdirde mirasta hak kaybına uğratılan taraftan iki kişiyi yalancı şahitlik yapanların yerine geçirin ve onlar da doğruyu söyleyeceklerine dair Allah adına şöyle yemin etsinler: “Allah’a yemin olsun ki bizim şahitliğimiz öncekilerin şahitliğinden doğru olacaktır. Çünkü biz hak ve hakikatten ayrılmayacağız, böyle davranmaz isek biz de zalimlerden oluruz.”

Böylece şahitler, kendilerinden öncekiler gibi güvenilmez kimseler durumuna düşmekten çekinerek, yeminlerine sadık kalıp şahitliklerini adaletle yerine getirsinler.

Sizler Allah adına yaptığınız yeminlerinize sadık kalın, Allah’ın âyetlerine bilinçle sarılıp sorumluluklarınızı aklınızdan çıkarmayın. Allah, hükümlerine karşı duyarsız davranıp sırt dönenlere (fasıklara) rehberlik etmez.

Allah, Hesap Günü peygamberleri de huzurunda toplayıp onlara: “İnsanları yaratılış sebepleri olan doğru yola çağırdığınızda, size nasıl cevaplar verdiler?” diye soracak, onlar da “Rabbimiz! Biz onların içlerindeyken yalnızca bize görünen yüzlerini biliriz, oysa Sen hem bizden sonraki tutumlarını hem içlerinde gizlediklerini de bilirsin, bizden sonra olup bitenleri bilmeyiz” diyecekler.

Allah bunun ardından da İsa’ya şöyle diyecek: “Ey Meryemoğlu İsa! Sana ve annene verdiğim nimetleri hatırla, seni Ruhu’l-Kudüs (Cebrail) ile desteklemiş ve peygamber olarak görevlendirip vahiy göndermiştik. Beşikteyken de bir yetişkin gibi konuşturup, annenin iffetli bir kadın olduğunu ve Allah’ın sana peygamberlik verdiğini söyletmiştik. Sonra da sana Tevrat’ın aslını ve İncil’i öğretip, insanları yaratılış sebepleri olan nizam ve ahlak ile yaşamaya davet ettirmiştik. Peygamberliğin delili olarak da Bizim iznimizle çamura kuş şekli verip, Bize dua ederek ona üflüyor, canlanmasını istiyordun. Biz de onu canlandırıyorduk, ardından körlerin ve cüzzamlıların iyileşmesi için dua ediyor, duana karşılık onları iyileştiriyorduk, dahası ölülerin diriltileceğini de onlara göstermen için duana karşılık ölen birilerini de diriltmiştik. Senin peygamberliğinin ve davetinin gerçekliği, bunca delille apaçık ortaya konulmasına rağmen, İsrailoğullarından müşrik ve kâfirlikte direnenler ‘Bunlar düpedüz sihirdir, sen de sihirbazsın’ demekle kalmayıp, sana zarar vermeye kalktılar. Biz de o zaman zarar vermelerini önleyip seni onlardan kurtarmıştık.”

Ey İsa! Beyazlara bürünüp doğruyu arayan havarilere “Bana ve elçime iman edip güvenin” diye ilham edip, onları sana yönlendirmiştim. Onlar da, “Rabbimiz! İnanıp iman ettik, Sen de şahit ol. Senin adına İsa’nın davet ettiği nizam ve ahlaka teslim olarak yaşayan Müslümanlar olmak üzere canla başla gayret edeceğiz” demişlerdi. Sonra da Havariler, imanlarının Allah tarafından kabulünün bir delili ve Allah’tan umdukları mükâfatlar konusunu da kalplerinin tatmini için İsa’ya şöyle dediler: “Ey Meryemoğlu İsa! Rabbinden gökten bize bir sofra indirmesini ister misin?”

Bunun üzerine İsa da onlara, “Siz gerçekten Allah’a gönülden iman etmiş ve O’na güvenen kimselerseniz, Allah’a karşı saygılı davranıp, bu tür isteklerle O’nun ilmi ve gücünü denemeye kalkmayın” dedi.

Havariler İsa’ya şöyle cevap verdiler: “Biz istiyoruz ki, göklerden bize ikram edilecek yemeklerden yiyelim de böylece kalplerimiz tatmin olsun. Senin de bizi ve herkesi davet ettiğin nizam ile ahlakın, Allah’ın daveti olduğunun da delili olsun ve biz de bunun şahitleri olalım.”

Bunun üzerine İsa şöyle dua etti: “Ey Allah’ım! Ey Rabbimiz! Gökten bize bir sofra indir de, bu sofra hem bizlere hem de bizden sonrakilere Senin davetinin gerçekliğinin delili olarak bayram sevinci yaşatsın, ilminin ve kudretinin nişanesi olsun.”

Allah da İsa’ya şöyle vahyetti: “Ben bu sofrayı size indiririm, fakat buna rağmen içinizden kim davetimden yüz çevirirse, onu da dünyada benzerini hiç kimseye yaşatmadığım bir azapla cezalandırırım.”

Allah, Hesap Günü İsa’ya verdiği nimetleri hatırlattıktan sonra, ona şunu soracak: “Ey Meryemoğlu İsa! Sen dünya hayatında insanlara, Allah’la birlikte beni ve annemi de ilah edinin dedin mi?”

İsa da bu soruya karşılık şöyle cevap verecek: “Hâşâ Rabbim, hakkım olmayan bir şeyi ben nasıl söylerim! Sen mutlak, yüce ve tek ilahsın! Aksine bir şey söylemiş olsaydım, elbette Sen bunu bilirdin. Sen benim düşündüklerimi, söylediklerimi ve yaptıklarımı da bilirsin ama ben bana bildirdiklerin dışında olanları bilemem.

Ben onları Senin bana vahyedip öğrettiklerinle emrinin gereği olarak, yalnız Seni Rab ve ilah edinerek yaratılış sebepleri olan Allah merkezli bir hayatı yaşamaya davet ettim ve ancak böyle yaşanılarak Allah’a kulluk edilebileceğini bildirdim. Onların aralarında yaşadığım sürece yaptıklarını görüyor, biliyor ve şahitlik ediyordum. Sen benim canımı aldıktan sonrasını ben bilmem. Onları görüp gözetleyen, her şeyden haberi olan ve her şeyin aslını bilen yalnız Sensin. Onların neyi hak ettiklerini ve neye layık olduklarını bilen ve karar verecek olan da Sensin. Ey Rabbim! Onlar Senin kulların ve üzerlerinde hak sahibi olan Sensin. Dilediğini ödüllendirmek, dilediğini cezalandırmak, dilediğini bağışlamak yetkisi yalnız Sana aittir, hüküm, hikmet ve kudret sahibi olan Sensin.”

O gün Allah şöyle buyuracak: “Bugün yalnızca Allah’ı Rab ve ilah edinerek, davet olundukları sınırlarını Allah’ın belirlediği bir hayatı yaşamak için, Allah’a verdikleri sözlerinde duranların, içlerinde devamlı kalacakları nimetler yurdu cennetlerle ödüllendirilecekleri gündür. Allah onlardan, onlar da Allah’tan razıdırlar.”

Şüphesiz gerçek şu ki, göklerin, yerin ve arasında olanların hükümranlığı yalnız Allah’a aittir. O’nun her şeye gücü yeter.