Mü’min Sûresi - Mustafa Çevik Meali (Ayetler Konu Bütünlüğü İçinde)

Hâ. Mim.

Bu ilahi kitap, düşündüklerinizi ve bildiklerinizi anlatmak için kullandığınız harflerden oluşan âyetler olarak ilmi ve kudretiyle her şeyi yaratan Allah tarafından indirilmiştir.

Allah, yaratılış sebebini düşünüp de ona uygun yaşamak isteyenleri doğru yola yönlendirir ve böylelerinin tevbelerini kabul eder. Allah, mü’minlere karşı çok merhametli ve bağışlayıcı, müşriklere karşı da cezası çok çetin olandır. O’ndan başka gerçek ilah yoktur ve sonunda dönüş O’nadır.

Allah’ın âyetlerini yalan sayıp yüz çevirenler müşrik ve kâfirlerdir. Onların varlık içinde böbürlenerek keyif sürüp gezip dolaşmaları sakın seni aldatmasın. Zamanı gelince bunun hesabını verecek, cezasını çekecekler.

Bunlardan çok önce Nûh kavmi ve onlardan sonra gelen kavimlerin çoğu da kendilerini hidayete davet eden peygamberlerini yalancılıkla suçlayıp reddetmişler, daha da ileri giderek tuzaklar kurup onları öldürüp ortadan kaldırmak için ellerinden geleni yapmışlardı. Sonunda Ben de onları kıskıvrak yakalayıp, hak ettikleri azap ile cezalandırdım.

Böylece Rabbinin şirk ve küfürde direnenler hakkındaki azap sözü gerçekleşti. Onlar âhirette de kendilerini cehennem ateşi içinde bulacaklar.

Allah’ın kâinatta kurduğu nizamını, yine O’nun koyduğu yasalara bağlı olarak yürüten melekler ile hükümranlığın yalnız Allah’a ait olduğunun bilincinde olan mü’minler, Rablerinin ilmini, kudretini yüceliğini övgüyle anıp O’na şükreder ve şöyle dua ederler: “Rabbimiz, Sen her şeyi ilminle kudretinle, merhamet ve şefkatinle kuşatansın. Tevbe ederek Sana yönelenleri rahmetinle bağışla ve cehennem azabından koru.

Rabbimiz, onları atalarından, eşlerinden, çocuklarından iman edenlerle vadettiğin cennetlerde buluştur! Şüphesiz Senin her şeye gücün yeter. Rabbimiz, mü’minleri razı olmadığın fiilleri işlemekten koru! Sen kimi korumaya layık görürsen, onu şefkat ve merhametine nail etmiş olursun. Gerçek kurtuluş, kazanç ve mutluluk da budur.”

Allah’ın daveti hayat tarzından yüz çevirenlere âhirette şöyle seslenilecek: “Dünyada iken Allah’a nankörlük ederek davetini reddettiğinizde Allah’ın size olan öfkesi, sizin cehennem karşısında kendinize duyduğunuz öfkenizden daha büyüktür.” O Gün cehennemi hak edenler de şöyle diyecekler: “Ey Rabbimiz! Bu dehşetli ateş azabı karşısında zaten ölüp ölüp diriliyoruz ve suçumuzu kabulleniyoruz. Bizler için bir af, bu azaptan bir kurtuluş yolu yok mu?”

Onlara şöyle karşılık verilecek: “Bu duruma düşmenizin sebebi dünya hayatınızda Allah’ın davetini kabul etmemek için direnmenizdir. Fakat ne zaman Allah’la birlikte başka ilahlar edinmeye çağrılsanız, hemen çağıranlara kulak verip peşlerine düştünüz. Şimdi ise dünyada da âhirette de hükmün ve hükümranlığın Allah’a ait olduğunu kabul edip itiraf ediyorsunuz fakat artık çok geç kaldınız.”

Allah’ın sizleri yaratması, gökten indirdiği yağmur ile rızıklandırıp sayamayacağınız kadar nimetlerle donatması, Rabbinizin ve ilahınızın yalnızca Allah olduğunun delili olarak yetmez mi? Bunu ancak gerçeği arayan, temiz akıl sahipleri anlayıp kavrarlar.

Ey mü’minler! Sizler, inkârcılar hoşlanmasa da şirkten ve küfürden arınmış olarak Allah’a yönelin. Kâinatı yaratan, nizamını kuran, koyduğu yasalarla da yöneten arşın sahibi, layık olanın derecesini yükselten yüce Allah, gönderdiği peygamberler ve kitaplarla insanlara öğüt verip Hesap Günü ile uyarmaktadır.

İnsanlar diriltilip kabirlerinden çıkartılıp da Allah’ın huzuruna getirildiklerinde, dünya hayatlarında gizli ya da açık yapıp ettikleri her şey ortaya konacak ve kulları üzerindeki hüküm ve hükümranlık yetkisinin yalnız Allah’a ait olduğu bir kez daha gösterilecektir.

Ve O Gün her insana yaptıklarının karşılıkları verilecek, hiç kimseye haksızlık edilmeyecektir.

Allah hesabı en adil ve en çabuk görendir. Allah’ın elçisi Kur’an ile, yüreklerin boğulurcasına gırtlağa dayanacağı O Gün ile insanları uyarmaktadır. O Gün müşrik ve kâfir olarak dünya hayatlarını tamamlamış olanlar ne bir dost ne de bir yardımcı (şefaatçi) bulabilirler. Çünkü gizli açık bütün suçlar ortaya dökülmüş ve kimsenin kimseye diyecek sözü de kalmamıştır.

O Gün Allah’ın adaleti bir kez daha tecelli edecektir. Allah’la birlikte ilah edinilenlerin hiçbir yetkilerinin olmadığı ve hiçbir şeye de hükmedemedikleri apaçık ortaya çıkacaktır. Allah her şeyi işiten ve kalplerde gizlenenleri de bilendir.

Müşrikler yeryüzünde gezip dolaşıp da kendilerinden önce yaşamış olanların sonlarının nasıl olduğuna dönüp bakmazlar mı? Geçmişte helak edilenler, kendilerinden daha güçlü ve yeryüzünde daha da derin izler bırakmışlardı. Allah onları şirkleri ve küfürleri sebebi ile kıskıvrak yakalayıp cezalandırdı ve kendilerini Allah’ın azabından koruyabilecek hiç kimseyi de bulamadılar. Çünkü onlar Allah adına peygamberler ve kitaplarla yapılan daveti yalan sayıp reddetmişlerdi. Allah da onları bu yüzden hak ettikleri azapla cezalandırdı. Allah çok güçlüdür ve azabı da çok çetindir.

Biz Musa’yı da peygamberliğinin delili âyetlerimiz ve mucizelerle destekleyip, Firavun’a ve Karun’a göndermiştik, fakat onlar Musa’ya, “Usta bir sihirbaz ve tam bir yalancı.” dediler.

Musa Bizim âyetlerimizle onları hakikate uygun yaşamaya davet edince Firavun, Musa’nın davetini kabul etmediği gibi “Onunla birlikte iman edenlerin erkeklerini, çoluk çocuk demeden öldürün; kadın ve kızlarını sağ bırakıp, hor ve hakir edin.” dedi fakat Allah onların tuzaklarını boşa çıkardı.

Firavun ayrıca etrafındakilere şöyle demişti: “Musa’yı da bana bırakın, onu da ben kendi ellerimle öldüreyim, Rabbine yalvarsın bakalım benim elimden onu kurtarabilecek mi? Böylece Musa’nın bizim kurulu nizamımızı (dinimizi) ortadan kaldırmaya, inançlarımızı değiştirmeye kalkmasının ne demek olduğunu herkes görüp anlasın. Şayet onu ortadan kaldırmaz da serbest bırakırsak ülkede bozgunculuk çıkarıp nizamımızı değiştirmesinden endişe ediyorum.”

Bunları işiten Musa ise: “Ben kibirlenip böbürlenerek, Allah’ı hesaba katmadan aklına geldiği gibi konuşan, konuşurken de Hesap Günü’nü düşünmeyenlerden, benim de sizin de Rabbimiz olan Allah’a sığınırım.” dedi.

Firavun’un Musa’yı öldürmeye karar vermesi üzerine Firavun hanedanından olan ve Musa’nın Allah adına yaptığı davete iman ettiği halde imanını o güne kadar gizlemiş olan birisi, Firavun’un bu kararına karşı çıkarak şöyle dedi: “Size ne oluyor da Rabbim Allah dediği için bir adamı bundan dolayı öldürmeye kalkıyorsunuz? Hâlbuki o size Rabbinizden apaçık deliller ve mucizelerle gelmiş bulunuyor. Şayet yalan söylüyorsa yalanın cezasını çeker ama doğru söylüyorsa sizi uyarıp tehdit ettiği azap başınıza gelip çatar. Şunu da iyi bilin ki eğer Musa yalan söylüyorsa zaten Allah yalancıları asla amaçlarına ulaştırmaz. Ey kavmim! Bugün ülkede güç ve iktidar sizin elinizde, belki de yeryüzünün en güçlüsü sizsiniz fakat Allah’ın vaat ettiği azap başınıza gelirse ondan sizi kim kurtaracak?”

Bunun üzerine Firavun da kavmine dedi ki: “Ben size sadece kendi görüşümü söylüyorum ve sizi de bana göre doğru olana çağırıyorum.” Firavun’un bu sözlerinin ardından hanedandan mü’min olmayı seçen kişi sözlerine şöyle devam etti: “Ey kavmim! Ben daha önce gelip geçen kavimlerden Nûh, Âd ve Semûd kavmi ile daha nicelerinin başlarına gelen azabın sizin de başınıza gelmesinden korkuyorum. Unutmayın ki Allah durup dururken kullarını cezalandırmaz.

Ey kavmim! Ben herkesin feryat ederek birbirinden imdat dileyeceği Kıyamet Günü’nde azaba mahkûm edileceğinizden de endişe ediyorum.

O Kıyamet Günü’nün dehşetinden arkanızı dönüp kaçmaya çalışacaksınız fakat Allah’ın elinden kaçıp kurtulabileceğiniz hiçbir yer bulamazsınız ve O Gün size hiç kimse de yardım edemez. Allah haddi aşanları azgınlıkları ile baş başa bırakır. Böylelerini hiç kimse de doğru yola iletemez.

Ey kavmim! Musa’dan önce Yusuf da sizin atalarınıza, dolayısıyla size apaçık delillerle gelmişti ama buna rağmen onun Rabbinizden getirdiği apaçık âyetlerle ve delillerle davet ettiği hayat nizamından şüphe etmiş, inanıp icabet etmekten kaçınmış, sonunda Yusuf ölünce de ‘Allah ondan sonra hiçbir peygamber göndermeyecektir.’ demişlerdi. Şimdi bu yüzden mi Musa’ya inanmak istemiyorsunuz? Unutmayın ki, Allah durmadan şüphe eden, şüphe bataklığında debelenip duran, haddi aşıp taşkınlık yapanları dalalette bırakır.

Ellerinde hiçbir delil ve bilgileri olmadığı halde Allah’ın âyetleri hakkında ileri geri konuşup tartışanlar, Allah katında ve mü’minler arasında büyük bir öfkeye sebep olurlar. Şüphesiz böylece kibirlenen, böbürlenip büyüklük taslayan cahillerin de kalpleri gerçeğe karşı katılaşıp mühürlenir.”

Mü’min kimsenin bu söylediklerinden sonra Firavun, Haman’a dönerek “Ey Haman! Bana yüksek bir kule yap da bu söylenen azap bana ulaşmadan Musa’nın Rabbine ulaşayım. Ben aslında Musa’nın yalancının biri olduğuna inanıyorum ama kim bilir belki yukarılarda onun Rabbine, ilahına rastlayabilirim.” diyerek alay etti. Firavun’un bu inkâr ve azgınlığı kendisine güzel gözüktü. Böylece de onu doğruya ulaşmaktan alıkoydu. Sonunda da Musa için kurduğu tuzaklar ve alaylı sözleri Firavun’un helak edilmesine sebep oldu.

Firavun’un bu alaycı tutumundan sonra hanedandan mü’min olmayı seçmiş olan kimse ise şöyle dedi: “Ey kavmim! Gelin sizler de bana uyun, beni takip ederek yaratılış sebebimiz olan hayat nizamına yönelin ki doğru yolu bulmuş olasınız. Ey kavmim! Unutmayın ki bu dünya hayatı geçici hazlardan ve metadan ibarettir. Âhiret ise daimi hayatın yurdudur. Kim bir kötülük yaparsa yaptığına karşılık olarak cezası tam olarak verilecektir.

Kim de mü’min olarak bir iyilik yaparsa, -kadın olsun erkek olsun- orada sınırsız ve tarifsiz güzellikte nimetlere kavuşacaktır. Ey kavmim! Ben sizi kurtuluşa, mutluluğa, doğru olana çağırırken; sizin de beni, Firavun’u Rab ve ilah edinmeye böylece de cehennem ateşine çağırıyor olmanız anlaşılır gibi değil. Elinizde hiçbir bilgi ve deliliniz olmadığı halde siz benim Firavun’u hayatımız üzerinde hükümler koymaya yetkili birisi olarak kabul etmemi istiyorsunuz. Oysa Allah kulları üzerinde kendisinden başkasına hüküm koyma yetkisi vermemiştir.

Ben sizi ilmi ve kudreti sonsuz, mutlak üstün ve yüce olan, tevbe edip doğruya yönelenlere karşı da çok merhametli ve bağışlayıcı olan Allah’ın daveti hayat nizamına uymaya davet ediyorum. Oysa siz, beni Firavun’u ilah edinip cehennemi hak edenlerden olmaya çağırıyorsunuz. Şu gerçeği aklınızdan hiç çıkarmayın; sonunda hepimizin varacağımız yer Allah’ın huzurudur. O’na sırt dönenlerin yeri cehennem olacaktır.

İşte O Gün geldiğinde bu söylediklerimin ne kadar gerçek ve değerli olduğunu görüp anlayacaksınız. Ben kendimi Allah’ın razı olacağı bir hayatı yaşamaya adıyorum. Şüphesiz Allah kullarını görüp gözetmektedir.”

Allah bu mü’min kulunu o müşrik, kâfir ve zalim kavmin tuzaklarından ve zulmünden kurtardı. Firavun ve adamlarını da hak ettikleri azapla cezalandırdı.

Hâlbuki onlara şirk ve küfürde direnmeleri sebebi ile cehennem ateşine atılacakları sabah-akşam tebliğ edilmişti. Buna rağmen yine de şirkten ve küfürden vazgeçmediler.

Kıyamet Günü’nün ardından meleklere, “Firavun ve beraberindekileri azabın en şiddetlisi olan ateşin içine atın.” denilecek.

Kendilerine yapılan öğüt ve uyarıları reddedenler ateşin içinde birbirleriyle tartışırken zayıf olanlar, küstahça büyüklük taslamış olan yöneticilerine şöyle diyecekler: “Bizler, dünya hayatımızda sizlere uyduk. Sorunlarımızı çözme ve bize yardım etme sözleri vermiştiniz. Haydi şimdi şu azabı biraz olsun hafifletip bizden uzaklaştırın.” Büyüklük taslamış olan o kibirli önderleri de onlara: “Hepimiz aynı ateşin içindeyiz, elimizden ne gelir ki? Artık Allah hepimiz hakkında hükmünü verdi ve iş işten çoktan geçti.” diyecekler. Sonra da hep birlikte cehennem görevlilerine, “Ne olur Rabbimize yalvarıp yakarın da ateşin azabını birazcık hafifletsin.” diyecekler.

Cehennem görevlileri de onlara: “Sizi peygamberler ve kitaplar, apaçık âyetler ve delillerle uyarmadılar mı? Bizim Rabbimizden böyle bir talepte bulunma yetkimiz yok, sizler yalvarıp yakarın fakat biz biliyoruz ki bugün yalvarıp yakarmalar boşunadır.” diyecekler.

Şüphesiz Biz, peygamberlerimize ve onlarla birlikte iman edenlere hem dünya hayatlarında hem de şahitlerin dinleneceği Âhiret Günü’nde mutlaka yardım edeceğiz.

Hesap Günü’nde müşriklerin mazeret beyan etmelerinin ise kendilerine hiçbir yararı olmayacak, onlara orada da lanet olunacak, her türlü iyilikten mahrum bırakılıp azabın en korkunç olanına mahkûm edilecekler.

Vaktiyle Biz Musa’ya da insanları yaratılış sebeplerine uygun yaşamaya davet eden hidayet rehberi kitabı vermiş ve temiz akıl sahipleri düşünüp de doğruya ulaşsınlar diye İsrailoğullarını da o kitaba vâris kılmıştık.

Ey Peygamber! Sen de Musa gibi sabırlı ve dirençli olarak sıkıntılara göğüs ger! Unutma ki Allah’ın yardım ve zafer vaadi mutlaka gerçekleşecektir. Hata yaptığında da Rabbinden af dile ve sabah akşam Rabbinin yüceliğini aklından çıkarma!

Hiçbir bilgi ve delile sahip olmadıkları halde Allah’ın âyetleri konusunda ileri geri konuşanların içlerinde, aslında hiç tatmin olamayacakları bir büyüklenme ve yönetme tutkusu vardır. Sen onların şerrinden Rabbine sığın. O, her şeyi görüp gözetendir. Büyüklük de hükümranlık da yalnızca Allah’a aittir.

İnsanların içinde öldükten sonra tekrar diriltileceklerine inanmayanlara de ki: “Göklerin ve yerin yaratılması, insanları yaratmaktan çok daha büyük bir iştir.” Fakat insanların çoğu Allah’ın ilminin ve kudretinin her şeye yettiğini anlamak istemiyorlar. Elbette ki aklını kullanıp Allah’ın gücünü idrak edenle, aklını kullanmayan bir olmaz; tıpkı kör olanla, görenin bir olmadığı gibi, Allah’ın davetine iman edip, ona teslim olarak doğru yola girenle, ondan yüz çevirip müşrik olmayı seçen bir değildir.

Ey insanlar! Aklınızı ne kadar az kullanıyorsunuz! Kıyametin gelip çatacağından hiç şüpheniz olmasın, fakat çoğunuz buna inanmıyorsunuz.

Allah, tevbe ederek günahlarından vazgeçip de davetine yönelenlerin dualarına karşılık vereceğini buyurmakta; davetinden yüz çevirerek O’na ibadet etmeyi kibrine yediremeyenleri de hor ve hakir olarak cehenneme mahkûm edeceğini bildirmektedir.

Geceyi dinlenmeniz için karanlık, gündüzü de işlerinizi görebilmeniz için aydınlık yaratan Allah’tır. Allah insanlara karşı çok lütufkârdır, fakat insanların çoğu Allah’ın lütfettiği nimetlerden yararlanmasına rağmen O’na nankörlük edip davetine yönelmezler.

İşte her şeyi sizin için yaratıp, nizamlarını kurup hizmetinize sunan Allah budur ve O’ndan başka gerçek ilah yoktur. Şimdi bütün bunları görüp istifade etmekteyken nasıl olup da Allah’a ortak koşup O’nun yarattığı kulların davetine yöneliyorsunuz? Böyle davranmaktan vazgeçmeyenler zihinleri çarpık, doğru yoldan uzaklaşmış, müşrik ve kâfirlerdir.

İnsanları yaratıp en güzel şekli veren, yeryüzünü insanların yaşaması için elverişli hale getiren, gökkubbeyi üzerinize bina eden ve tertemiz nimetlerle rızıklandıran Allah’tır ve âlemlerin Rabbi olan Allah yücedir.

Ey insanlar! Her şeyi yaratan, şeklini veren, mükemmel nizamlarını kuran ve hep diri olan Allah, gerçek ilahtır. O halde yalnız O’na dua edin, övgüye ve şükredilmeye tek layık olan O’dur.

De ki: “Bana Rabbimden apaçık delillerle nasıl yaşamam gerektiği bildirilmişken, sizin Allah’ı bırakıp da taptıklarınıza kulluk edemem. Ben yalnızca âlemlerin Rabbi olan Allah’a teslim olup O’ndan başka ilah edinmemekle emrolundum.”

Ey insanlar! Sizi önce topraktan yaratan, sonra bir damla hayat suyu olan spermden, sonra da döllenmiş yumurta hücresinden yaratıp bebek olarak dünyaya getiren Allah’tır. Nihayet olgunluk çağına ulaşır ve yaşlanırsınız, bazılarınız bu yaşa gelmeden ölür; bir kısmınız da Allah’ın yasalarla belirlediği süreye kadar O’nun bahşettiği nimetlerle dünya hayatınızı tamamlarsınız. Buna rağmen Allah’ın davetine yönelmeniz gerektiğini düşünmez misiniz?

Yaratan, yaşatan, öldüren de Allah’tır. O, bir işin olmasını dileyip de hüküm verdiği zaman ona sadece “Ol” der, o da hemen oluş sürecine girer.

Hiçbir bilgiye sahip olmadan, Allah’ın âyetleri konusunda ileri geri konuşup duran şu cahil kimselerin hallerine bir baksana! Bunca gerçeğe rağmen Allah’ı bırakıp da kendileri gibi yaratılmışların peşinden gidiyorlar.

Bu Kur’an’la ve daha önceki peygamberlerle gönderdiğimiz kitaplarla yaptığımız davetimizi yalan sayıp reddedenler, zamanı gelince ne kadar kör ve sağır olduklarını anlayacaklar. Onlar Hesap Günü boyunlarına demir halkalar takılıp zincirlenmiş olarak kaynar bir suya sürülecek, sonra da ateşte yanacaklar. Ve onlara şöyle seslenilecek: “Şimdi söyleyin bakalım, Allah’la birlikte ilah edindikleriniz nerede?” Müşrikler de diyecekler ki: “Onlar bizi ortada bırakıp kayboldular. Demek ki biz dünyada iken kendilerine uymakla çok yanlış yapmışız.” İşte Allah müşrik ve kâfirleri böyle pişmanlık ve çaresizlik içinde bırakır.

Bu ceza, onların Allah’ın daveti hayat nizamından kibirlenerek yüz çevirmeleri, ölçüsüzce davranmaları sebebi iledir.

Haydi, ey müşrikler! Şimdi cehennemin kapılarından içinde devamlı kalmak üzere girin bakalım. Kibirlenip böbürlenen nankörler için cehennem ne kötü bir son duraktır.

Sen Allah yolunda karşılaştığın zorluklara, sıkıntılara karşı sabırla diren. Allah’ın vaadi mutlaka gerçekleşecek. Yaratılış sebeplerini inkârda direnenlerin hak ettikleri cezanın bir kısmının başlarına geldiğini sana göstersek de, ya da göstermeden önce senin canını alsak da, şu kaçınılmaz bir gerçek ki onlar Bizim huzurumuza çıkartılıp hesap vereceklerdir.

Ey Peygamber! Biz senden önce de birçok peygamber gönderdik. Bunlardan bazılarının kıssalarını sana anlattık, bazılarından da hiç söz etmedik. Şüphesiz hiçbir peygamber, Allah’ın izni olmadan herhangi bir mucize gösteremez. Hak edenler için Allah’ın azabı kesinleştiği takdirde hiç kimse de O’na mani olamaz. İşte o zaman adalet hakkı ile yerini bulur, bâtılı savunanlar ise hüsrana uğrayıp helak olurlar.

Bir kısmından binek olarak, bir kısmının da etinden yararlandığınız hayvanları yaratıp istifadenize sunan Biziz. O hayvanlarda sizler için daha birçok faydalar vardır; uzun menzillere onlarla ulaşır, özlemini çektiğiniz ihtiyaçlarınızın birçoğuna da onlar aracılığı ile kavuşursunuz. Karada onlarla, denizlerde de gemilerle yüklerinizi taşırsınız. Bunlar, Allah’ın sizlere lütuflarıdır.

Ey insanlar! Allah sizlere birçok misalle tek ve gerçek ilah olduğunu gösterip bildirmektedir. Allah’ın bu delillerini gözlerinizi kapatıp yok saymanız mümkün mü?

Bu müşrikler yeryüzünde gezip dolaşırken kendilerinden önce yaşamış olanların sonlarının nasıl olduğuna bakıp da hiç düşünmezler mi? Onlar sayıca kendilerinden daha fazla, daha güçlü ve yeryüzünde daha da derin izler bırakmışlardı. Fakat onların kazandıkları, biriktirdikleri, güçleri ve makamlarının onlara hiçbir yararı olmadı.

Yaratılış sebepleri olan hayat nizamı ile yaşamayı reddedenler, kibirlenip mü’minlerle alay edenler hak ettikleri azap ile karşılaştıklarında ise hemen “Biz yalnızca Allah’ı ilah ediniyor ve O’na ortak koştuklarımızı tanımıyoruz.” demeye başlarlar. Fakat azabı gördükten sonra böyle demelerinin onlara hiçbir faydası olmayacak. Allah’ın kulları üzerinde öteden beri uyguladığı yasası budur. Yaratılış sebeplerine davet edildikleri halde sırt dönenler hüsrana uğrayacaklar.