Nûr Sûresi - Mustafa Çevik Meali (Ayetler Konu Bütünlüğü İçinde)

Bu, indirdiğimiz ve hükümlerini farz kıldığımız sûrelerden bir sûredir. Düşünüp öğüt alasınız diye onda apaçık âyetler indirdik.

Zina eden kadın ve erkekten her birine yüz değnek vurun, eğer gerçekten Allah’a ve Âhiret Gününe yürekten inanıyorsanız, onlara olan acıma duygunuz Allah’ın dinini (yasasını) uygulamaktan sizi alıkoymasın. Mü’minlerden bir grup da onlara uygulanan cezaya şahitlik etsin.

Zinakâr bir erkek ancak kendisi gibi zinakâr ya da müşrik bir kadınla; zinakâr bir kadın da zinakâr ya da müşrik bir erkekle evlensin. Çünkü bunlar birbirlerine layıktırlar. Mü’min bir erkek ya da kadına, zinakâr ve müşrik biriyle evlenmek haramdır, çünkü bunlar birbirlerine hiç yakışmaz ve benzemezler.

İffetli kadınlara zina iftirasında bulunup da bunu dört şahitle ispat edemeyenlere de seksen değnek vurun ve bir daha da onların şahitliklerini kabul etmeyin, çünkü onlar gerçekten yoldan çıkmış fasıklardır. Onlardan daha sonra, yaptıklarından tevbe ederek, kendilerini doğru olanı yapmaya adayanlar fasıklıktan kurtulurlar. Allah tevbe edip kendini düzeltenlere karşı merhametli ve bağışlayıcıdır.

Kendi eşlerini zina ile suçlayan fakat buna kendilerinden başka şahit getiremeyen erkekler, dört defa Allah’ı söylediklerine şahit tutarak yemin etmelidir. Beşinci yemini ise “Eğer yalan söylüyorsam Allah’ın laneti üzerime olsun” diyerek yapmalıdır.

Suçlanan kadına gelince, o da kocasının yalan söylediğini iddia ediyorsa, Allah’ı şahit tutarak dört kere yemin etsin. Böyle yapması ondan cezayı kaldırır. Kadın da beşinci yeminini “Eğer kocam doğru söylüyorsa, Allah’ın gazabı benim üzerime olsun” diyerek yapsın.

Şayet, Allah’ın merhameti ile tevbenizi kabulü ve bağışlaması olmasaydı haliniz nice olurdu.

Allah mutlak hüküm ve hikmet sahibidir.

Peygamber’in eşine iftira atan, içinizden üç beş kişinin ortaya çıkması size şermiş gibi gelmesin. Aksine içinizdeki böylesine bozguncu ve fitnecileri tanımanız hayrınıza olmuştur. Onların her biri bu iftiralarının cezasını çekecek, iftiranın baş sorumlusu ise çok daha çetin bir azaba çarptırılacak.

Siz ey mü’minler! Böyle bir söylentiyi duyduğunuz zaman kadın erkek hepiniz birden, “Bu bir iftiradır” deyip hüsnü zanda bulunup tepki göstermeniz gerekmez miydi?

Öte yandan, iftiracıların da dört şahit getirmeleri gerekmez miydi? Bunu yapamadıklarına göre, onlar yalancı ve iftiracıların ta kendileridir. Ey bu iftiraya karşı çıkmayan ve inanan mü’minler! Şayet Allah’ın size merhameti olmasaydı dünyada ve âhirette çok büyük bir azaba çarptırılırdınız. Çünkü kesin bir belge ve bilgiye dayanmadan iftiraya karşı çıkmıyor, ayrıca yayıyordunuz, üstelik bu yaptığınız çirkinliği hafife alıp, önemsemiyordunuz. Oysa bu yaptığınız Allah katında çok büyük bir vebal, çok büyük bir günahtır.

İftirayı duyar duymaz “Böylesine bilgimiz ve delilimiz olmayan şeylere inanmak, bu konuda konuşmak bize yakışmaz, bu büyük bir iftiradır” demeniz gerekmez miydi? Gerçekten Allah’a ve Rasûlüne iman ediyorsanız böyle bir günaha girmekten sakının! Allah size hükümlerini böylece apaçık bildiriyor. Allah her şeyin mutlak doğrusunu bilen ve bildirendir.

Mü’minler arasında yalan haberler yayanlar, iftira atıp bozgunculuk çıkaranlar ve çirkinliklerin yayılmasına sebep olanlarla, bunlara göz yumanları dünyada da âhirette de acıklı bir azap beklemektedir.

Allah size tevbe edip kendinizi düzeltmeniz için merhamet edip, süre tanımasaydı, yaptıklarınızdan dolayı sizi hemen cezalandırırdı.

Ey iman edenler! Şeytanın fısıltılarının peşine düşerek, onun adımlarının izleyicileri olmayın. Şeytan kendini izleyenlere iftirayı, bozgunculuğu ve çirkinliği telkin eder.

Şayet size Allah’ın merhameti, şefkati ve bağışlaması olmasa ve bunun yollarını göstermeseydi hiçbiriniz günahından arınamaz, kötülüklerden kendinizi koruyamazdınız.

Allah kimin tevbesinde samimi olduğunu ve bağışlanmaya layık olduğunu en iyi bilendir. Hak edenlerin tevbesini kabul eder ve onları bağışlayıp arındırır. Allah her şeyin tek ve mutlak doğrusunu bilendir.

Ey iman edenler! İçinizden imkânı olanlar da, ihtiyaç sahibi akrabaları ve onların dışındaki fakir fukara ile zulme maruz kalıp, size hicret eden ve iftiraya uğrayan mü’minlerle ilişkilerini kesmesin, yardımlarını esirgemesin. Onlara karşı erdemli, faziletli, ölçülü davranın ve incitmekten sakının.

Allah böyle davrananlara karşı şefkatli, merhametli ve bağışlayıcıdır.

Allah masum, iffetli ve namuslu kadınlara iftira atanlara dünyada da âhirette de lanet edecektir. Böylesi melun kimseler için cehennemde çok büyük bir azap hazırlanmıştır. Hesap Günü onların dilleri, elleri ve ayakları yaptıklarına şahitlik edecektir ve O Gün Allah onları hak ettikleri en ağır cezaya çarptıracaktır. Onlar Allah’ın her şeyi görüp gözeten ve hak ettiğinin tam karşılığını veren olduğunu kavrayamadılar.

Unutmayın ki kötü kadınlar kötü erkeklerin, kötü erkekler de kötü kadınların layığıdır, tıpkı temiz kadınların temiz erkeklere, temiz erkeklerin de temiz kadınlara yakıştığı gibi.

Allah temiz, iffetli, faziletli, mü’min kadın ve erkeklere atılan iftiraların gerçek olmadığını en iyi bilendir. Onlar Allah’ın şefkati, merhameti ve koruması altındadırlar. Âhirette de cennet mükâfatları onları beklemektedir.

Ey mü’minler! Kendi evlerinizden başka evlere, sahiplerinden izin almadan ve selam vermeden girmeyin, böyle davranmak sizin için daha hayırlı ve mü’minin ahlakına daha uygundur. Şayet evde kimse yok yahut size cevap verilemiyorsa izin verilinceye kadar eve girmeyin, size müsait değiliz denirse de, o takdirde geri dönün, bu sizin için daha erdemli ve asil bir davranıştır. Allah yapıp ettiklerinizi bilir.

İçinde hiç kimsenin oturmadığı, başkalarının da, sizin de yararınıza açık, barınma ve işyeri olarak kullanılan, içlerinde bu amaçla eşyaların bulunduğu yerlere girmenizde bir sakınca yoktur. Allah açıkça yaptıklarınızı da, gizlediklerinizi de bilir.

Ey Peygamber! Mü’min erkeklere söyle, gözlerini harama bakmaktan sakınsınlar, iffetlerini korusunlar, onlara yakışan asil ve faziletli davranış budur.

Allah onların neye ne maksatla baktıklarını ve ne yaptıklarını bilir.

Ey Peygamber! Mü’min kadınlara da söyle, onlar da gözlerini haramdan sakınsın ve iffetlerini korusunlar. Zorunlu olarak görünen (el ve yüz) dışındaki ziynet yerlerini açıp da vücutlarını teşhir etmesinler. Başörtülerini yakalarının üstüne sarkıtsınlar. Kocaları, babaları, kayın babaları, kendi oğulları, kocalarının oğulları, erkek kardeşlerinin oğulları, mü’min kadınlar, sahip oldukları cariyeler, yaşlanmış ve cinsel özellikleri kalmamış erkek hizmetkârların, henüz kadınların mahrem yerlerinin farkında olmayan küçük çocukların yanlarında başörtülerini açabilirler. Mü’min kadınlar ayrıca ayaklarını yere vurarak yürüyüp de üzerlerine dikkatleri çekmesinler.

Ey iman edenler! Hepiniz günaha sebep olacak davranışlardan sakınıp Allah’ın daveti olan ahlak ile donanın ki, kurtuluşa ve mutluluğa erişebilesiniz.

Ey mü’minler! İçinizden evlenme çağına gelmiş olanları, köle ve esirlerinizden de evlilik çağında olanları evlendirin. Fakirlik korkusuyla evlenmekten korkup uzak durmasınlar. Allah onları lütfuyla destekleyerek, ihtiyaçlarını karşılayacakları imkânlar bahşedecektir.

Allah’ın nimetleri sonsuzdur ve kullarının ihtiyaçlarını en iyi O bilir. Allah rızık verenlerin en hayırlısıdır.

Evlenmek isteyip de buna güç yetiremeyenler, Allah lütuf ve keremiyle kendilerine imkân verip, rızık kapılarını açıncaya kadar iffetlerini korusunlar.

Bedellerini ödemek üzere sizden özgürlüklerini talep edip sözleşme yapmak isteyen köle ve esirlerinizde, sözleşme şartlarını yerine getirecekleriyle ilgili iyi niyet fark ederseniz, teklif ettikleri anlaşmayı yapın ve Allah’ın size bahşettiği mallardan onlara vererek işlerini kolaylaştırın. Evlenmek isteyip iffetiyle yaşamak isteyen cariyelerin, sakın birtakım menfaatler gözeterek evlenmelerine engel olmayın, fuhşa düşmekten onları koruyun. Kim böyle yapmayıp da kötü yola düşmelerine engel olmazsa, Allah onu hak ettiği ile cezalandırır, zorla kötü yola düşmeye mecbur bırakılan, hürriyetinden mahrum kimseyi de merhameti ile bağışlar.

Şüphesiz Biz, size apaçık âyetlerle hükümlerimizi indirdik ve sizden önce gelip geçmiş milletlerle ilgili ibret alınacak misaller verdik. Bunların anlam ve önemini ancak Allah’a karşı yürekten sorumluluk bilinci taşıyanlar anlayıp kavrarlar.

Allah göklerin ve yerin nurlandıranı, aydınlığın kaynağıdır. Kur’an’ı, insanları karanlıklardan aydınlığa çıkarmak için bir nur olarak gönderen O’dur.

Allah’ın bu nuru, sanki duvardaki oyuk içinde inciden bir yıldız gibi etrafı aydınlatan kandile benzer. O kandilin yakıtı ise ne doğuya ne de batıya ait olan mübarek zeytin ağacının meyvesinin yağıdır. O yağ öylesine saf, temiz ve ışıltılıdır ki, ateş değmeden etrafını aydınlatacak nur üstüne nurdur. Allah nura ulaşmak, onunla hem kendini hem de etrafını aydınlatmak isteyenleri nuruna kavuşturur.

Allah bu misalle, insanları Kur’an’ın nuru ile aydınlanan yolda yürümeye çağırmaktadır.

Her şeyin tek ve mutlak doğrusunu bilen yalnızca Allah’tır.

Allah’ın nuru ve hidayet rehberi olan Kur’an, yaratılışlarının sebebini ve ona uygun hayat nizamını öğrenip gereklerini yerine getirmek isteyenlerin kalplerini, evlerini, mescitlerini ve ülkelerini aydınlatır. Bu nura kavuşanlar, sabah akşam Allah’ın rızasını kazanmanın peşinde koşarlar, onlar öyle yiğit kimselerdir ki onları ne ticaret ne de başka maddi çıkarlar İslam nizam ve ahlakından, namazlarını kılıp, zekâtlarını vermekten, Allah’ı zikretmekten alıkoyabilir.

Onlar kalplerin ve gözlerin korkudan halden hale dönüşeceği Kıyamet Günü’nün dehşetini akıllarından çıkarmadan yaşarlar.

Allah böyle kimseleri, salih amelleri sebebiyle en güzel mükâfatlarla ödüllendirecek. Allah dilediğine hesapsız nimetler bahşeder.

Müşrik ve kâfirlerin iyilik adına yapıp ettikleri ise, çöldeki seraba benzer, susuzluktan içi yanmış kimse, onu su sanır fakat ona doğru koşup yaklaşınca bir damla su bile bulamaz, ama onun yerine karşısında Allah’ı bulur. Allah da onun hesabını eksiksiz görüp, hak ettiği cezasını verir. Allah hesabı çok çabuk görendir.

Böylelerinin durumu, aynı zamanda denizin dibindeki karanlıklara da benzer, onu kat kat dalgalar kaplamıştır. Üstlerine kara bulutlar çökmüştür, insan kendi elini görmek isterse onu bile göremez haldedir.

İşte Allah’ın nuru Kur’an’a sırt dönüp, onunla aydınlanmak istemeyenlerin durumu böyledir. İnsana Allah’tan başka ışık kaynağı sunacak yoktur.

Kanatlarını yayıp uçan kuşlara varıncaya kadar, göklerde ve yerde olan her şeyin, Allah’ın ilminin ve kudretinin eseri olduğunu görüp de Allah’ın yüceliğini düşünmez misiniz?

Onların hepsi, yaratılış sebeplerine uygun Allah’ın kurduğu nizam ve yasalara tabi olarak görevlerini yerine getirerek Allah’ı tesbih etmektedirler. Ey Allah’ı layıkıyla kavramak istemeyenler! Size ne oluyor da davet olunduğunuz İslâmî hayatı yaşamaktan kaçıyorsunuz? Allah yaptıklarınızı bilmektedir.

Göklerin, yerin ve arasında olanların mülkü ve hâkimiyeti Allah’a aittir, çünkü onların yaratıcısı ve nizamlarının kurucusu Allah’tır. Dönüş de Allah’a olacaktır.

Ey insanlar! Allah’ın bulutları sürükleyip, üst üste yığarak yoğunlaştırıp da aralarından yağmuru nasıl yağdırdığını görmez misiniz? Peki ya o bulutlardan doluyu nasıl indirdiğini ve dilediğini onunla cezalandırıp, dilediğini de ondan uzak tutmakta olduğunu görüp de düşünmüyor musunuz?

Işığıyla gözlerinizi neredeyse kör eden şimşeğin bulutlardan nasıl çıktığını gördüğünüz halde, Allah’ın kudreti ile nelere kâdir olduğunu anlamaz mısınız?

Allah geceyi gündüze, gündüzü de geceye dönüştürmektedir. Allah’ın muhteşem nizamı böylece kusursuz işleyip dururken ve siz de bunun şahitleriyken, hâlâ bunlardan ders çıkarmamak, Rabbinizin daveti olan nizam ile ahlakın önemini kavramamak için gözlerinizi kapatıp, kulaklarınızı gerçeğe tıkayacak mısınız?

Allah, bütün canlıları sudan yaratmıştır. Onlardan bir kısmı karınları üzerinde sürünerek, bir kısmı iki ayağı üzerinde, bir kısmı da dört ayak üzerinde yürürler.

Allah dilediğini, dilediği şekil ve özellikte yaratır. O’nun her şeye gücü yeter.

Biz insanlara da, yaratılışlarının sebebini ve fıtratlarına uygun olan hayat tarzı, nizam ile ahlakı apaçık âyetlerle bildirdik. Allah buna göre yaşamak isteyenleri, âyetleri ile doğru yoluna ulaştırır.

İnsanlardan bir kısmı davet edildikleri İslami hayat nizamına iman ettik demelerine rağmen, sonra da sözlerinden dönerler. Bunlar aslında yürekten inanmış gerçek mü’minler değildir.

Bunlar, aralarındaki sorunların çözümü için Allah’ın kitabı ile Peygamberinin hükümlerine çağırıldıklarında yüz çevirirler. Şayet dünyevi menfaatlerine uygun bir hüküm verileceğini anlarlarsa çağırıldıklarına gelirler.

Anlaşılan o ki, bunların kalplerinde hastalık var. O yüzden Allah’ın ve Peygamber’in kendilerine haksızlık edeceğinden şüphe edip korkuyorlar. Aslında onlar bu tutumlarıyla kendi kendilerine haksızlık ediyorlar.

Hâlbuki gönülden iman edip, Allah’ın davetine teslim olan mü’minler, Allah’ın kitabı ile hüküm verilmek üzere, Peygamber’in huzuruna çağırıldıklarında hemen “İşittik ve itaat ettik” diyerek teslimiyetlerini gösterirler. İşte bunlar Allah’ın mükâfatlandıracağı ve umduklarına kavuşacak olanlardır.

Kim Allah’a ve Rasûlüne itaat eder, Allah’a karşı gelmekten sakınır, sorumluluk bilinciyle hareket ederse, işte onlar başarıyı, mutluluğu elde edenlerin ta kendileridir.

Ey Peygamber! Sen münafıklara savaşa çıkmak için, hazırlanın diye bir emir verecek olsan, emrine uyacaklarına dair, yemin üstüne yemin ederler. Sen onlara de ki: “Yemin etmeyin de yapmanız gerekenleri yapın, sizden istenenler Allah’ın istedikleridir. Unutmayın ki Allah yapıp ettiklerinizden haberdardır.”

Ey Peygamber! Ayrıca onlara de ki: “Allah adına Peygamberinin yaptığı davete icabet edip, itaat edin. Şayet davetten yüz çevirip de itaat etmezseniz, iyi bilin ki böyle yapmakla Allah’a ve Peygamber’e hiçbir zarar vermiş olmazsınız. Peygamber tebliğ görevini yerine getirmekten sorumludur, sizin sorumluluğunuz ise O’nun davetine uymak ve dünya hayatınızı ona göre yaşamaktır. Böyle yaparsanız doğru olana kavuşmuş olursunuz. Peygamber’e düşen, Allah’ın indirdiklerini size tebliğ etmektir.”

Allah, tıpkı geçmişte iman edip de imanlarına yaraşır şekilde canla başla gayret edenleri yeryüzünde iktidar sahibi kıldığı gibi, onların takipçisi olan mü’minleri de yeryüzünde iktidar sahibi kılıp, güçlerini artırıp korkulu endişeli günlerinden sonra güvenlik ve esenliğe kavuşturacağını vaat etmektedir. Çünkü onlar Allah’ın yetkilerine hiç kimseyi ortak etmez, böylece yalnız O’na kulluk ederler. İşte Allah’ın beğendiği din budur.

Her kim, Allah’ın nimetleriyle yaşamasına rağmen Allah’la birlikte başka ilahlar edinerek O’nun yetkilerini başkalarıyla paylaştırmaya kalkıp da şirk koşarsa, işte bunlar müşrik, münafık ve fasıkların ta kendileridir.

Ey iman edenler! Namazı bilinçle ve titizlikle kılın, zekâtı gönülden isteyerek verin ve Peygamber’in izleyicileri olun ki, esirgenip korunup ödüllendirilesiniz.

Allah’ın davetini inkâra şartlanmış olanlar, dünyada ve âhirette Allah’ın azabından kurtulamazlar. Onların sonunda varacakları yer cehennemdir.

Ey iman edenler! Birlikte yaşadığınız, size hizmet etmekte olan kimseler ve aile fertlerinizden henüz ergenlik çağına ulaşmamış olanlar da günün şu üç vaktinde, sabah namazından önce, öğleyin soyunup dinlenmeye çekildiğinizde ve yatsı namazından sonra, yanınıza girmeden önce, sizden izin istesinler, çünkü bu üç vakit, mahremiyetinizin korunması bakımından özel zamanlardır. Bu vakitler dışında, sizden izin almadan yanınıza girip çıkmalarında onlar için de sizin için de bir sakınca yoktur. Onlar kaçınılmaz olarak birlikte yaşamak zorunda olduğunuz kimselerdir. Allah size böylece âyetlerini ayrıntılı biçimde açıklamaktadır.

Allah her şeyin en doğrusunu bilen ve bildirdiği âyetleriyle de bozulmayı önleyendir.

Çocuklarınız da ergenlik çağına eriştiklerinde, yanınıza gelirken büyüklerin izin istediği gibi izin istesinler.

Allah âlimdir, sizin nasıl en doğru, huzurlu, erdemli ve faziletli yaşayacağınızı en iyi O bilir ve buna uygun hükümler koyar.

Cinsel arzusu kalmayacak kadar yaşlanmış ve cinsel cazibesini kaybetmiş kadınların, vücutlarını teşhir amacı taşımadan sokağa çıkarken, dış giysilerinin bir kısmını üzerlerine almamalarının bir sakıncası yoktur. Bununla birlikte yine örtülü olmaları onlar için daha hayırlıdır. Allah kalplerde taşınan niyetleri bilir ve her şeyden haberdardır.

Ey iman edenler! Kör olan, topal olan ya da başka bir hastalığı olan ve fakir olan mü’min de sizin kardeşinizdir. Onların ihtiyaçlarına karşı sakın zorluk çıkarmayın, desteğinizi yardımınızı esirgemeyin, onlarla bir arada olmaktan uzak durmayın.

Sizin kendi evlatlarınızın evlerinde, babalarınızın evlerinde, analarınızın evlerinde, erkek ve kız kardeşlerinizin evlerinde, amcalarınızın, halalarınızın, teyzelerinizin, dayılarınızın evlerinde, arkadaşlarınız olan mü’minlerin evlerinde yahut evinin anahtarını size emanet edecek kadar birbirinize güvendiğiniz mü’minlerin evlerinde hep birlikte ya da ayrı ayrı yemek yemenizde bir sakınca yoktur.

Evlere girdiğinizde, Allah katından bereket, esenlik, güzellikler dileğiyle mutlaka selam verin.

Allah size hükümlerini böylece açıklıyor ki, düşünüp de hakkınızda hayırlı olduğunu anlayabilesiniz.

Gerçek mü’minler, Allah’ın Kur’an ve Peygamber’i ile yaptığı uyarılarına, öğütlerine ve daveti olan nizam ile ahlak hükümlerine, yürekten inanıp iman ederler. Mü’minler toplumu ilgilendiren bir konuyu görüşmek üzere Peygamber ile bir araya geldiklerinde, Peygamber gitmelerine izin verinceye kadar da oradan ayrılmazlar.

Ey Peygamber! Oradan ayrılmaya gerçekten mecbur oldukları bir mazereti olup da izin isteyenlerin ayrılmalarına izin ver. Onlar Allah’a ve elçisine yürekten iman etmiş kimselerdendir, onlar için duacı ol.

Allah gerçek mü’minlere karşı çok şefkatli, merhametli ve bağışlayıcıdır.

Ey mü’minler! Peygamber’in sizi toplantıya davetini, birbirinizin ya da herhangi birinin daveti gibi görmeyin. Peygamber ile toplantı halindeyken aranızdan ondan izin almadan, kimseye sezdirmeden çekip gitmek isteyenleri Allah elbette biliyor. O halde böyleleri dünyada da âhirette de başlarına musibetlerin gelmesinden korksunlar.

İyi bilin ve hiç aklınızdan çıkarmayın ki, göklerde ve yerde ne varsa hepsinin gerçek sahibi Allah’tır. O, sizin iç yüzünüzü de, hangi yol üzere yaşamak istediğinizi ve yaşamakta olduğunuzu da en iyi bilendir.

Günü gelince herkese, Allah’ın daveti nizam ve ahlaka karşı tutumunun delili olan amel defteri verilerek hak ettikleri karşılıkları gösterilecek. Allah her şeyi hakkıyla bilen, hüküm ve hikmet sahibidir.