Kasas Sûresi - Mustafa Çevik Meali (Ayetler Konu Bütünlüğü İçinde)

(Tâ. Sin. Mim.) İçinizden dinleyen ya da okuyanın anlayacağı harflerden oluşan kelimelerle ilâhi gerçekler size apaçık bildirilmektedir.

Ey Peygamber! Yaratılışının sebebini düşünüp de, ona uygun yaşamak isteyen kimselere öğüt ve ibret olsun diye, sana Musa ile Firavun arasında yaşanmış olan bazı kıssaları bildireceğiz.

Vaktiyle Firavun Mısır’da, halkı zorbalıkla sınıflara ayırıp, bunlardan bir kısmını da çok zayıf ve güçsüz hale düşürmek için erkek çocuklarını öldürüp kadınlarını sağ bırakıyordu, çünkü o çok zalim ve bozguncu biriydi.

Biz ise, yeryüzünde ezilen ve zayıf düşürülen bu insanları lütuf ve rahmetimizle zulümden kurtarıp onurlu bir toplum olarak Firavun’un ülkesine vâris olup iktidar olsunlar ve Firavun’un ordularının ve Haman’ın korktuklarını başlarına getirsinler istedik. İşte bunu gerçekleştirmek için de Musa’nın annesine şöyle vahyettik: “Onu bir süre emzir, şayet başına bir şey geleceğinden korkarsan, o zaman da onu nehrin sularına bırak, sakın korkma ve üzülme, çünkü Biz kesinlikle onu sana geri döndüreceğiz ve elçilerimizden biri yapacağız.”

Nihayet Firavun’un ailesinden biri nehirden gelmekte olan bebeği buldu, sonunda kendileri için bir düşman ve hüzün kaynağı olacağını bilmeden, bebeği sahiplendiler, işin gerçeğini Firavun’un, Haman’ın ve askerlerinin de bilmesi mümkün değildi. Biz böyle olmasını dilemiştik.

Firavun’un karısı, “Bu çocuk bizim için bir mutluluk, bir neşe kaynağı olabilir, sakın onu öldürmeyin, belki ileride bize bir faydası da dokunabilir, bakarsın onu evlat edinebiliriz.” dedi. Tabii ki işin sonunun nereye varacağını o da bilemezdi.

Diğer taraftan Musa’nın annesi, gönlü çocuğunun acısıyla o gece sabahı zor etti, şayet vaadimize güvenmesi için kalbini pekiştirmeseydik az kalsın onlara gidip, “Bu benim çocuğum.” diyecekti.

Annesi, Musa’nın kız kardeşine, suya bıraktığı bebeğini takip etmesini söylemişti. O da kimseye fark ettirmeden onu izledi.

Biz de, daha ilk günden Musa’ya getirilen süt annelerin sütünü emmemesini sağladık, bu sırada kız kardeşi Firavun ailesine gelerek, “Bu bebeğin bakımını sizin adınıza üstlenecek bir aile gösterebilirim.” dedi.

Böylece de Musa’yı tekrar annesine kavuşturduk, annesinin gözü aydın olsun ve üzülmesin, Allah’ın verdiği sözün mutlaka yerine geldiğini görsün, bilsin diye. Fakat insanların çoğu Allah’ın sözünün mutlaka yerine geleceğine inanmazlar.

Derken, Musa yetişkinlik çağına gelip olgunlaşınca, kendisine doğru ile yanlışı birbirlerinden ayırt edebilecek güçlü bir muhakeme yeteneği bahşettik. İşte Biz Allah’a itaat etmeye arzulu olan kimseleri böyle ödüllendiririz.

Musa, bir gün halkın çoğu evinde istirahatteyken, sokakların tenha olduğu vakitte şehre indi ve biri kendi halkından, diğeri de düşmanları olan yerli halktan iki kişinin kavga ettiğini gördü, kendi halkından olan kişi Musa’dan yardım istedi. Bunun üzerine Musa da karşı tarafa mensup olana bir yumruk atarak ölümüne sebep oldu, sonra da kendini toparlar toparlamaz, “Eyvah ben ne yaptım? Şeytan’ın kışkırtmasına kapıldım, tuzağına düştüm. Şeytan insanı yoldan çıkaran apaçık bir düşmandır.” dedi.

Sonra da, “Rabbim ben böyle bir iş yaparak kendime yazık ettim, ne olur beni bağışla.” diye dua etti. Allah da onu bağışladı, çünkü Allah tevbe edip, doğruya yönelenlere karşı çok merhametli ve bağışlayıcıdır.

Ardından da Musa, “Ey Rabbim! Bana bahşettiğin bunca nimetlerin hakkı için bir daha asla suçlulara arka çıkmayacağım.” diye söz verdi.

Ertesi sabah Musa, korku dolu gözlerle şehirde etrafı gözetlerken, bir de baktı ki dün kendisinden yardım isteyen adam, bugün de onu yardımına çağırıyor. Musa ona dönüp, “Sen gerçekten zıvanadan çıkmış, azgın birisin, benden uzak dur.” dedi ve bu arada kavgayı ayırmak için araya girip karşı taraftan olan adamı tutmaya çalışınca, o adam da Musa’ya, “Daha dün öldürdüğün adam gibi beni de mi öldürmek istiyorsun ey Musa? Senin amacın kavgayı ayırmak değil ülkenin başına zorba kesilmektir.” dedi.

Tam da o sırada şehrin öteki ucundan bir adam koşarak geldi ve Musa’ya, “Ey Musa! Ülkenin ileri gelenleri toplandı ve seni öldürmek için görüşme halindeler, sen bir an önce bu şehri terk et, gerçek şu ki ben senin iyiliğini isteyenlerdenim.” dedi.

Bunun üzerine Musa korku içinde etrafı gözetleyerek şehirden ayrıldı, bir yandan da, “Rabbim beni bu zalim toplumdan kurtar.” diye dua ediyordu.

Musa bu duygularla Medyen istikametine doğru yöneldi ve kendi kendine de, “Ümit ediyorum ki, Rabbim beni doğru yola yönlendirir.” diyordu.

Nihayet Medyen’de su kuyularının bulunduğu bir yere ulaşınca, orada hayvanlarını sulamakta olan bir grup insanla karşılaştı, onların az ötesinde ise iki kadın, hayvanlarının başında sulama sırasının kendilerine gelmesini bekliyorlardı, Musa onların yanına gidip, “Size nasıl yardımcı olabilirim?” deyince onlar da: “Biz bu çobanların hayvanlarını sulayıp çekilmesini bekliyoruz, kadın olduğumuz için de çok yakın duramıyoruz, babamız da çok yaşlı, o da bizimle gelemiyor.” dediler.

Musa o kadınların hayvanlarını suladı, ardından da gölge bir yere çekilip, “Rabbim bana bahşedeceğin her hayra öyle muhtacım ki.” diyerek dua etti.

Az sonra hayvanlarının sulanmasına yardım ettiği kızlardan birisi utana sıkıla çıkageldi ve Musa’ya, “Babam bize yardımından dolayı ikramda bulunmak üzere seni davet ediyor.” dedi. Musa bunun üzerine evlerine gidince, başından geçenleri de kızların babasına anlattı. O da, “Korkma, artık o zalim kavmin elinden kurtulmuş oldun.” dedi.

Kızlardan birisi bu arada, “Babacığım, onu ücretli olarak yanında tut, ücret karşılığında tutabileceğin güçlü ve güvenilir biri olacağından eminim.” dedi. Kızların babası Musa’ya dönerek, “Benim yanımda sekiz yıl çalışmayı kabul edersen, ben de bu kızlarımdan birini sana nikâhlamak isterim, şayet bu süreyi on yıla tamamlamak istersen artık onun kararını da o zaman sen ver, zira ben seni bu konuda zorlamak istemem. İnşallah sen de beni dürüst ve erdemli davranan birisi olarak bulursun.” dedi.

Musa da ona, “Bunu ben de kabul ediyorum, böylece anlaşmış olalım, bu iki süreden hangisini doldurursam doldurayım, bana karşı bir kırgınlık olmasın. Bu söylediklerimize Allah da şahit olsun.” diyerek işe başladı.

Musa belirlenen süreyi tamamladıktan sonra, ailesini de yanına alarak Mısır’a doğru yola çıktı. Sina Dağı’nın yakınına geldiklerinde ise dağın yamacında bir ateşin aydınlığını gördü ve yanındakilere, “Siz burada bekleyin, ben ateşin yanına gidip, belki oradan bir ateş koru ve yol ile ilgili de bir haber getirebilirim.” diyerek ateşi gördüğü yere yöneldi. Oraya yaklaşınca o bereketli ve mübarek yerde, vadinin sağ yanındaki bir ağaç istikametinden kendisine, “Ey Musa! Ben âlemlerin Rabbi olan Allah’ım.” diye seslenildi. Arkasından da “Asanı yere bırak.” denildi. Musa da asasını yere bırakınca asasının bir yılana dönüşüp hızla hareket ettiğini görünce, ardına bakmadan korkuyla koşmaya başladı, bunun üzerine Allah, “Ey Musa! Geri dön ve korkma, yaklaş, burada güvendesin. Şimdi de elini koynuna sok, elin de koynundan kusursuz bir beyazlıkta parlayan bir ışık kaynağı olarak çıkacak. Artık korkunu yen, kendini toparla, kaygılarından uzaklaş. İşte bu iki mucize senin Firavun ve kavmine peygamber olarak gönderilmenin delili olan alametlerdendir, onlar müşrik ve kâfir oldukları için de zalim bir kavimdir.” dedi.

Musa, “Ey Rabbim! Ben onlardan birini öldürdüm, bu yüzden onların da beni öldürmelerinden korkarım, kardeşim Harun’un konuşma üslubu daha düzgün, daha akıcı, onu da bana destek, yardımcı ve beni doğrulayıcı olarak görevlendir, çünkü onların bana inanmayacaklarından da korkarım.” dedi.

Allah da şöyle buyurdu: “Senin gücünü kardeşin Harun ile destekleyeceğiz ve ikinizi de öylesine etkili ve güçlü kılacağız ki size asla zarar veremeyecekler, âyetlerimiz sayesinde siz ve sizi izleyenler galip geleceksiniz.”

Musa, Firavun ve adamlarının karşısına çıkıp, onları yaratılışlarının sebebi olan, sınırlarını Allah’ın belirlediği bir hayat nizamına apaçık âyetlerle ve kendisine verilen peygamberliğinin delili mucizelerle davet edince, Firavun ve nizamının yöneticileri hemen, “Bu söyledikleri önceden planlanmış, bizim gibi ölümlü bir beşer tarafından uydurulmuş, büyücü sözlerinden ve sihirbazın yaptıklarından başka bir şey değil, biz atalarımızdan da Musa’nın söylediklerini doğrulayacak ona benzer şeyler işitmedik.” dediler.

Bunun üzerine Musa da onlara, “Ben Rabbimin katından doğru yolu bildirmek ve o yola rehberlik etmek için gönderilmiş bir elçiyim. Kâinatta olan her şeyin sahibi Allah’tır ve sonunda kime neyin kalacağını da yalnız O bilir. Gerçek Rab ve ilah yalnızca Allah’tır, zalimler Allah’ın azabından asla kurtulamazlar.” dedi.

Firavun, Musa’nın söylediklerine karşı kendi adamlarına dönerek, “Efendiler! Ben sizler için kendimden başka ilah tanımıyorum, o itibarla hayat nizamınızı ancak ben belirlerim, yasalarınızı ben yaparım.” dedi. Sonra da, “Ey Haman! Sen şu tuğlalardan yaptığın ocağı harekete geçir, çamurunu pişirip bana tuğlalardan öyle yüksek bir kule yap ki Musa’nın ilahına çıkıp, onunla görüşeyim, gerçi ben Musa’nın söylediklerine inanacak biri de değilim.” dedi.

Firavun ve askerleri böyle alaycı tavırlarla böbürlenip, büyüklendiler ve sandılar ki sonunda Bizim huzurumuza hiç çıkmayacaklar. İşte bu yüzden Biz de Firavun ve askerlerini kıskıvrak yakalayıp, denizde helak ettik. İlahlık taslayan zalimlerin sonuna bir bakın bakalım.

Firavun ve benzerleri insanları ateşe çağıran rehberler oldular. Kıyamet Günü onlara asla yardım edilmez, dünya hayatında da onları arkalarından lanetle anılan kimseler yaptık, Kıyamet Günü’nde ise aşağılık, iğrenç ve küçük düşürülmüşler olacaklar.

Gerçek şu ki, Biz daha önceki müşrik ve kâfirlikte direnen nesilleri, bu tutumları sebebi ile azaba uğratıp helak ettikten sonra da, Musa’ya insanlar için doğru yol rehberi ve hidayet kitabı olmak üzere rahmet kaynağını verdik ki, akıllarını kullanıp sorumluluklarını yerine getirsinler.

Ey Muhammed! Biz bunları Musa’ya bildirirken sen o vadinin yakınında değildin ve o kavmin yaşadıklarından da habersizdin. Biz onlarla senin aranda nice nesiller yarattık ve sen Medyen halkı arasında yaşarken de bunları onlardan duyup öğrenmiş biri de değilsin. Seni peygamber olarak seçip bunları âyetlerimizle bildiren Biziz.

Sen, kendilerine uzunca bir süre peygamber gelmemiş bir kavmi, hakikate davet edip uyarasın diye Rabbinden bir rahmet olarak gönderilen peygambersin. Olur ki, Allah adına yaptığın daveti düşünüp de doğru olana uyarlar.

Ayrıca bu şirk ve küfür bataklığında yaşayanlar, elleriyle işledikleri günahlar sebebiyle başlarına bir musibet geldiğinde, “Ey Rabbimiz! Bize bir peygamber gönderseydin, biz de âyetlerinle bildirdiğin mesajlarına uyardık. Başımıza da bu musibetler gelmezdi ve mü’minlerden olurduk” diyerek mazeret beyan etmesinler diye, seni de kavmine peygamber olarak gönderdik.

Kendilerini ilâhî nizam ve ahlaka davet eden peygamber geldiğinde bu defa da, “Musa’ya verilen mucizelerin benzeri Muhammed’e de verilseydi ya.” dediler. Peki, ama müşrikler daha önce Musa’ya verilen mucizeleri görmelerine rağmen, inkârlarında direnip Musa ve Harun için “Bunlar göz boyayıcı sihirbazlar” deyip de davete sırtlarını dönmediler mi? Ayrıca bunların birçoğu da “Biz Musa’ya verilen kitabı da sana verileni de reddediyoruz.” diyorlar.

Ey Peygamber! Onlara de ki: “Allah katından gönderilmiş olan bu kitapla davet edildiğiniz hayat nizamından daha doğru yol gösteren bir kitap varsa getirin, ben de ona uyayım.”

Senin bu çağrına karşılık veremiyorlarsa ki, daha doğrusunu ortaya koyup veremeyeceklerdir, şunu iyi bil ki, onlar kendi bencil, keyfî ve boş heveslerinin peşindeler.

Allah’ın kitap ve peygamberlerle rehberlik ettiği doğru yolu bırakıp da kendi bencil heveslerine uyanlardan daha sapık kim olabilir? Allah böylesi inatçı müşrik, kâfir ve zalim toplumu zorla doğru yoluna iletmez.

Biz, iyice anlaşılsın, düşünülüp öğüt alınsın ve bilinçlenilsin diye, âyetlerimizi bölüm bölüm birbiri ardınca indiriyoruz.

Kendilerine daha önce kitap verdiklerimizden bazıları, ellerindeki kitapların içlerinde kalan doğruları tasdik eden bu Kur’an’a da inanırlar ve Kur’an onlara okunduğu zaman onlar da: “Biz bu kitapla yapılan davete hemen uyarız, çünkü bu bize Rabbimizden gelen bir mesajdır. Zaten biz, Kur’an bize ulaşmadan önce de Rabbimize boyun eğmek isteyen kimselerdik.” derler.

İşte böylelerinin Allah’ın davetine yürekten yönelip sabretmeleri, kötülüğü iyilikle defetme çabaları ve kendilerine verdiklerimizden bu yolda harcamaları sebebiyle ödülleri kat kat artırılacak.

Bu kimseler gereksiz ve boş sözlerden yüz çevirirler, bunlarla uğraşanlarla karşılaştıklarında onlara: “Bizim yaptıklarımızın sorumluluğu bize, sizin yaptıklarınızın sorumluluğu da sizedir, bizimle uğraşmayın, bizden uzak durun, biz kendini bilmez, nankör ve cahillerle bir arada bulunmak istemeyiz.” derler.

Şüphesiz sen, sevdiklerini yaratılış sebepleri olan doğru yola yöneltemezsin. Ancak Allah, buna talip olup layık olanı doğru yola yöneltir çünkü yalnızca O bilir kimin gönülden bunu istediğini ve buna layık olduğunu.

Bir kısım müşrikler, Peygamber’e “Şayet biz senin davetini kabul edersek, atalarımızın nizamını yıkmaya çalışmakla suçlanıp yerimizden yurdumuzdan sökülüp atılır, mevcut nizamlarını korumak adına zulme uğratılırız.” diyorlar.

Oysa Biz onların çıplak kayalardan oluşan o şehirlerini her türlü ürünün toplanıp rızık olarak getirildiği ve Kâbe’den dolayı da güvenilir bir yer kılmadık mı, daha fazlasını yapacağımızı hiç düşünmüyorlar mı?

Biz geçmişte refahtan, lüksten şımarıp azgınlaşan, nice kavimleri azabımızla helak ettik. Bakın, işte onların boş kalan yurtları ve evleri, onlardan sonra da içlerinden kurtardığımız mü’minler dışında, oralarda yerleşen olmadı. Zaten her yerin ve her şeyin gerçek sahibi Allah’tır.

Senin Rabbin, bir toplumun ana merkezine âyetlerimizi tebliğ eden bir elçi göndermedikçe o toplumu helak etmez. Biz ancak şirk ve küfür nizamlarını inatla devam ettirmek isteyen toplumları azabımızla helak ederiz.

Ey insanlar! Dünya hayatında size verilen her şey kısa vadeli ve geçicidir. Allah’ın layık gördüklerine âhirette verecekleri ise, daha hayırlı, daha güzel ve kalıcıdır. Bu gerçeği hiç düşünmez misiniz?

Şimdi kendisine tarifsiz güzellikte cennet vaat ettiğimiz ve zamanı gelince ona kavuşacak olan kimsenin durumu ile kendisine dünya hayatının nimetlerinden kısa bir süre tattırdığımız, sonra da müşrik ve kâfir olarak yaşayıp da cehennem azabını hak edenlerin durumu hiç bir olur mu?

Kıyamet Günü onlara “Allah’tan başka da ilahlar edinip O’na ortak koştuklarınız şimdi nerede?” denilecek.

O Gün haklarında azap hükmü gerçekleşmiş olanların önderleri diyecekler ki: “Rabbimiz, bizler uyarılıp davet edilmemize rağmen öğüt almayıp, nankörlük ederek azgınlaştığımız gibi doğru yoldan sapmaya yatkın kimselerin de Senin davetinden uzaklaşmalarına sebep olduk, şimdi onlarla ilişiğimiz kesilmiş olarak Sana sığınıyoruz.”

Sonra da onların hepsine birden denilecek ki: “Haydi çağırın bakalım Allah’tan başka ilah edinip de peşinden gittiklerinizi.” Onlar da dünya hayatlarında ilah edinmiş olduklarını yardıma çağıracaklar fakat çağırdıklarından hiç cevap alamayacaklar. Bunun üzerine hak ettikleri azap ile karşılaşacaklar. Vaktiyle âhirete iman edip Allah’a karşı sorumluluklarını yerine getirip de bu azapla karşılaşmasalar olmaz mıydı?

O Gün onlara, dünya hayatlarında kendilerine elçilerle gönderilen mesajlara karşı tutumları sorulacak. İşte o an ileri sürecekleri hiçbir mazeret bulamayacaklar. Zaten artık o mesajlara uyma fırsatları da çoktan kaçmış olacaktır.

Ancak onların içlerinden dünya hayatlarında iken şirk ve küfürlerinden tevbe ederek, Allah’ın davetine dönmüş ve böylece salih ameller işlemiş olanlar kurtuluşa erebilirler.

Gerçek şu ki, Allah dilediğini yaratır ve dilediğini de elçisi olarak seçer, O’ndan başkasının böyle bir hakkı yoktur. Allah asla kendisine ortak koşulmasını istemez çünkü O sınırsız ilim ve kudret sahibi, tek yüce olandır.

Senin Rabbin olan Allah, herkesin içlerinde sakladıklarını da, açığa vurduklarını da bilir, çünkü onları yaratan O’dur ve O’ndan başka gerçek ilah yoktur, kulları üzerinde hüküm koyma ve hükmetme yetkisi yalnızca O’na aittir, övülmeye ve şükredilmeye layık olan da yalnızca Allah’tır. Sonunda hepiniz O’na döndürüleceksiniz.

De ki: “Hiç düşündünüz mü, Allah geceyi Kıyamet Günü’ne kadar üzerinizde uzatacak olsa, O’ndan başka size ışığı getirebilecek olan başka bir ilah var mı? Gerçek bu kadar açık ve ortada iken O’nun adına yapılan davete hâlâ kulak vermeyecek misiniz?”

Yine onlara de ki: “Bir de şunu düşünün, Allah gündüzü Kıyamet Günü’ne kadar üzerinize uzatsa, Allah’tan başka size içinde dinlenebileceğiniz geceyi geri getirecek başka bir ilah var mı, hâlâ bu mükemmel nizamı sizin için kuran Allah’ın davetine uymayacak mısınız?”

Allah, size olan merhamet ve şefkatinden geceyi ve gündüzü var etti ki, geceleri dinlenesiniz, gündüz de O’nun lütfettiği nimetlerden yararlanasınız. Sizden istenen ise dünya hayatını Rabbinizin daveti olan nizam ile yaşamanızdır.

Kıyamet Günü, Allah bunca nimetlerle donattığı insanlar içinden müşrik olmayı seçenlere soracak: “Söyleyin bakalım sizin için bunca nimeti yaratan Allah iken, O’nun davetini reddedip peşine düştüğünüz ilahlarınız şimdi nerede?” Biz O Gün her ümmetin gönderdiğimiz peygamberlerini şahit olarak karşılarına çıkaracağız ve onlara, “Peygamberlerin, sizi yaratılış sebebiniz olan nizam ile yaşamaya davet etmelerine rağmen kabul etmeyişinizin delillerini getirin bakalım.” diyeceğiz. O Gün onlar da gerçek Rab ve ilahın Allah olduğunu ve O’ndan başkasının yok olup gitmeye mahkûm olduğunu anlayacaklar.

Unutmayın ki Karun da Musa’nın kavminden birisiydi ve onun halkın sırtından kazandığı hazinesinin anahtarlarını ancak güçlü kuvvetli bir grup insan taşıyabiliyordu. O da bu servetinin gücü ile şımarıp böbürleniyordu.

Soydaşları da Karun’a Allah’ın bir imtihan aracı olarak nasip ettiği gücü ve serveti, dünyada O’nun bildirdiği gibi kullanması, âhireti de unutmaması gerektiğini, Allah’ın şımarık, nankör ve bozguncuları sevmediğini bildirince Karun bunu söyleyenlere dönüp, “Herkes iyi bilsin ki, ben bu servete kendi bilgim ve becerilerim sayesinde ulaştım.” dedi.

Oysa Allah ondan önce de onun gibi düşünüp yaşayan ve ondan çok daha güçlü nice kimseleri bu azgınlık, kibir ve Allah’a başkaldırmaları sebebi ile azaba uğratıp helak etmiştir.

Suçu sabitleşmiş, şirki ve küfrü de tabiatı haline getirmiş kimselere azap sırasında yaptıkları ile ilgili sual bile sorulmaz.

Karun, kavminin karşısına gösterişli, süslü ve böbürlenerek çıktığında, dünya hayatından başka bir hayatı hesaba katmayan ve zengin olmanın getirdiği gösteriş ve gücün peşinde olanlar derlerdi ki: “Ne olurdu sanki biz de Karun gibi zengin olabilseydik, o gerçekten çok şanslı bir insan.”

Yaratılışlarının sebebini kavramış ve ona uygun yaşamaları gerektiğine iman edip, onun için gayret edenler ise Karun’a imrenenlere şöyle derlerdi: “Yazıklar olsun sizlere, Allah’ın razı olacağı amellerde bulunup da, O’nun nasip edeceği mükâfatlarına kavuşmak daha hayırlı değil midir?” Buna ancak sabırla, zorluklara göğüs gererek Allah yolunda gayret edenler kavuşabilirler.

Sonunda Biz de o azgın, kibirli ve zalim Karun’u, hazineleri ile birlikte yerin dibine geçirdik. Allah’a karşı hiç kimse de ona yardım edemedi ve edemezdi de.

Bunu görüp şahit olan ve daha dün ona imrenip, onun yerinde olmak için can atanlar bu defa şöyle demeye başladılar: “Demek ki Allah imtihan etmek için dilediğine rızkı bol verirken, dilediğine de sınırlı tutuyormuş. Şayet Allah bize merhamet etmeseydi, söylediklerimizden dolayı bizi de yerin dibine geçirirdi, anlaşılan o ki nankörler, kibirlenenler ve zalimler asla iflah olmazlar.”

Biz sonsuz ve sınırsız nimetlerle donattığımız Âhiret yurdu olan cenneti, yeryüzünde büyüklük taslamayan, fesat çıkarmayan, Allah’ın daveti hayat nizamını yaşamak uğrunda, ellerinden gelen çabayı gösterenler için hazırladık. Allah’a karşı sorumluluklarının bilincinde olanların varacağı yer, daimi mutluluk yurdu olan cennet olacaktır. Her kim de yaratılış sebebi olan hakikate sırt döner ve nankörlük etmiş olarak Allah’ın huzuruna çıkarsa, yaptıklarının karşılığı azapla cezalandırılacaktır.

Allah, Kur’an ile farz kılıp davet ettiği hayat nizamına uyanları hak ettikleri yere döndürecek; şerefli, onurlu ve mutlu bir hayata kavuşturacaktır.

De ki: “Kimin bu davete icabet ederek hidayet ve rahmeti tercih ettiğini, kimin de sapıklığı, zulmü ve nankörlüğü hayat tarzı olarak seçtiğini Rabbim elbette ki bilmektedir.”

Sen bu kitabın sana indirildiğini ummuyordun. Rabbiniz rahmet, merhamet ve şefkati ile sizi bununla doğruya ulaştırdı. O halde sakın müşrik ve kâfirlere her ne sebepten olursa olsun arka çıkmayın.

Allah’ın âyetleri size indirilmişken, sakın gerçeği inkâr edenler, sizi bunlara uymaktan alıkoymasın. Aksi takdirde şirk size de bulaşır. Her şey günü gelince yok olacak ve hepiniz hesap vermek üzere Allah’ın huzurunda toplanacaksınız. Allah’tan başka gerçek ilah yoktur ve yarattıkları üzerinde hüküm koyma yetkisi Allah’a aittir.