Câsiye Sûresi - Mustafa Çevik Meali (Ayetler Konu Bütünlüğü İçinde)

Hâ. Mim. Bu ilahi kitap, kâinatı ve içinde olanları yaratan, nizamlarını kurup yaşatan, üstün ilim ve kudret sahibi Allah’tan indirilmektedir.

Şüphesiz göklerde ve yerde, Allah’ın sınırsız kudretini gösteren nice deliller vardır. Bunları ancak Allah’ı layıkıyla kavramak, yaratılış sebebini bilmek isteyenler görüp, düşünürler. Gerçek şu ki, gerek insanın yaratılışında, gerekse üzerinde yaşadığınız yeryüzünde, Allah’ın yaratıp yaydıklarında, aklını kullanıp da üzerinde düşünen herkes için ibret alınacak mesajlar vardır.

Gece ile gündüzün birbirini izlemesinde, gökten yağmuru indirip onunla ölü toprağı diriltip size rızıklar bahşetmesinde, rüzgârları hep bir sebebe dayalı rahmeti gereği değişik yönlere doğru estirmesinde, mükemmel bir nizamın olduğunu aklını kullananlar apaçık görürler.

Bunlar, Allah’ın bildirdiği âyetleridir. Allah bu âyetleri ile yarattıkları için kurduğu mükemmel nizamını gösterip, sizleri de sınırlarını Allah’ın belirlediği bir nizam ve ahlak ile yaşamaya çağırmaktadır. Bu âyetlerden başka hangi hadise (söze) inanacaksınız?

İnsanlar Allah’ın yarattığı her türlü nimetlerden istifade edip yaşarken, Allah’ın âyetlerine kulak tıkayıp başka sözlere mi kulak verecekler? Yazıklar olsun bu gerçeklerden yüz çevirerek, Allah’a nankörlük edip kendini aldatanlara.

Böyleleri kendilerine Allah’ın daveti ulaşmasına rağmen küstahlaşıp, böbürlenerek sanki hiç işitmemiş gibi O’na sırtlarını dönerek yaşamaya devam ederler. Sen onlara çetin bir azapla cezalandırılacaklarını haber ver, çünkü onlar Allah’ın âyetlerini küçümseyip alay konusu ederek, ondan uzaklaştılar. Hesap Günü cehennemin önüne getirildiklerinde, dünyada kazandıkları malın mülkün de Allah’la birlikte ilah edindikleri kimselerin de onlara hiçbir yardımı dokunmayacaktır. Bu kimseler O Gün hak ettikleri korkunç azaba çarptırılacaklar.

Bu Kur’an insanlara yaratılış sebeplerini açıklayan ve buna göre yaşamak isteyenlere rehberlik eden ilahi bir kitaptır. Cehennem ateşi Kur’an ile yapılan davetten yüz çevirenleri beklemektedir.

Denize koyduğu yasalarla gemileri yüzdürüp sizin faydanıza sunan da Allah’tır. Sizden beklenen ise, O’nun bahşettiği nimetlere şükredip davetine icabet etmektir. Allah göklerde ve yerde yarattıklarının hepsini, sizin yararlanmanız için cömertçe önünüze sermiştir. Aklını kullanıp da düşünenler bu gerçeği görür ve Allah’a karşı sorumluluklarının bilincine ulaşırlar.

Ey Peygamber! Mü’minlere söyle: “Son Saat’in, Kıyamet ve Hesap Günü’nün geleceğine inanmayanların yaptıkları eziyetlere şimdilik sabırla dirensinler, onlardan uzak durmaya çalışsınlar. Allah her insanın yaptıklarının hesabını soracaktır.”

Kim, Allah’ın davetine icabet eder, salih amel işlerse kendi yararına olur; her kim de ondan yüz çevirirse bu kendi zararınadır. Sonunda bütün insanlar Allah’ın davetine karşı tutumlarından hesaba çekilecekler.

Biz sizlere olduğu gibi, geçmişte de İsrailoğullarına peygamber ve kitap gönderip Allah’ın hükümlerini hayata uygulama gücü bahşettik, temiz ve helal rızıklar ikram ettik. Kendi zamanlarındaki toplumlardan da üstün bir konuma getirdik. Fakat apaçık bilgilere rağmen bir müddet sonra kibirlenmeleri ve aralarındaki kıskançlıkları sebebi ile gerçeğe uymak yerine farklı farklı hiziplere bölünüp doğru yoldan ayrıldılar. Şüphesiz Rabbin onların bu tutumlarının hesabını sorup hak ettikleri cezalarını verecektir.

Ey Muhammed! Biz, sana da tüm insanların yaratılış sebeplerini ve ona uygun yaşanması gereken dinin yasalarını (hayat nizamını) açıklayan Kur’an’ı vahyettik. Sen de vahyettiklerimize uy ve insanları da buna uymaya davet et. Sakın daveti kabul etmek istemeyen, Rabbini ve kendini layıkıyla bilmeyenlerin heva ve heveslerine meyletme. Onlara meyledenleri Allah’ın azabından hiç kimse kurtaramaz. Ancak böyleleri birbirlerinin velisidir. Allah ise takva sahiplerinin dostudur.

Bu Kur’an, insanların yolunu, gönlünü, aklını aydınlatıp nurlandıran, sorunlarını en sağlıklı çözüme kavuşturan, dünya ve âhiret mutluluğuna ulaştıran hidayet ve rahmet kaynağıdır. Bunu ancak yaratılış sebebini bilmek ve yürekten ona uygun yaşamak isteyen basiret sahipleri anlar.

Kur’an ile yapılan davetten yüz çevirenlerle Allah’ın davetine iman edip de O’nun belirlediği sınırlar içerisinde yaşayanlar hiç bir olur mu? İkisini bir tutacağımızı sananlar yanılıyor, yanlış hesap yapıyorlar.

Allah, göklerle yeri ve içindekileri boş yere değil; yalnızca kendisinin Rab ve ilah olduğuna iman edilerek Allah merkezli bir hayat yaşanılsın diye yarattı. Sonunda herkes Allah’ın huzurunda toplanıp yaratılış amacına uygun yaşayıp yaşamadığından hesaba çekilip layık olduğu karşılığı görecektir.

Kendi heva ve hevesini ilah edinip bunu da inatla savunanların Allah kalplerini ve kulaklarını mühürler; gözlerini perdeleyip sapıklıkları içinde kendi hallerine bırakır. İnsanın kendini bu duruma düşürmesine ne demeli? Hâlbuki insana Allah’tan başka kim doğru yolu gösterebilir ki?

Allah’ın davetini reddetmeyi tabiatları haline getirip buna kendilerini şartlandırmış olanlar, bir de kalkıp şöyle diyorlar: “Hayat bu dünyada yaşadığımızdan ibarettir; doğar, yaşar ve ölürüz. Bizi sadece zaman öldürüp yok eder, öldükten sonra tekrar diriltilecek de değiliz.” Onlar bu söylediklerini çevrelerinde olup bitenlere bakıp, akıllarını kullanıp, düşünüp de söylemiyorlar; sadece zanna dayalı, temelsiz hayaller kurup ona göre konuşuyorlar. Bu kimselere öldükten sonra diriltilip hesaba çekileceğimiz söylenince de hemen, “O halde ölüp gitmiş atalarımızı geri getirin de görelim, şayet söyledikleriniz doğru ise.” diyorlar.

Ey Peygamber! Sen de onlara de ki: “Size bu hayatınızı bahşeden, ölümünüze karar veren ve Kıyamet’le birlikte diriltip huzurunda toplayacak olan da Allah’tır.” Fakat insanların çoğu bu gerçeği kabullenmek istemiyorlar.

Şüphesiz göklerde ve yerde olanların, olacak olanların kararını veren Allah’tır, hüküm koymak ve hükümranlık O’na aittir. Dünya hayatlarında Allah’tan başkasının koyduğu hükümlere isteyerek teslim olanlar Kıyamet ve Hesap Günü büyük bir hüsrana uğrayacaklar. İşte O Gün her ümmeti bir araya toplanmış, korkudan diz çökmüş, boyun bükmüş bir durumda görürsün. O Gün her ümmet amellerinin yazılmış olduğu defterlerinde olanlarla yüzleştirilir ve kendilerine, “Bugün dünya hayatlarınızda yapıp ettikleriniz ve yapmanız gerekirken de yapmadıklarınızın karşılığını ve sizinle ilgili tutulan kayıtlarda eksik ya da fazla hiçbir şey yazılmamış olduğunu göreceksiniz.” denilir.

İman edip imanlarına yaraşır erdemli bir hayatı yaşamak uğrunda ellerinden gelen gayreti gösterenleri de, Rableri olan Allah, rahmet ve şefkati ile ödüllendirip nimet ve mutluluk yurdu olan cennetine yerleştirecek.

Gerçeği inkârı tabiatları haline getirenlere Hesap Günü şöyle denilecek: “Âyetlerimizle uyarılıp bugünlerle karşılaşacağınız bildirilmesine rağmen, kibirlenip böbürlenerek, umursamayanlar sizler değil miydiniz? Size, ‘Allah’ın vaadi haktır, Kıyamet ve Hesap Günü’nün geleceğinden hiç şüpheniz olmasın.’ denildiğinde, ‘Kıyamet de neymiş! Biz böyle şeylere inanmıyoruz. O dediğiniz sizin uydurduğunuz boş bir zandan ibarettir.’ diyordunuz.” Hesap Günü, bu söyledikleri ve dünya hayatlarında yapıp ettikleri onların önlerine konulacak, önemsemeyip alay ettikleri gerçek karşılarına çıkacak ve azap onları çepeçevre saracak.

O Gün onlara ayrıca şöyle de denilecek: “Sizler Hesap Günü ile karşılaşacağınızı ciddiye almayıp nasıl unuttuysanız; bugün de Biz sizin azap içindeki pişmanlıkla yalvarıp yakarışlarınızı duymayıp, cehennemde unutulmuş durumda bırakacağız. Orada bir yardımcı da bulamayacaksınız. Bu duruma düşmenize Allah’ın daveti ile alay etmeniz ve dünya hayatının geçici zevklerine aşırı tutkunluğunuz sebep olmuştur.” O günden itibaren onlar cehennemde kalacaklar. Pişmanlıkları ve dünyaya tekrar döndürülüp davete uyma istekleri de asla kabul edilmeyecek.

Sınırsız ilmi ile yaratan, yarattıklarını sayısız nimetlerle donatan, kurduğu mükemmel nizam ile yöneten, göklerin ve yerin Rabbi olan Allah övgüye ve şükredilmeye layık olan tek ve gerçek ilahtır.

Göklerde ve yerde büyüklük ve azamet yalnız Allah’a mahsustur. Yalnız O’dur kudret ve hikmet sahibi. Yarattıkları üzerinde hüküm koyma ve hükmetme yetkisi âlemlerin Rabbi Allah’a aittir.