Kur’an Meali ve Tefsiri
سُورَةُ الْفَاتِحَةِ مَكِّيَّةٌ آيَاتُهَا ٧

Fatiha Sûresi Açıklamalı Meali

Açıklamalı meali Türkçe sesli dinleyin

Okunan yer · Ayet 1

Ayette göster
Dinle
Arapça
Sûre hakkındaAdı · Nüzul zamanı · Konu

Adı: Bu sure, konusu nedeniyle Fatiha ismini almıştır. Fatiha, bir konuyu, bir kitabı veya başka bir şeyi “açan şey” demektir. Başka bir deyişle, Fatiha bir nevi önsözdür.

Nüzul zamanı: İlk nazil olan vahiylerden biridir. Sahih hadislerden Fatiha’nın Hz. Muhammed’e (s.a.) nazil olan ilk tam sure olduğunu öğreniyoruz. Bundan önce Alâk, Müzzemmil, Müddessir surelerinin bölümleri olan birbirine benzer birkaç ayet nazil olmuştur.

Konu: Bu sure aslında, Allah’ın kendi kitabını okumak isteyenlere öğrettiği bir duadır.

Okuyucuya şu dersi öğretmek için Kitab’ın en başına yerleştirilmiştir: Eğer samimi olarak Kur’an’dan yararlanmak istiyorsan, Alemlerin Rabbi’ne bu şekilde dua etmelisin.

Bu önsöz, okuyucunun kalbinde Alemlerin Rabbi’nden hidayet dileme -hidayeti ancak O verebilir- konusunda kuvvetli bir istek uyandırmayı amaçlar. O halde Fatiha, dolaylı olarak incelemek ve Alemlerin Rabbi’nin, bilginin tek kaynağı olduğu gerçeğini kabul etmek olduğunu öğretmektedir. Bu nedenle, kişi Kur’an’ı incelemeye, O’ndan Hidayet dileyerek başlamalıdır.

Konusu nedeniyle, Fatiha ile Kur’an arasındaki ilişkinin, bir giriş ve kitap ilişkisi değil, bir dua ve ona cevap niteliğinde bir ilişki olduğu açığa çıkmaktadır. Fatiha, kulun duası, Kur’an ise, Mâbud’un kuluna verdiği cevaptır. Kul, kendisine doğru yolu göstermesi için Allah’a yalvarır; Allah da duaya cevap olarak, tüm Kur’an’ı onun önüne koyar ve sanki şöyle der:

“İşte, benden dilediğin Hidayet!”

Fâtiha; başlangıç demektir. Bir bitki tohumu nasıl o bitkinin dallarını, yapraklarını, meyvelerini ve diğer özelliklerini özünde barındıran bir çekirdek programı ise, Fâtiha da Kur’an’ın çekirdeği, özü ve özetidir. Peygamberliğin ilk yıllarında indirilmiştir. Bütün olarak gönderilen ilk sûre olup, yedi ayetten oluşmaktadır.

Fâtiha, Yüce Yaratıcı huzurunda kulun, en içten şükran ve minnettârlık duygularıyla O’na yönelişi, O’nun sınırsız merhameti, adâleti, kudreti, cömertliği, yüceliği önünde saygıyla boyun eğişidir.

Fâtiha, Allah ile kulu arasında ezelî ve ebedi, şerefli bir kulluk antlaşmasıdır.

Her ayet ayrı satırda; okunuşu, meali ve açıklaması altında. Hangilerinin görüneceğini üstteki Göster düğmesinden seçin; seçiminiz hatırlanır.

Ayet 1

1 ayet

Fatiha 1

بِسْمِ اللّٰهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحٖیمِ ۝١

Mushaf

Okunuş

Okunuş

1Bismi-llâhi-rraḥmâni-rraḥîm.

Türkçe Meal

Türkçe Meal

1Rahmeti sonsuz, merhameti sınırsız Allah’ın adıyla.

Açıklamalı meal

Açıklamalı meal

1Kur’an’ı okuyup anlamaya ve yaşamaya çalışırken, şeytanın aklımı karıştırmasından, âlemlerin Rabbi ve ilâhı olan Rahmân ve Rahîm Allah’a sığınırım. Esirgeyen, bağışlayan ve bütün insanlara sonsuz iyiliğiyle Rahman olan; mümin kullarına özel lütüf göstermesiyle de Rahîm olan Allah’ın adıyla. Rahmetiyle sonsuz nimetler ihsan eden, merhameti sınırsız ve kulluk edilmeye layık yegâne mabut olan Allah’ın yardımıyla okuyorum. Beni yoktan var edip üstün yeteneklerle donatan, sonsuz şefkat ve merhamet sahibi yüce Rabbimin adıyla okuyorum.

İlgili ayetler

İlgili ayetler

1Hûd 41Neml 31Alak 1

Ayet 2

1 ayet

Fatiha 2

اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ رَبِّ الْعَالَم۪ينَۙ ۝٢

Mushaf

Okunuş

Okunuş

2Elḥamdü lillâhi rabbi-lʿâlemîn.

Türkçe Meal

Türkçe Meal

2Tüm övgüler âlemlerin sahibi Allah’a mahsustur.

Açıklamalı meal

Açıklamalı meal

2Yaratan, koruyan, kontrol eden ve bütün varlıkların sahibi olan Allah’a hamdolsun. Ezelden ebede kadar bütün övgüler Allah’a mahsustur. O, canlı ve cansız tüm varlıkları yaratmış, bizi yokluktan varlığa çıkarmış, ihtiyaçlarımızı karşılamış ve her şeyi hizmetimize sunmuştur. O, bizim ve bütün âlemlerin Rabbidir. Koyduğu düzeni işletir ve tüm canlıların yaşamlarını sürdürmelerini sağlar. Her türlü övgüye ve teşekküre yalnızca O layıktır. Çünkü kâinatı yoktan var eden, tüm canlıları besleyen, terbiye eden, yöneten ve yönlendiren gerçek sahibimiz ve yöneticimiz O’dur. O hâlde Rabbimizi tüm kalbimizle överek yüceltmeli ve yalnızca O’nun hükümlerine boyun eğmeliyiz.

İlgili ayetler

Ayet 3–4

2 ayet

Fatiha 3

Fatiha 4

اَلرَّحْمٰنِ الرَّح۪يمِۙ ۝٣ مَالِكِ يَوْمِ الدّ۪ينِۜ ۝٤

Mushaf

Okunuş

Okunuş

3Erraḥmâni-rraḥîm.

Okunuş

4Mâliki yevmi-ddîn.

Türkçe Meal

Türkçe Meal

3O Rahmeti sonsuz, merhameti sınırsızdır.

Türkçe Meal

4Hesap gününün tek hâkimi.

Açıklamalı meal

Açıklamalı meal

3Allah, dünyada herkesi, âhirette ise yalnızca müminleri rahmetine alır. O’nun sonsuz rahmet ve şefkati, bu dünyada mümin kâfir ayrımı yapmaksızın tüm varlıkları kuşatmıştır. O dünyada her şeye ve herkese acıyıp onları kollayan Rahman’dır. O ezelde bütün yaratılmışlar hakkında hayır ve rahmet irade buyuran, tüm varlıklara merhamet edendir. Ahirette ise mümin ve müstakim kullarını bağışlayıp sonsuz rahmetine kavuşturacaktır. O, rahmetini tamamlamak üzere bu Kitabı gönderen ve onun ışığında yürüyen bahtiyarlara âhiret hayatında sonsuz mutluluk ve kurtuluş müjdesini veren Rahîm’dir. Rahmân olan Allah, yarattıklarını nimetlerle donatandır; Rahîm ise merhametiyle onları kuşatandır.

Açıklamalı meal

4Allah, hesap gününün tek sahibidir. O gün müminle kâfire aynı muamele yapılmayacak; verilen nimetlerin nasıl kullanıldığı da sorulacaktır. Din günü nedir, bilir misin? Din günü, insanların dünya hayatına dair hesaplarının görüldüğü gündür. O gün hiç kimseye zulmedilmez. Herkes özgür iradesiyle dünyada yaptıklarından sorumlu tutulur. Allah’ın hesabı şaşmaz bir adaletle gerçekleşir. Dünyadaki mahkemelerde görülebilen rüşvet, iltimas veya yanlış hüküm orada yoktur. Her şey gereğince değerlendirilip dosdoğru hüküm verilir. O gün tüm insanlar yaptıklarından hesaba çekilecek ve böylece hiçbir iyilik mükâfatsız, hiçbir kötülükte cezasız kalmayacaktır. O gün sesler kesilecek, başlar öne eğilecek ve Allah, en âdil hükmü verecektir.

İlgili ayetler

Ayet 5–7

3 ayet

Fatiha 5

Fatiha 6

Fatiha 7

اِيَّاكَ نَعْبُدُ وَاِيَّاكَ نَسْتَع۪ينُۜ ۝٥ اِهْدِنَا الصِّرَاطَ الْمُسْتَق۪يمَۙ ۝٦ صِرَاطَ الَّذ۪ينَ اَنْعَمْتَ عَلَيْهِمْۙ غَيْرِ الْمَغْضُوبِ عَلَيْهِمْ وَلَا الضَّٓالّ۪ينَ ۝٧

Mushaf

Okunuş

Okunuş

5İyyâke naʿbüdü veiyyâke nesteʿîn.

Okunuş

6İhdine-ṣṣirâṭa-lmüsteḳîm.

Okunuş

7Ṣirâṭa-lleẕîne enʿamte ʿaleyhim gayri-lmagḍûbi ʿaleyhim vele-ḍḍâllîn.

Türkçe Meal

Türkçe Meal

5Yalnız sana kulluk eder ve yalnız senden yardım dileriz.

Türkçe Meal

6Bizi o doğru yoluna kabul et.

Türkçe Meal

7Yani kendilerine nimet verdiklerinin yoluna. Gazaba uğramış ve sapıtmış olanların yoluna değil.

Açıklamalı meal

Açıklamalı meal

5Ey müminler! Size bu nimetleri veren Rabbinize şöyle dua ediniz: Ey Rabbimiz! Tüm içtenliğimizle sana söz veriyoruz. Biz yalnızca sana ibadet eder, buyruklarını uygular ve emirlerine kayıtsız şartsız uyarız. Senden başka hayatımıza yön verecek, kurallar koyacak hiçbir otorite kabul etmeyiz. Kim olursa olsun, Senin buyruklarına aykırı hükümler veren hiçbir güce asla boyun eğmeyiz ve sadece sana kulluk ederiz. Yalnız sana kulluk ettiğimiz için de senin davetine uyarız. Sadece sana yalvarır, yalnızca senin kudret ve merhametine sığınırız. Her konuda sadece senden yardım dileriz. Senin iznin ve onayın olmadıkça hiçbir dileğimizin gerçekleşmeyeceğine yürekten inanırız. Bu nedenle yalnızca Senin yasalarına uyar ve emirlerini yerine getiririz. Herhangi bir konuda başımız sıkışırsa sadece senden yardım isteriz.

Açıklamalı meal

6Ne olur, bizi hem dünyada hem de âhirette mutluluğa ulaştıracak olan dosdoğru yola ilet. Biz insanız; aciz olduğumuz için yanılabilir, şeytana uyup yoldan sapabiliriz. Arzularımızın, heveslerimizin peşinden giderek Senin yolundan çıkabiliriz. Bu nedenle bize daima doğru yolu göster. Bizi yanlışlarımızdan koru ve yalnız bırakma! Bizi tevhit inancından saparak ilâhî rahmetten mahrum kalan ve cezayı hak edenlerin durumuna düşmekten koru.

Açıklamalı meal

7Bizi kendilerine nimet ve lütuf verdiğin İslâm önderlerinin, şehitlerin ve sâlih kimselerin izinden yürüt. İnsanlık tarihi boyunca tevhit sancağını elden ele taşıyan Peygamberlerin ve onların izinden giderek hidayete eriştirdiğin kimselerin yoluna ilet. Ya Rabbi, geçmişte Sana inanan nice topluluklara yardım ettin ve onlara doğru yolu gösterdin. Yanlış yollara düşersek bizi koru ve gazaba uğrayanların yoluna düşürme. Onlar, hakikati bildikleri hâlde dünya nimetlerine aşırı bağlandıkları için ilâhî iradeye başkaldırırlar. Servet, güç, makam ve şöhret gibi değerleri hayatın biricik ölçüsü hâline getirip, arzu ve heveslerini ilâhlaştırırlar. Ya Rabbi, davetinden yüz çevirip azabını hak edenlerin yoluna uymaktan Sana sığınırız. Bizi Kur’an’a düşmanlık eden zalimlerin, helâki tercih eden cahillerin ve sapmışların yoluna da düşürme.

Türkçe meal Mustafa Çavdar’ın mealinden alınmıştır. Ayet grupları ve gruplar hâlindeki meal Mustafa Çevik’in mealinden alınmıştır. Açıklamalı meal, muhtelif meallerin birleştirilmesiyle oluşturulmuştur.

Arapça metin, Türkiye’de basılan mushafların imlâsıyla yazılmıştır. Latince okunuş: Muhammet Abay, “Çeviriyazı”.

Nüzul sırasına göre bu sûreden önce Müddessir, sonra Tebbet indi. Bütün sûreler nüzul sırasıyla