Beled Sûresi Açıklamalı Meali

¹Hayır. Asla bu Kur’an’ın yalanı ve yanlışı yoktur. Ey Peygamber Kâbe’ye, Bu beldeye İbrahim Peygamberin başlattığı tevhid mücadelesinin, Son Elçiyle yeniden filizlenip yeşerdiği bu topraklara ve bu beldede yaşanan zorluklara yemin ederim ki müşrikler azıtıyor ve hadlerini aşıyorlar.

²Ey Resûlüm! Son ve bütün insanlara gönderilen bir Peygamber olarak sen de bu beldede oturmaktasın. Bu şehirde oturmak meşru hakkın iken, onlar seni öldürmek istiyorlar. Harem Bölgesine sığınan katillere, hırsızlara bile dokunulmazken, senin kanını helâl gören ve müminleri en ağır baskı ve işkencelere maruz bırakan bu şehir şahit olsun.

³Geçmişten bugüne, bu beldede doğan büyüyen ve senin gibi tevhit mücadelesi veren her anne Babaya insanlığın ilk atası olan Âdem ve ondan üreyip doğan nesiller, Ademoğulları da şahit olsun ki; 4. Biz bu imtihan dünyasında insanı birçok acılar, sıkıntılar ve zorluklar içinde karşılaşacağı zorluklara, sıkıntılara dayanabilecek güçte ve kapasitede ve bunların üstesinden gelebilecek bir donanımda yarattık. Hâlâ çoğu akledip anlamıyorlar.

⁴Biz bu imtihan dünyasında insanı birçok acılar, sıkıntılar ve zorluklar içinde ve karşılaşacağı zorluklara, sıkıntılara dayanabilecek güçte ve kapasitede yarattık. Hâlâ çoğu akledip anlamıyorlar.

⁵Kendisine verdiğimiz gücü ve imkânları nerede ve nasıl kullanması gerektiğini bildirmemize rağmen Kendini kendine yeter gören O nankör insan, soyuna malına mülküne güvenerek hiç kimsenin kendisinin üzerinde hak sahibi olmadığını, kendine güç yetiremeyeceğini, hesap soramayacağını ve yaptıklarının görülüp bilinmediğini mi sanıyor? Kuvvetine güvenerek azaptan kurtulacağını mı umuyor? İnsanlardan kimi var ki kimse bana güç yetiremez diye inanır. Eline güç geçirdiğinde her türlü haksızlığı yapar. Yalanın her türlüsünü söyler. Çıkarları için insanları kandırır.

⁶Zevk, eğlence ve gösteriş uğruna malını mülkünü israf etmekle övünerek, Kimi zaman zevk, eğlence ve gösteriş için harcadığı parayı kastederek, kimi zaman da kendi yandaşlarına şirin görünme adına, batıl davası için yaptığı masrafları kastederek ben şu kadar servet sahibiyim, Muhammed’e düşmanlık uğrunda yığınla mal tükettim diyor, malı mülkü ile övünüp duruyor.7. Peki O bu Zulüm ve haksızlıkları yaparken kendini hiç kimsenin Allah’ın görmediğini ve emanet olarak verilen o nimetlerden dolayı hesap vermeyeceğini mi sanıyor.

⁷Peki O bu Zulüm ve haksızlıkları yaparken kendini hiç kimsenin görmediğini ve emanet olarak verilen o nimetlerden dolayı Allah’a hesap vermeyeceğini mi sanıyor.

⁸Bir düşünsün bakalım. Biz ona kâinatta yaratılan her şeyin üzerindeki tevhid delillerini görsün diye iki göz vermedik mi ki onunla görebiliyor. Ona hak ve bâtıl şeklinde iki yolu göstermedik mi?

⁹Doğru ile yanlış olanı görüp, düşünüp, anlayıp anlatsın diye Bir dil ve iki dudak vermedik mi, onlarla konuşup yiyebiliyor? Ki o dil hayvanlarda da var, onu kullanarak öterler, birbirleri ile konuşurlar, onlar bundan sorumlu değildirler, hesaba çekilmezler. Fakat insan öyle değildir, söylediği sözlerden ömür boyu sorumludur. O kâfir de insanları Allah yolundan alıkoymak için sarf ettiği her sözünün hesabını Rabbinin huzurunda elbette verecektir. Ki o iki dudak hayvanlarda da var, yeryüzünde diledikleri her şeyi yemekte serbesttirler. Fakat insanlar için rızıklar, helal, haram olmak üzere kısıtlanmıştır. Müminler Rablerinin yasaklarına uyarak haram olan şeylerden tiksinirler, oysa Rablerinin ayetlerini yalan sayanlar haram yemekte sakınca görmezler.

¹⁰Ona doğru ile yanlışı birbirinden ayırt etme yeteneği bahşederek ve hakikati apaçık ortaya koyan ayetler göndererek, cennete ve cehenneme giden iki yol gösterdik. Doğru yolun neler kazandıracağını, yanlış yolun neler kaybettireceğini vahiy ve peygamber göndererek haber verdik. Ve bunların arasında tercihinde serbest bıraktık. Biz ona yaratılış sebebinin Allah’ın âyetleriyle belirtilen bir hayat yaşamak olduğunu, bundan başka bir yol tutması halindeyse azabımızı hak edeceğini bildirmiştik.

¹¹Fakat peygamberler ve kitaplarla bildirip davet ettiğimiz hayatı yaşamak için kendisini yüce makamlara iletecek olan önündeki o sarp yokuşu yani Akabe’yi aşmak için hiçbir girişimde bulunmadı. Hedefe kavuşmak için bedel ödemeyi göze alamadı. Kolaycı ve sabırsız insan çetin işe katlanamadı; kolaycılığa ve ucuz kahramanlığa kapıldı. (Akabe: engin bir vadiden yüksek bir dağa doğru çıkan sarp yokuş demektir.)

¹²Peki Sen sarp yokuşun ne olduğunu bilir misin? Sarp yokuşun ne olduğunu bildiren Allah’tır. Anlatayım mı?

¹³Adı Akabe olan bu sarp yokuş; nefse zor gelen her şeyin sembol ismidir. O sarp yokuş, Bir köle azad etmektir, insanı kölelikten kurtarmaktır. Bu sarp yokuşlardan sadece bir tanesidir. Asıl sarp yokuş; kişinin başta kendi nefsi olmak üzere, mala mülke, servete, şöhrete, makama, kul köle olmuş nefisleri özgürlüğüne kavuşturmaktır. Güçlülerin kurduğu kölelik düzenini yıkmaktır. Servet, güç, makam, şöhret ve benzeri yüzlerce varlığın kulu kölesi olan insanları bir tek Allah’a kulluğa çağırarak, insanları boyunduruklardan kurtarmaktır.

¹⁴Yahut açlığın kıtlığın olduğu bir günde fakir ve sahipsiz kimselerin ihtiyaçlarını gidermek, muhtaç olanların karnını doyurmaktır. İnsanları aç bırakan düzeni yıkıp yerine hakkı adaleti hâkim kılmaktır.

¹⁵Yakınlığı olan veya olmayan bir yetime ve darda olan yakınına el uzatmaktır. O’nu koruyup kollamak, O’na bütün haklarını vererek en güzel şekilde yetiştirmektir.

¹⁶Yahut dünyanın neresinde olursa olsun ırk, din, dil, cinsiyet farkı gözetmeksizin acizlik ve çaresizlik içinde sürünen perişan bir yoksula yardım edip elinden tutarak kalkındırmaktır. Hiçbir şeyi olmayan yoksullara sahip çıkıp onları koruyup kollamaktır. Toplumdaki ekonomik sınıfları ortadan kaldırıp zengin yoksul arasında farkı ortadan kaldıran düzeni kurmaktır.

¹⁷Bütün bunları yaptıktan Sonra sarp yokuşu ve zorlu imtihanları kazanmak için; her devirde iman edip, birbirlerine sabır tavsiye edenlerden, Allah yolunda gayretli olmaya davet edenlerden ve birbirlerine adale şefkat ve merhamet tavsiye edenlerden olmaktır. Allah’a inananlar olarak iyiliği, merhameti, paylaşmayı tavsiye etmek, toplumsal adaleti, toplumsal eşitliği sağlamak için mücadele vermektir. Önüne çıkan engellere karşı azimle kararlılıkla yürümektir. Kinden nefretten intikamdan uzak kalarak affı, barışı, huzuru, esenliği, sevgiyi, saygıyı öne çıkarmaktır.

¹⁸İşte bunun gibi başarılması gereken çetin imtihanları kazananlar amellerini imanlarına şahit kılanlar, Allah’ın emirleri doğrultusunda yaşayarak âhiret mutluluğuna erenler, kitaplarını sağından alacak olanlardır. İmtihanda başarılı olup amel defterleri sağ taraflarından verilerek ödüllendirileceklerdir. Onlar Ashab-ı Meymene, adı verilen kutlu ve mutlu tarafın adamlarıdır. Ey insan! İşte önünde iki yol. Birincisi kendinden fedakârlık yaparak zorlu yolu seçmektir. İkinci yol bencil, çıkarcı bir yaşam sürmektir.

¹⁹O Gün Davet edildikleri hayat nizamından yüz çevirip o Sarp Yokuşu aşamayanlar ve Ayetlerimizi inkâr edenler ise Ashab-ı Meşe’me olup, yığınla mal harcamış” olsalar bile, kendilerine de başkalarına da faydası olmadığı için amel defterleri sol taraflarından verilecek ve ebediyen cehennem azabına mahkûm edilecek kimselerdir.

²⁰Onların üzerlerine etrafı yüksek sütunlarla çevrili ve kapıları üzerlerine kilitlenmiş nefes aldırmayan korkunç bir ateş vardır. Onlar cehennemin ateş odalarına atılacaklardır.