İnşirâh Sûresi Açıklamalı Meali

¹Ey resulüm! Yalnız değilsin senin yaşadığın sıkıntıları biliyoruz. Sen içinde yaşadığın toplumun şirk ve küfür batağından nasıl çıkacağını bilmez halde şaşırıp bunalmıştın. İlk günden beri inen ayetlerle, Vahyin manevi ağırlığına takat getirebilesin diye, ruhunu okşayan tatlı bir güven duygusu, ve cesaret bahşederek Biz senin iyiliğin için göğsünü İslâm’a, ilme sabra tahammüle açmadık mı? Gönlünü hikmet ve huzurla doldurmadık mı, ferahlatmadık mı? Hatırla o anı! Sen çok fazla bunalmıştın! İçinde yaşadığın toplumun, sorunlarına karşı çözümsüzlükler seni üzüyordu. Her gün gördüğün haksızlıklar, çelişkiler, zulümler seni bunaltıyordu. Toplumdan uzaklaşarak yalnızlığa çekildiğin yerde düşüncelere boğulmuş, çaresizlikler içinde çare arıyordun. Öyle bir zamanda seni sıkıntılarından kurtarmadık mı? Her şeyin doğrusunu göstermedik mi? Kalbini ayetlerimizle tertemiz yıkamadık mı?

²Bu ağır yükün altından nasıl kalkarım?” diye derin derin düşünüyordun. Senin sıkıntıdan yüreğin kan ağlarken, ayetlerimizle göğsündeki düğümü açıp cevabını bulamadığın sorularını cevaplandırarak sırtındaki ağır yükü kaldırıp atmadık mı? Görevini kolaylaştırmadık mı? Tek başına bütün sorumlulukları yüklenemezsin demedik mi?

³Sen içinde yaşadığın toplumun şirk ve küfür batağından nasıl çıkacağını bilmez halde şaşırıp bunalmıştın. Ki o tek başına asla altından kalkamayacağın kâinatın ve insanın nasıl ve niçin yaratıldığının cevabını arayıp bulamadığın o ağır yük ve görev kaygısı, senin belini bükmüştü. Seni ezen yükü almadık mı? Elbette her zorluğun yanında kolaylık vardır. Sana kolay olanı tavsiye etmedik mi?

⁴Yerde ve göklerde saygınlığa ulaştırılmak suretiyle, tüm insanlığa örnek olacak tertemiz bir ahlâkla senin şanını, şeref ve itibarını yükseltmedik mi? Rabbinin adından sonra anılır hale getirerek adını dillere destan etmedik mi. İnsanın yaratılış sebebinin Allah’ın davetine uygun yaşamak olduğu bilgisine seni ulaştırıp, hayatına anlam ve değer katıp güçlendirmedik mi?Öyleyse, bütün sıkıntıları, bütün zahmetleri silip süpüren bunca ihsan ve lütuf karşısında zahmetin, sıkıntının, yorgunluğun lâfı mı olur?

⁵Muhakkak ki zorlukla kolaylık iç içedir ve her zorluk, o zorluğu aşacak gücü kendi içinde barındırmaktadır. Yani zorlukla beraber ona dayanıp ve aşacak, büyük bir kolaylık da vardır. Dava insanı olmak hiç de kolay değildir. Bu uğurda İnsanın önüne bir güçlük koymuşsak, mutlaka bir kolaylıkta koymuşuzdur.

⁶Evet Unutma her zorlukla beraber, her zahmetin ardından bir rahmet, her emeğin arkasından gelen bir ödül bir kolaylık da vardır. İşte bunun içindir ki, ey Muhammed, omzundaki yük ağırlaştıkça ve sorumluluğun büyüdükçe, senin tahammül gücünü yükselterek, zorlukları kolayca aşmanı sağlayacağız. Gerçekten iyi düşün. Doğru olana ulaşmak isteyen, bunun için çaba gösteren, zorluklara direnip sebat eden kimseye, Allah zorlukların ardından yardımı ile kolaylıklar ihsan eder. Bu yasanın gereğini yapar; Mekke zorluğunu aşar, ödenmesi gereken bedelleri öderseniz, ardından Medine gibi değeri ölçülmez bir şerefin sahibi olursun. Şimdi sen Rabbinden gelen emir üzerine kendini temizle! Ayetlerimle bilgini bilincini artır. İnsanlara Rabbinin yolunu anlat! İşine gelmeyenler sana zorluk çıkaracak. Sen azimli, kararlı, mücadeleci ol. İnsanların dediklerine aldırma!

⁷O halde hedefi büyüt! Hedefe giden yolda boş kaldığın zaman tebliğ ve toplumu terbiye gibi mecburi işlerinden sıyrıldığın an, durma ibadet ve dua ile yorul, bir işi bitirince diğerine koyul. Din ve dünya ile ilgili işlerinin, ibadetlerinin birini bitirdiğin zaman, hemen ötekine başla! İş bitti diye rahata düşüp kalma; bir görevi bitirir bitirmez, biraz dinlendikten sonra bir başkasına yönel! İşte ancak bu şekilde zorluklar kolaylığa, sıkıntılar rahmete dönüşür. Önündeki işleri sıraya koy. Kendini programla! Programsız iş yapma! Neler yapacağını kararlaştır. Sakın biri bitmeden diğerine başlama! O zaman her şeyi birbirine karıştırırsın. İşleri hemen yapacağım diye acele edersen, biri bitmeden diğer işlere başlarsan, her şeyi birbirine karışır. O zaman zorluklardan zorluklara girersin.

⁸Ve sadece Rabbinden iste, bu kutlu yolculuğunda dizlerine derman, gözlerine canlılık gelmesi için, kalbini imanla, aklını hikmetle, ruhunu yüce amaçlarla donatması için tüm kalbinle Her zaman, her yerde ve yalnızca Rabbine giden yola sarıl,dua ve niyaza yönelerek yalvar. O’na yaklaş ve rağbet et. Ki dünyada izzet ve devlete, ahiret yurdunda ise cennete ancak böyle ulaşılacaktır. Her yönelişinde Rabbini yanında bulacaksın! Böyle yaptığında zorlukların sana kolaylaştığını göreceksin. İmanın en büyük imkân olduğunu anladığında, önündeki zorlukların sayısının da bir bir azaldığına şahit olacaksın.