Tîn Sûresi Açıklamalı Meali

¹Andolsun insanlık tarihi boyunca nice Peygamberlere ev sahipliği yapan, ilâhî vahyin merkezi konumunda olan coğrafi bölgelere, özellikle de(Filistin’de İbrahim’in vahiy aldığı), incir diyarına ve İsa nebinin vahye mazhar olduğu coğrafi bölgelerin sembolü olan zeytin dağına. İncir ve zeytin ağaçlarının bolca yetiştiği tin ve zeytin bölgelerine, Şam ve Filistin diyarına ve bunun gibi yaratılış harikası lezzetli yiyecek ve vitamin depolarına.

²Mûsâ peygamberin vahye mazhar olduğu ve Yüce Rabbiyle irtibatını hatırlatan, Allah’ın, Mûsâ peygamber ile aracısız konuştuğu yer olan Sina dağına ve üzerinde yaşadığınız topraklara andolsun.

³Ve İbrahim Peygamberin Kâbe’yi inşa etmesinden bu yana, yüzyıllar boyunca Arabistan’da iman ve teslimiyetin, huzur ve sükûnun kaynağı olan son Peygamberin vahiyle şereflendiği şu güvenli Mekke şehrine andolsun.

⁴Gerçekten biz Akıl, düşünce, anlayış, söz söyleme kabiliyetleriyle diğer yaratıklardan seçilmiş en güzel mahluk olan insanı şu imtihan dünyasında varlık gayesini gerçekleştirebilecek, varlık mertebelerinin en yükseğine çıkabilecek maddî-manevî özelliklerle donatarak, yaratılış amacını gerçekleştirmesi için ihtiyaç duyduğu her türlü zihnî ve bedenî özelliklerle donatarak, varlık mertebelerinin en yükseğine çıkabilecek bir yetenek ve kapasitede, yani, olması gereken en güzel biçimde ilâhî ahlâk ile ahlaklanacak güzellikte, hayat şartlarına katlanabilecek, dünyadaki sorumluluğunu üstlenebilecek mükemmeliyette imkân ve kabiliyetlerle donatarak yarattık ve bu amaca uygun nasıl yaşaması gerektiğini de peygamberler ve kitaplarla bildirdik. Yarattığımız insana yasa koyduk. Siz insanı kendi kendine mi oldu sanıyorsunuz? Sizler kendi kendinize mi oldunuz? Sizi biz yarattık!

⁵Sonra onu vahiyden uzaklaşarak kendi asli/olumlu kişiliğini saptırıp yozlaştırınca, —geçerli kıldığımız kanunlar gereğince— onu varlık mertebelerinin en dibine yuvarlayarak, kendi kıymetini bilmediği ve kabiliyetlerini köreltip kirlettiği için, imtihan dünyasının bir gereği olarak, hayat asansörüne binen ve uyarılarımıza rağmen tercihini aşağıya inmekten yana yapanları da aşağıların aşağısına çevirdik. Yaratılış amacının dışına çıkıp, kendisi ya da kendisi gibi yaratılmış kimselerin peşine düşüp onlara uyanları aşağıların aşağısına döndürürüz. Eğitilmek, yetiştirilmek ve imtihan edilmek üzere evrenin en aşağı tabakası olan yeryüzüne geri gönderip olgunlaşma fırsatı tanıdık. Ve sonra onu, ömrünün en verimsiz çağı olan ihtiyarlık ve zayıflığa sürükledik veya yapması gerekeni yapmamasından dolayı, aşağıların aşağısı olan ateşe attık veya hayvanların bile yapmadığı vahşilik, her türlü ahlaksızlık ve kötülüklerle varlıkların hepsine karşı zihnini ve cismini kötüye kullanmak suretiyle o kadar alçalttık ki, hiçbir yaratık bu dereceye düşemez. Dahası ona, en düşük ahlâkî seviyeye inebilecek, sorumsuzluğun dibine vurabilecek hayat şartlarına hiç katlanamayacak, ömrünün en verimsiz en fena çağını yaşayabilecek zaafları da verdik. Kur’an’dan yüz çevirerek şeytanın boyunduruğu altına giren insan, vahşî hayvanlardan daha da canavarlaşır. İşte, Allah’ın yol göstericiliğinden yüz çeviren insanoğlu, bu derece alçalır. Görmüyor musunuz? Doğumunuzdan itibaren gelişiyor. Sonra tekrar geriye dönüyorsunuz. Yaşlandıkça gözleriniz görmez, kulaklarınız duymaz oluyor. Diliniz dolanmaya başlıyor. Aklınız yitiyor. İradeniz zayıflıyor. Beden gücünüz gidiyor. Dilersek bütün bunları siz güçlüyken kuvvetliyken de yaparız. Kendinizi üstün saydığınız değerleri sizden geri alarak alçaltırız. Kendinize çok güvenmeyin! İstersek sizi güçlü kuvvetliyken muhtaç duruma sokarız. Sizden verdiğimiz özellikleri alırsak ne yapabilirsiniz? Size verdiğimiz gücü kuvveti alırsak ne yapabilirsiniz? Öylece ortada kalırsınız. Onun için dikkatli olun! Aklınızı kullanın ki; Rabbinize karşı çıkmayasınız! Bütün imkânlarınıza rağmen Rabbinize karşı çıkarsanız, değeriniz düşer. Rabbinizin karşısında alçalırsınız. Rabbinizin katında hiçbir değeriniz kalmaz. Cehenneme atılanlardan olursunuz.

⁶Ancak Allah’a ve âhiret gününe yürekten iman edip bu imana yaraşır dürüst ve erdemlice bir hayat yaşamak ve yaşatmak uğrunda bütün güçleri ile gayretlerini ortaya koyanlar, hâlis niyet ve amaçlarla, İslâm esaslarını, İslâmî düzeni hayata geçirenler, iş barışı içinde bilinçli, planlı, mükemmel, meşrû, faydalı, verimli çalışarak nimetin-ürünün bollaşmasını sağlayanlar, yerinde, haklı çıkışlar yaparak, düzelmeye, iyiliğe, iyileştirmeye ön ayak olanlar, kalıcı hayırlar, salih ameller işleyenler ayrı. Onlar yani aynı asansörde, tercihini yukarı çıkmaktan yana yaparak için kesintisiz bir ecir, dünyada şuur, ahirette huzur, yüksek makamlar, bitmez tükenmez mükâfatlar vardır. Ancak akıl edip düşünenler, Rabbine inanıp iyi işler yapanlar hariç. Onlar asla haksızlık yapmaz. İnsanlar arasında hakkı adaleti sağlar. İnsanları hilelerle düzenbazlıklarla birbirine düşürmezler. Onların insanlar arasındaki davranışları sevgiyle merhametledir. Sevgi ve merhametleriyle insanları kucaklayarak sahip çıkarlar. Güzel davranışlarla insanları mutlu eder. Yetimlere, yoksullara, yolda kalmışlara, ihtiyaç sahiplerine sahip çıkar. Hiçbir karşılık beklemezler. Onlar yeryüzü nimetlerinin gelip geçici olduğunu bilirler. Sevdikleri her şeyi Allah için paylaşırlar. Onlar için paylaşmak; inançlarının, insanlıklarının bir göstergesidir. İşte onlar diğerlerinin aksine yükseldikçe yükselirler. Rabbinin katında büyük mükâfata sahiptirler.

⁷Öyleyse ey insan! Bundan ve bu kadar açık delillerden sonra sana öldükten sonra da diril tip yaratma sebebine uygun yaşayıp yaşamadığından hesaba çekeceğini bildirmesine rağmen, Ortada muhteşem bir evren, eşsiz bir sistem varken, bu sistem içinde gayesiz hiçbir varlık yokken, her var, onları var eden yaratıcının varlığına ve tekliğine şahitken, insanlığın kurtuluşunun biricik teminatı olan dini ve ahiret gerçeğini, hesap gününü, ilâhi düzeni, herkesin amellerinin karşılığını alacağını, yalanlatan seni hakkı inkâra sevk eden nedir? Hangi güç seni inkâra yöneltebilir? sana kim yalan söyletebilir? Nedir bu ahlaki değerler sistemini yalanlamana yol açan? Artık bütün bahanelerin bâtıldır ve bunlar seni imandan ve İslam’dan uzaklaştırır. Bu kadar gerçek etrafında iken, sana Rabbinin yolunu yalanlatan nedir? Hangi nedenle Rabbinden gelen gerçekleri inkâr ediyorsun? Hiç mi aklını kullanmıyor, hiç mi düşünmüyorsun? Dünya hayatını keyfine göre yaşayıp, hiçbir sorumluluk taşımayacağına hangi nedenle inanıyorsun? Andolsun ki yaptıklarından dolayı hesaba çekilecek, inkârından dolayı cezalandırılacaksın! Sana cezalandırılmayı inkâr ettiren nedir? İnanman için illaki hesap gününe mi gelmen gerekir? Bil ki hesap gününe gelsen, o gün pişman olsan, geri dönüşün yoktur! O gün inkârından dolayı bin pişman olsan ne yazar? İş bitmiş, hakkında hüküm verilmiştir. Hesap gününü, cezalandırılmayı yalanlamanın sana bir yararı olmamıştır.

⁸Kâinatı yaratıp, yarattıklarının işleyişini ve aralarındaki mükemmel uyumun nizamını kuran, yasalarını koyan Allah, insanı da tek ve mutlak mükemmellikte bir hayat nizamı ve ahlakı ile yaşamaya davet etmektedir. Allah nizam kuranların, hüküm koyanların en üstünü ve hâkimidir. Yalanlamanın imkânsız olduğunu anladığında Allah evrendeki mükemmel işleyişin şahitliği ile hüküm verenlerin en üstünü, en güzeli, en âdili, en bilgesi en iyi hükmedeni en hikmetli ve hakikatli kararların sahibi, hâkimlerin, kanun-kural koyan hükümranların, kanunlarını, kurallarını icra edenlerin en büyüğü, en hayırlısı değil midir? sorusuna “Elbette öyledir, ben de buna şahitlik edenlerdenim.” diyeceksin. Hâlâ O’nun tayin, takdir, taksim ve tanziminde kusur aranmakta ve itiraza kalkışılmaktadır? Her şey O’nun elinde değil mi ki sen, başka yerlerde başka şeyler arıyorsun? “Elbette O, hükmedenlerin en âdilidir ve ben, buna tüm benliğimle şâhitlik ederim!” Rabbin hangi inancın, hangi düşüncenin, hangi eylemlerin insanları yücelteceğini, hangilerinin alçaltacağını çok iyi bilir. Okunan ayetler sizi yüceltecek doğruları açıklar. Niçin inkâr ediyorsunuz? Unutmayın ki inkârınız Allah’a zarar veremez. İnkârınızla sadece kendinize zarar verirsiniz.