A’lâ Sûresi Açıklamalı Meali

¹Yücelikte eşsiz olan Rabbinin adını övgüyle an. Hem kalbinle hem de sözlerinle ve davranışlarınla O’nun yüceliğini aklından çıkarma. Rabbinin emirlerini daima yüreğinde canlı tut ve O’nu en içten dua ve yakarışlarla yücelt.

²O Rabbin, her şeyi yoktan yarattı ve mükemmel bir biçim verdi. Yarattıklarını varlık amaçlarına uygun yasalarla bir düzene koydu. Bütün canlıları ve diğer varlıkları, yaratılış amaçlarına uygun özelliklerle donatıp bu amaçları gerçekleştirecek yola yöneltti.

³Allah, evrene yerleştirdiği yasalar çerçevesinde her şeyi mükemmel bir ölçü ve dengeyle düzenledi. O her varlığı belirli özellik ve işlevlerle donatarak insana varoluş amacına giden yolu gösterdi. Onun için, Rabbinin hiçbir şeyi boşuna yaratmadığını bilmelisin.

⁴Rabbin yarattığı varlıklara koyduğu yasalarla kupkuru topraktan yemyeşil ağaçları, rengârenk çiçekleri ve bitkileri var etti.

⁵Sonra, dünya hayatının geçiciliğini göstermek için bitkileri kendi yasası gereği kurutarak kupkuru çerçöpe çevirdi. İşte bu göz kamaştıran dünya nimetleri de bir gün böyle yok olup gidecektir. Allah nasıl topraktan yeşil otlar çıkarıp zamanı geldiğinde onları kurutarak çerçöpe çeviriyor ve ardından yeniden canlandırıyorsa, sizi de tekrar diriltecek ve dünya hayatında davetine karşı tutumunuzdan dolayı hesaba çekecektir. Öyleyse ey hak yolunun yolcusu! Dünyanın gelip geçici nimetlerine takılıp kalma. Seni ahiret yurdunda ebedî kurtuluşa ulaştıracak bu ilâhî kitaba sımsıkı sarılmalısın.

⁶Ey Peygamber! İnsanın yaratılış amacını ve bu amaca uygun yaşamanın bilgisini Kur’an aracılığıyla kalbine yerleştirip sana öğreteceğiz. İnen vahyi unuturum diye sakın endişe etme. Okuduklarını ve öğrendiklerini hafızana Biz yerleştireceğiz. Biz unutturmayı dilemedikçe artık asla unutmayacaksın.

⁷Ancak Allah’ın unutmanı dilediği şeyler bunun dışındadır. Bil ki sana Allah’tan başka unutturacak yoktur. O, dilediğine unutturur, dilediğine hatırlatır. Şüphesiz Allah içinizde sakladıklarınızı da açığa vurduklarınızı da en mükemmel şekilde bilendir. İster gizli ister açık olsun, hiç kimse Rabbinden hiçbir şeyi gizleyemez.

⁸Ey Resûlüm! Vahyi ezberleme ve onun mesajını hayata taşıma konusunda yaşadığın sıkıntıları biliyoruz. Bu sıkıntılara takılma. Tevhit mesajını ortaya koyan Kur’an’ı yaşayıp tebliğ etme konusunda sana yardımcı olacağız. Bu ilâhî emirleri yerine getirirken, seni vahyin rehberliğinde en kolay olana yönelteceğiz ve dosdoğru yolda yürümeye yardımcı olacağız.

⁹Şu hâlde sen insanlara öğüt ver. İnsanlara gerçeğe, adalete, huzura ve mutluluğa ulaşmanın yolunun Allah merkezli bir hayat yaşamak olduğunu anlat. Şüphesiz hesap gününde perişan duruma düşmek istemeyenler bu öğütleri dikkate alacak ve öğütlerden mutlaka fayda göreceklerdir. İnsanlar öğütlerden faydalansın ya da faydalanmasın, Kur’an’la tebliğ etmeye devam et. Hakikati bütün delilleriyle ortaya koyduğun hâlde seni dinlemeyen kibirli ve inatçı kimselere gelince, onlarla kısır tartışmalara girme. Bunun yerine bu çağrıya kulak verecek tertemiz gönüllere ulaşıncaya dek bıkıp usanmadan tebliğine devam et!

¹⁰Bil ki Allah’a saygı duyup O’nun azabından korkanlar ve O’nun ayetleri üzerinde düşünenler öğüt alacaklardır. Sen, okuduğun âyetlerden öğüt almaları için onları uyar. Düşünüp öğüt almak ya da nankörlük edip yüz çevirmek onlara kalmıştır.

¹¹Gerçeği arayıp ona göre yaşamak ve Allah’ın verdiği nimetlere şükretmek isteyen aklıselim kişiler öğüt alırlar. Fakat mutsuzluğu tercih eden isyankârlar ve gerçeği inkâr edip kibirlenenler ise öğütten yüz çevirirler.

¹²Yüz çeviren bedbahtlar ve onların izinden gidenler dehşetli ve korkunç bir ateşe gireceklerdir.

¹³Öyle amansız bir cezaya mahkûm edilecekler ki, bu ağır azaptan can verip kurtulmak isteyecekler ama bu isteklerine kavuşamayacaklardır. Böyleleri ne ölüp cehennem ateşinden kurtulabilecekler ne de rahatça yaşayabileceklerdir. Her günleri ölümden daha beter olacaktır.

¹⁴Hiç şüphesiz, öğüt dinleyerek kendini şirkten arındıran ve yalnızca Allah’ı ilah edinerek yaşamını O’nun yasalarına göre sürdürenler kurtuluşa ereceklerdir.

¹⁵Ayrıca Rabbinin adını anıp O’na boyun eğenler ve şuurla namaz kılanlar kurtulacaklardır.

¹⁶Ey gafiller! Önünüze manevî bir kurtuluş reçetesi kondu. Fakat siz kısa dünya hayatını sonsuz mutluluk yurdu olan cennete tercih ediyorsunuz.

¹⁷Oysa bu dünya nimetleri geçicidir. Tevhide iman ettiğiniz takdirde Allah’ın vereceği ahiret nimetleri ise çok daha hayırlı ve kalıcıdır. O hâlde ey insanlar! Bütün peygamberlerin insanlığa getirdikleri mükemmel inanç sistemini yeniden ve tüm berraklığıyla ortaya koyan bu son ilâhî çağrıya kulak verin:

¹⁸Şüphesiz size yapılmakta olan bu davet ilk kez yapılmıyor. Önceki peygamberlere indirilen vahiylerde de aynı evrensel mesajlar vardır. Dünya hayatının başlangıcından beri Rabbiniz insanlara hep tevhit gerçeğini açıkladı.

¹⁹Tevhit mücadelesinin sembolleri olan İbrahim’e ve Musa’ya vahyedilen kitaplarda da bugün size açıklanan gerçekler yer alıyordu. Niçin şaşırıyorsunuz? Rabbiniz bütün insanlara doğru sözlü olmayı ve yalandan uzak durmayı öğütlemiştir. Bu durumda yapmanız gereken Kur’an’a kulak vermek ve öğüt almaktır.