Âdiyât Sûresi Açıklamalı Meali

¹Andolsun insanın doyumsuz arzu ve ihtirâslarını anlatan Nefesleriyle gürültülü ses çıkararak, güçlünün haklı olduğu bir yapı kuran, Kâbe’ye rant olarak bakan, ibadeti ticaret için yapan, yetimi yoksulu hor ve hakir görenler. Kurdukları bu düzenin devamı için atları, tankları ve uçakları ile Soluk soluğa koşanlar. Nefes nefese saldıranlar, güce tapan, serveti ilahlaştıranlar. Hukuk ve insan hakları söylemlerini gerçek niyetlerini gizleme aracı yapanlar. Nerede yer altı ve yer üstü kaynakları varsa uydurulmuş bahanelerle onların üzerine konmak için her yolu mubah sayanların bu amaçlarına ulaşmak için kullandıkları ok, yay, mızrak, tank ve uçak gibi savaş araçları şahit olsun. Kâinat ve insanı yaratan, insan için dünyayı bunca nimetlerle donatan Allah’ın davetini reddedenlere yazıklar olsun. Yazıklar olsun Hakka karşı direnmek için soluk soluğa süratle koşanlara. Böyleleri, mü’minlere düşmanlıkta birbirleriyle soluk soluğa yarışıyor.

²Madeni bir araçla; taş, tuğla ve beton cinsinden bir yapıya çarparak Kıvılcımlar saçıp ateş çıkaranlara, ateş gücü yüksek birliklere, ateş yağdıran, alev saçan silahlara, füzelerini, bombalarını birer alev topuna dönüştürenlere.

³Kin ve nefretle geceleyip Operasyon timleri veya jetleri ile Sabah vakti baskın yapanlara,

⁴Hücumlarıyla, silah sesleri top gürlemeleri ve tonlarca bombalarla tozu dumana katanlara, Gri toz bulutuyla, siyah yağlı duman oluşturup insanları şaşkınlığa uğratanlara.

⁵Güçlü silahları ile hedefe koydukları bir topluluğun tam ortasına, ekonomik ve askeri karargâhlara dalanlara. Ki, İnsanların davet edildikleri ilâhî nizam ile tanışmalarına engel olmak için ortalığı bulandırıp akıllarını karıştırıyor, böylece nizamlarını ayakta tutabileceklerini sanıyorlar. Asker sivil demeden masumların canına kıyanlar. Evet, bütün bunlar, bunların kullandıkları tanklar, gemiler, uçaklar, füzeler ve bombalar gibi yeni savaş araçları şahit olsun ki ve Yemin olsun ki bunlardan hesap soracağız.

⁶Allah’ın kendilerini imtihan etmek için, verdiği nimetlerin doğru kullanılmasının yolunu gösterdiği İnsanların çoğu Rabbine ve verdiği emanetlerine karşı gerçekten pek nankördür. Allah’a kul olmak yerine, menfaatlerine kul olur. Kendine verilen nimetler için Rabbine şükretmez. Verilen nimetleri takdir etmez. Rabbine asi olur, yolundan gitmez. Rabbinin sözlerini işitmez.

⁷Şüphesiz insanın kendisi de vicdanı da bu nankör tavırlarına şahittir. Küfrünün ve nankörlüğünün farkındadır. Ama menfaatleri ve korkuları vicdanlarının sesini kestiği için, susmayı tercih ediyorlar. Rabb’inin yol göstericiliğinden uzaklaşarak yoldan çıkan insan bencil arzuların ve çılgınca ihtirasların kölesi olacak ve hiçbir zaman gerçek huzuru bulamayacaktır. Andolsun ki insana verdiğimiz nimetleri bir an için geri alsak isyankârlığın en büyüğünü sergiler. Oysaki nimetleri verdiğimiz zaman hiç şükredip Rabbine yönelmemiştir.

⁸Muhakkak ki o doymak bilmeyen hırsından dolayı dünya malına ve servete pek düşkündür. Böyleleri mülkün gerçek sahibinin Allah olduğunu bildikleri halde, mala olan aşırı düşkünlükleri sebebiyle kalpleri katılaşmış, Allah’ı görmezden gelecek duruma düşmüşlerdir. Çünkü O, malının kendisini ebedi yaşatacağını sanır. Bu nedenle kötülüğe kaymakta, bencil ve cimri davranmakta ve vicdanı katılaşmaktadır. Hiç şüphesiz Rabbine yönelmeyen insanın kalbini dünya sevgisi, mal sevgisi kuşatmıştır. Bir insanın kalbini dünya sevgisi, mal sevgisi kuşatırsa onun kalbi kaskatıdır. İnsan düşünmüyor mu? Etrafına bir baksın! Zamanı gelince sevdikleri dünyayı terk ediyor. Bugüne kadar Mallarından kaç tanesi yok olup gitmiştir. Değer verdiği insanlardan kaç tanesi yaşıyor. Her gün ölüme doğru gidiyor. Malına mülküne güvenen insan bunları düşünmez. O’nun gözleri körleşmiştir. Dünyada güvendiği malları ile şan şöhret içinde sürekli yaşayacağına inanıyor. Ölümü hiç aklına getirmiyor.

⁹O gafil ve nankör insan bütün bunları yaparken Bilmez mi ki, kabirdeki herkesin diriltilip mezarından ayağa kalkıp dışarı çıkarıldığı ahiret gününde halinin ne olacağını kestirip hiç düşünmüyor mu?

¹⁰Kalplerde gönüllerde iyi veya kötü gizlenen ihanetler, tuzaklar, iftiralar ve daha bunlara benzer her şey bir bir ortaya konup döküldüğünde halinin ne olacağını düşünemiyor mu? Allah insanları âhirette diriltecek, dünya hayatlarında kendilerine emanet ettiklerinden ve kalplerinde gizlediklerinden hesaba çekecektir. Bütün yaptığı işler sayılıp dökülecek. Hiçbir şey gizli kalmayacak. Dünyada olduğu gibi işine geldiği zaman kabul ettiği, işine gelmediği her konunun, her düşüncenin, her eyleminin hesabı sorulacak. İnkâr edebileceği hiçbir şey kalmayacak. İşte o gün kendine karşı en büyük en etkili şahit kendisidir.

¹¹İşte o gün bütün zalimler, hainler, bilecekler ki, nimetlerine karşı nankörlük yaptıkları Rableri onların gizli-açık bütün yaptıklarından kendilerinin her halinden muhakkak haberdardır. İnsanın tüm bunları bilip, ona göre doğru dürüst işler yapması gerekmez mi? Allah insanın Yapıtıklarını kendisine gösterip hak ettiklerinin karşılığını verecektir. Onlar hesap gününün şaşkınlığı içinde Allah’tan hiçbir şeyi gizleyemediklerine şahit olacaklar. Rabbin onlar daha ölmeden, mezarlara girmeden, onların ne düşündüklerini ne yaptıklarını, kalplerinde neyi gizlediklerini bilendir.